Geen Brexit-stemming vandaag, week vol procedureel geruzie verwacht

Brexit De voorzitter van het Britse Lagerhuis, John Bercow, heeft maandagmiddag een nieuwe stemming over de Brexit-deal van Boris Johnson om procedurele redenen afgewezen. Dinsdag wil de premier het opnieuw proberen.

Lagerhuisvoorzitter John Bercow.
Lagerhuisvoorzitter John Bercow. Foto House of Commons

Nu het Boris Johnson afgelopen zaterdag niet gelukt is om zijn Brexit-deal door het Lagerhuis te loodsen, ligt er een week van parlementaire procedurele loopgravenoorlog in het verschiet. De inleidende beschietingen begonnen daarvoor maandag, toen voorzitter John Bercow niet toestond dat er in de middag opnieuw over Boris Johnsons deal met de EU kon worden gestemd.

Lees ook: Johnson hoopte op Brexit-victorie, maar moet opnieuw om uitstel vragen

De regering wil zo snel mogelijk duidelijkheid over de steun voor de uittredingsafspraken met Brussel. Bovendien kan Johnson het uitstelverzoek waartoe hij zaterdag door het parlement werd gedwongen, weer intrekken als hij een beslissende stemming over zijn deal wint.

Johnson ziet namelijk niets in uitstel, wat er tot 31 oktober ook gebeurt. Hij vertrekt desnoods met een No Deal. Voorzitter John Bercow verbood de stemming op maandag echter omdat de regels van het Lagerhuis het niet toestaan dat een voorstel, zoals Johnsons Brexit-deal, twee keer in dezelfde vorm wordt ingediend.

Bovendien nam het parlement zaterdag een amendement aan dat vereist dat eerst de bijbehorende Brexit-wet wordt behandeld in het Lagerhuis, alvorens de gehele deal formeel kan worden goedgekeurd. Ook vanwege dat feit, stelt Bercow, zou het vreemd zijn om eerst een beslissende stemming te houden en daarna pas de bijbehorende wetten te behandelen.

Bercows beslissing betekent dat de aandacht nu verschuift naar de behandeling van de Brexit-wet die maandagavond beschikbaar komt. Het wordt hoogstwaarschijnlijk een proces waarbij door de oppositie alle registers zullen worden opengetrokken om de behandeling te frustreren en te amenderen. Johnson zelf hoopt dinsdag een eerste stemming over het wetsvoorstel te hebben, zodat alsnog duidelijk wordt of zijn plannen op een meerderheid kunnen rekenen. Dinsdag zal er ook geruzied worden over het verdere verloop van het goedkeuringsproces, aangezien de tijd tot 31 oktober zeer krap is voor een dergelijke gecompliceerde en omvangrijke wet.

De oppositie heeft al te kennen gegeven dat het de wetgeving komende week wil amenderen met zeker twee enigzins kansrijke voorstellen. Zo heeft Labour zich achter een verzoek om een goedkeurend referendum geschaard en zullen oppositieleden ook proberen om de regering te dwingen het Verenigd Koninkrijk binnen de douaneunie van de EU te houden na een Brexit.

Lees ook: De leugen regeert, in het Verenigd Koninkrijk

In hoeverre alle actie van parlementariërs invloed zal hebben op de haalbaarheid van Johnsons strakke schema om de EU op 31 oktober te verlaten, valt niet te zeggen. De regering denkt dat het hele proces in Londen komend weekeinde kan worden afgerond met de formaliteiten in het Hogerhuis. Voorwaarde daarvoor is wel dat het Brexit-plan een meerderheid haalt in het Lagerhuis. Volgens meerdere inventarisaties van Britse media heeft Johnson die meerderheid op dit moment.

Brussel bereidt zich voor

In Brussel wacht men intussen de ontwikkelingen in het Lagerhuis gespannen af. Van het verzoek tot uitstel hebben de lidstaten officieel alleen „kennis genomen”. Of er uitstel zal worden verleend en zo ja, hoe lang, dat laten ze met opzet nog even in het midden. Liever houdt de EU de druk erop in het Lagerhuis, hoe onwaarschijnlijk krap het daar wat betreft tijd ook is.

Hoop op een vertrek op 31 oktober is er echter nog steeds in Brussel. En dus gaat de EU ondertussen door met de voorbereidingen. Dat is ook om Britse critici, die Brussel verwijten de Brexit op alle mogelijke manieren dwars te zitten, munitie uit handen te nemen. De boodschap: als het nu wéér niet doorgaat, ligt dat wéér niet aan ons.

Dat het Europees Parlement het akkoord deze week, als het plenair vergadert in Straatsburg, nog zal ratificeren, is wel onwaarschijnlijk geworden. Brexit-coördinator Guy Verhofstadt zei maandagmiddag te wachten op ratificatie door het Lagerhuis. Mocht die er in de loop van deze week komen, dan kan het Europees Parlement volgende week in een extra zitting bijeen worden geroepen.