Testpiloot Boeing worstelde al met beveiligingssysteem 737 MAX

Het problematische beveiligingssysteem MCAS gedroeg zich al tijdens het testen vreemd, concludeerden piloten. Stukken hierover leiden tot onrust rond Boeing.

Boeings 737 MAX bij de fabriek in de staat Washington. De toestellen werden geparkeerd omdat ze sinds de ongelukken aan de grond worden gehouden.
Boeings 737 MAX bij de fabriek in de staat Washington. De toestellen werden geparkeerd omdat ze sinds de ongelukken aan de grond worden gehouden. Foto Lindsey Wasson/Reuters

Bij Boeing werd al ruim twee jaar geleden getwijfeld aan de veiligheidssystemen van de Boeing 737 MAX. Dat blijkt uit stukken die de vliegtuigbouwer heeft overgedragen aan de Amerikaanse luchtvaarttoezichthouder FAA. Testpiloot Mark Forkner worstelde tijdens een vlucht in de simulator met MCAS, zo blijkt uit berichten die hij verzond aan een collega. Problemen met dat systeem leidden uiteindelijk vermoedelijk tot twee ongelukken waarbij in totaal 346 doden vielen.

Forkner werkte in 2016 als testpiloot voor Boeing toen hij in de simulator opmerkte dat het veiligheidssysteem MCAS zich „belabberd” gedroeg en niet in de hand te houden was. Hij besprak met zijn collega of dit gevolgen zou hebben voor de toelating van het toestel en voor de handleiding die werd uitgereikt aan piloten. MCAS werd, mede op aanraden van Forkner, niet in de handleiding genoemd. Piloten krijgen met het systeem in hun normale werkzaamheden niet te maken, redeneerde hij. Een keuze waar hij na de problemen in de simulator aan twijfelde, zo blijkt nu. „Ik heb in feite (onbewust) gelogen tegen de toezichthouder.”

Of de problemen die Forkner ervoer in de simulator dezelfde zijn als de problemen die leidden tot de crash, is overigens onduidelijk. De advocaat van de piloot zegt dat deze problemen optraden in de simulator, in plaats van het systeem zelf.

Kritiek

De publicatie van de stukken leidt tot kritiek op de FAA en Boeing. De vraag is of zowel de toezichthouder als de vliegtuigbouwer serieus is omgegaan met de mogelijkheid dat het systeem problemen zou kunnen veroorzaken.

Zo wordt volgens The Wall Street Journal onderzocht of een melding van problemen tijdens de simulatie de toezichthouder erop had kunnen attenderen dat het voor piloten wel degelijk van belang is om beter met MCAS om te leren gaan.

Critici vragen zich af of toezichthouder FAA niet te veel afhankelijk is van informatie die verstrekt wordt door vliegtuigbouwers, terwijl die er belang bij kunnen hebben om bepaalde tekortkomingen of mogelijke problemen voor zichzelf te houden. Maar ook Boeing zelf ligt onder vuur. De stukken waren al enige maanden geleden opgediept, liet het bedrijf weten aan het Amerikaanse ministerie van vervoer. De FAA, die de gesprekken tussen piloot Forkner en zijn collega omschrijft als „zorgwekkend”, heeft in een brief om opheldering gevraagd.

Opgesplitst

Vorige week vrijdag werd al bekend dat de functie van Boeing-topman Dennis Muilenburg voortaan wordt opgesplitst in twee banen. De directieraad wordt voortaan niet meer door de topman geleid, maar door een aparte voorzitter. Dit onder meer om „het bestuur en de veiligheidsprocessen te verbeteren”, aldus Boeing. Desondanks stemde het nieuws over de gepubliceerde stukken beleggers zaterdag ongelukkig. Het aandeel Boeing stond ‘s ochtends op de Dow Jones bijna 7 procent in het rood.

Op 30 oktober wordt Muilenberg gehoord door een commissie in het Huis van Afgevaardigden over de problemen met de Boeing 737 MAX. Daarnaast loopt er een strafrechtelijk onderzoek naar de toelatingsprocedure van de 737 MAX. De vliegtuigen van dit type worden sinds maart aan de grond gehouden. Het duurt naar verwachting maanden tot de vliegtuigen weer in gebruik genomen kunnen worden.