Recensie

Recensie Theater

Ontroerende poging om in het reine te komen met de dood in ‘De gebroeders Leeuwenhart’

Met ‘De gebroeders Leeuwenhart’ haalt regisseur Casper Vandeputte het sprookjesachtige verhaal van Astrid Lindgren naar het theater. Zijn regiekeuzes leveren een goed uitgevoerde, maar ook brave voorstelling op.

‘De gebroeders Leeuwenhart’ van HNTjong
‘De gebroeders Leeuwenhart’ van HNTjong Foto Bowie Verschuuren

In het klassieke jeugdboek De gebroeders Leeuwenhart van Astrid Lindgren is de dood nooit ver weg. De tienjarige Karel lijdt aan een ongeneeslijke longinfectie en zal binnen een paar maanden sterven. Zijn oudere broer Jonathan is gezond, maar komt te overlijden als hij Karel uit een vlammenzee redt. Ze komen vervolgens allebei terecht in Nangijala, een sprookjesachtige wereld waar ze de strijd aanbinden met de tiran Tengil en zijn draak Katla.

Vanwege het feit dat het grootste deel van de roman zich in een hiernamaals afspeelt waar de dood de hoofdpersonages nog altijd op de hielen zit, kan de roman worden gelezen als een soort koortsdroom van de stervende Karel, die op deze manier zijn angst voor het einde overwint.

Regisseur Casper Vandeputte maakt deze lezing in zijn theaterbewerking expliciet. Het verhaal wordt actief vormgegeven door Jonathan, zijn moeder en wat andere personages, die al improviserend aan Karel het verhaal vertellen van het land achter de sterren waar Jonathan en Karel herenigd zullen worden.

Met alles wat in het heerlijk speelse decor van Julian Maiwald voorhanden is, creëren ze een fantasiewereld: een laken wordt een rivier, een terloops afgescheurde mouw wordt een postduif. Het legt de nadruk op de kracht van verhalen en vooral op de ontroerende poging om in het reine te komen met de naderende dood.

Tegelijkertijd berooft deze insteek het verhaal ook van zijn spanning en ambiguïteit. De gebeurtenissen in Nangijala worden onbelangrijk omdat alles ter plekke door de personages wordt verzonnen, en het geheel voelt meer als een aaneenschakeling van plotpunten dan als een zorgvuldig opgebouwd verhaal.

Het frame van familieleden die een fantasiewereld bedenken levert bijna per definitie een brave, amateuristisch aandoende vorm van theater maken op: ontwapenend maar ook tamelijk saai en voorspelbaar.

De gebroeders Leeuwenhart is op zijn sterkst als het dichtbij de realiteit blijft, bij de tragedie van een kind dat jong moet sterven. De laserfocus op de werkelijkheid is echter fnuikend voor de fantasie.