Nibud: verruim leenmogelijkheden voor tweeverdieners

In plaats van de huidige 70 procent zou het tweede inkomen volgens het advies van het Nibud voor 80 procent mee moeten tellen bij het bepalen van de hoogte van de hypotheek.

In Madurodam staat een huis te koop.
In Madurodam staat een huis te koop. Foto Valerie Kuypers/ANP

Tweeverdieners die samen een huis willen kopen, kunnen vanaf volgend jaar mogelijk een hogere hypotheek krijgen. Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) schrijft maandag in een advies aan het kabinet dat de leenmogelijkheden voor tweeverdieners verruimd moeten worden. In plaats van de huidige 70 procent zou het tweede inkomen voor 80 procent mee moeten tellen bij het bepalen van de hoogte van de lening. Het advies is maandag door minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) aangeboden aan de Tweede Kamer. Meestal worden de adviezen van het Nibud overgenomen.

Het verschil in besteedbaar inkomen tussen twee- en eenverdieners neemt door belastingwijzigingen al enkele jaren toe en zal de komende jaren nog verder oplopen, schrijft het Nibud. In 2016 heeft het instituut voorgesteld om stapsgewijs het tweede inkomen meer mee te laten tellen. Tweeverdieners kunnen volgens het Nibud door bepaalde belastingwijzigingen steeds meer van hun inkomen vrij besteden. Het is de afgelopen jaren namelijk fiscaal aantrekkelijker gemaakt om beiden te werken. Tot 2012 werd bij de aanvraag van een hypotheek het tweede inkomen helemaal niet meegeteld.

Leennorm

Het Nibud berekent jaarlijks hoeveel huishoudens gemiddeld aan woonlasten kunnen uitgeven, als aandeel van hun totale inkomsten. Naast de aangepaste regeling voor tweeverdieners, stelt het budgetinstituut voor om de zogenoemde leennorm zo aan te scherpen dat huishoudens waarbij het inkomen gelijk blijft in 2020 gemiddeld een lagere hypotheek kunnen krijgen. Tot een bruto-inkomen van 40.000 euro in 2020 blijft de leencapaciteit gelijk, daarboven daalt de maximale hypotheek met zo’n 5.000 tot 10.000 euro.

Bij een loonstijging van 2,5 procent in 2020, waar het Nibud van uitgaat op basis van het Centraal Planbureau (CPB), kunnen huishoudens volgend jaar een iets hogere hypotheek krijgen. Gemiddeld stijgt de leencapaciteit in dat geval voor verschillende inkomens met zo’n 5.000 tot 12.000 euro. Dat zou dus betekenen dat veel huishoudens meer kunnen lenen. Of dat genoeg is is maar de vraag, want de prijzen van huizen stijgen harder dan de salarissen.

Verder stelt het Nibud voor om de toetsrente, met een rentevastperiode korter dan tien jaar, volgend jaar vast te zetten op 5 procent. Nu is de hypotheekrente met een vaste periode onder de tien jaar vaak minder dan 2 procent. De hoge toetsrente beperkt de maximale leencapaciteit. Wie de hypotheekrente voor langer dan tien jaar vastzet, kan echter op een lagere hypotheekrente rekenen, en zal daardoor ook meer kunnen lenen. Ook kunnen huizenkopers – net als voorgaande jaren – een hogere hypotheek krijgen voor zeer energiezuinige woningen of voor het treffen van energiezuinige maatregelen.