Brexit

Lagerhuisstemming over de deal van Boris Johnson voor vandaag geblokkeerd

Lees hier de beschouwing van NRC-Correspondent Melle Garschagen: Het Lagerhuis ontneemt Johnson voorlopig zijn ultieme Brexit-victorie

We sluiten dit Brexit-blog voor vandaag af. Een kort overzicht van de gebeurtenissen op 'super saturday':

  • Het Britse Lagerhuis zou vandaag stemmen over de Brexit-deal van premier Boris Johnson. Dat ging niet door, omdat vóór de stemming een belangrijk amendement werd aangenomen.
  • In dat amendement staat dat Johnson toch uitstel moet vragen aan de EU, zodat er voldoende tijd is om eerst alle bijbehorende wetten zonder problemen door het parlement te krijgen.
  • Het is nog onduidelijk wat de ontwikkelingen voor komende week betekenen. De regering heeft erop gehint dat zij maandag opnieuw zal proberen om Johnsons Brexit-deal in stemming te brengen, maar daar is geen officiële bevestiging van.
  • Boris Johnson zei dat hij niet van plan is ,,over een uitstel te onderhandelen” met de EU. Volgens wetgeving moet hij Brussel voor vanavond 00.00 uur (Nederlandse tijd) aanschrijven.
  • Tijdens het debat vandaag demonstreerden in het centrum van Londen tienduizenden mensen. Zij willen zeggenschap over het uiteindelijke Brexit-akkoord.
  • Hoe nu verder? Nog veel onduidelijkheid over vervolg in Brexit-dossier

    Grote onduidelijkheid over het vervolg in het Brexit-dossier, op dit moment. Het Lagerhuis dwong Boris Johnson zojuist om voor de zekerheid uitstel aan te vragen bij de EU, om zo alle mogelijke sluiproutes naar een No Deal op 31 oktober uit te sluiten. De premier heeft weliswaar een deal met de EU, maar het parlement wil rustig de tijd hebben om de begeleidende wetgeving te bekijken, alvorens een eventueel definitief fiat te geven op de afspraken.

    Boris Johnson zei dat hij niet van plan is ,,over een uitstel te onderhandelen” met de EU. Hij is dat echter wel uiterlijk vandaag verplicht te doen, vanwege een eerder door het Lagerhuis gestelde deadline. Of Johnson bluft of vanavond toch nog een uitstelbrief naar Brussel stuurt, is giswerk.

    De regering heeft erop gehint dat zij maandag opnieuw zal proberen om Johnsons Brexit-deal in stemming te brengen, maar daar is geen officiële bevestiging van. Ook speaker John Bercow zei dat hij er een nachtje over ging slapen en dat hij ,,overrompeld” was door de gebeurtenissen van vandaag. Hij zegt maandag met een inhoudelijke reactie te komen.

    De Schotse nationalisten van de SNP dreigen met een rechtsgang om Johnson tot uitstel te dwingen. Maar formele stappen zijn daar - voor zover bekend - nog niet voor genomen.

    Ondertussen moeten kopstukken van de Conservatieve Partij onder politiebegeleiding Westminster verlaten, vanwege een grote anti-Brexit-demonstratie in Londen.

    Andrea Leadsom has been escorted by police from the Houses of Parliament due to the presence of protesters

    Michael Gove and Jacob Rees-Mogg also had a police escort to leave the site

    Live updates: https://t.co/gQkqnzl6R4 #BrexitVote pic.twitter.com/HRBz0RjpAy

    — BBC Politics (@BBCPolitics) October 19, 2019

    Brussel komt met eerste reactie

    Frankrijk heeft zojuist gereageerd op de gebeurtenissen in het Lagerhuis. Een nieuw uitstel van de Brexit „is in niemands belang”, heeft een woordvoerder van premier Emmanuel Macron gezegd. „Het akkoord is nu rond, nu moet het parlement beslissen of het er wel of niet mee eens is.”

    Een woordvoerder van de EU drong er bij de regering van Johnson op aan dat het nu aan de Britten is om „zo snel mogelijk te laten weten” welke vervolgstappen zij gaan nemen. Maandag zal de EU de ontwikkelingen van vandaag in Straatsburg bespreken.

    Twitter avatar Mina_Andreeva Mina Andreeva 🇪🇺🇬🇧 @EU_Commission takes note of the vote in the House of Commons today on the so-called #Letwin Amendment meaning that the #WithdrawalAgreement itself was not put to vote today. It will be for the UK government to inform us about the next steps as soon as possible.

    Volgens de Ierse premier Leo Varadkar heeft het VK vooralsnog niet om uitstel gevraagd. Mocht het daarvan komen dan zal Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad, alle regeringsleiders raadplegen, zegt Varadkar op Twitter.

    Hoe is er net over het amendement gestemd?

    Het Letwin-amendement werd vanmiddag vooral gesteund door oppositiepartij Labour, die de deal van Johnson niet ziet zitten. Ook de Noord-Ierse DUP stemde voor, wat gezien hun weerstand tegen Johnsons plan geen verrassing is.

    Ook acht onafhankelijke Conservatieve MP’s stemden voor het amendement, onder wie oud-ministers Amber Rudd, Philip Hammond en Domic Grieve. Zij zijn onderdeel van een groep van 21 Tories, die begin september door Johnson uit de fractie werden gezet. Zij hadden toen met een plan van de oppositie meegestemd dat een No Deal-Brexit moest blokkeren.

    The Letwin amendment, how MPs voted https://t.co/66qPj8iPrt pic.twitter.com/W8CNn80voB

    — Sebastian Payne (@SebastianEPayne) October 19, 2019

    Lagerhuis dwingt Johnson uitstel aan te vragen

    Het Lagerhuis heeft een belangrijk amendement bij de deal van Boris Johnson aangenomen met 322 stemmen voor en 306 tegen. Dat zorgt ervoor dat zijn Brexit-deal vandaag niet definitief kan worden bekrachtigd.

    Johnson moet van een meerderheid van het Lagerhuis eerst uitstel aanvragen bij de EU, omdat de wettelijke deadline daarvoor vandaag verloopt. Met dat uitstel in de zak willen Lagerhuisleden dan komende week kijken of de wetgeving kan worden aangenomen die een Brexit op 31 oktober alsnog mogelijk maakt. Boris Johnson zegt vooralsnog dat hij niet van plan is uitstel aan te vragen.

    Boris Johnson says the opportunity to have a meaningful Brexit vote "has been passed up"

    UK PM says he's not "daunted or dismayed" by MPs backing Letwin amendment, saying he "will not negotiate a delay to Brexit"https://t.co/VAzJ7IQqgO #BrexitVote pic.twitter.com/Z8yqI2Uxgy

    — BBC Breaking News (@BBCBreaking) October 19, 2019

    Nu het amendement van Lagerhuislid Oliver Letwin is aangenomen, is de angel er vandaag wat betreft de deal zelf uit. Er volgt geen bindende stemming over de Brexit-deal. Een meerderheid in het Lagerhuis zegt pas een oordeel over de deal te willen vellen als de regering de gehele exit-wet behandeld heeft.

    Letwin zei zaterdag in het Lagerhuis dat hij zich kan scharen achter de inhoud van de deal van Johnson. Hij wil alleen totaal uitsluiten dat een No Deal-Brexit plaatsvindt.

    Theresa May: stem voor deze deal

    Het leek een grote déjà vu, zei Theresa May niet zonder gevoel voor understatement, zojuist in het Lagerhuisdebat. Nu stond ze er als MP, niet meer als premier. Maar ze liet ook over Johnsons Brexit-deal geen twijfel bestaan: ze wil dat de Brexit geregeld wordt.

    "Yes, we want to deliver Brexit," says former PM Theresa May

    "If this Parliament did not mean it, then it is guilty of the most egregious con trick on the British people"https://t.co/gQkqnzl6R4 #BrexitDebate pic.twitter.com/zo2CwtCRgZ

    — BBC Politics (@BBCPolitics) October 19, 2019

    Haar eigen deal werd in totaal drie keer weggestemd, mede door een aanzienlijk deel van de Conservatieven dat nu in de huidige regering de overhand heeft. Ook Johnson zelf stemde twee keer tegen Mays deal. Dat zorgde er voor dat May uiteindelijk haar premierschap en het leiderschap van de Conservatieven moest opgeven, afgelopen zomer. Ze bleef wel Lagerhuislid.

    Haar degradatie lijkt Mays geloof in een Brexit van destijds niet te hebben veranderd. In een bijdrage hield ze haar collega's met veel zelfspot een evergreen voor die ze als premier ook al vaak gebruikte: „Als je geen No Deal wilt, stem dan vóór een deal.”

    Demonstranten lopen mars naar Westminster

    Het Lagerhuis is vandaag volgepakt, maar ook rondom Westminster is het druk. In Londen is inmiddels een groot aantal demonstranten op de been in het kader van de People’s Vote March. Volgens lokale Londense media zijn er tienduizenden mensen op de protestmars afgekomen. Zij eisen dat gewone Britten inspraak krijgen in de deal van Johnson in de vorm van een stemming. De demonstranten zijn zojuist begonnen aan hun route naar Westminster.

    Harde Brexiteers staan unaniem achter Johnsons deal

    De European Research Group, het deel van de Conservatieve fractie dat zich altijd verzette tegen de Brexit-deal van Theresa May, zegt nu wel achter de deal van Boris Johnson te staan. Die steun is belangrijk voor de Britse premier, omdat hij zelfs met de goedkeuring van de ERG nog steeds geen meerderheid heeft.

    Conservatief Lagerhuislid Mark Francois, tevens vice-voorzitter van de ERG, zei dat er bij een bijeenkomst van de groep op zaterdagochtend niemand was die zich nog verzette. Hij weersprak ook de suggestie dat leden van de ERG de deal van Boris Johnson vandaag zouden willen aannemen, om vervolgens de behandeling van bijbehorende wetgeving komende week alsnog te torpederen. Dat zou kunnen leiden tot een No Deal op 31 oktober.

    Om zijn deal door het Lagerhuis te loodsen, lijkt Johnson nu vooral afhankelijk van rebellerende Labour MP's uit Leave-gebieden en ruim twintig Conservatieven die hij eerder uit de fractie heeft gezet. Of hij die meerderheid heeft, kan tot nu toe niet uit het debat worden opgemaakt.

    The ERG met this morning, says Mark Francois, and the officers overwhelmingly reccommended the PM's deal pic.twitter.com/XC7Be6l2TQ

    — BrexitCentral (@BrexitCentral) October 19, 2019

    Hoe anders is deze deal dan die van Theresa May?

    Het is vandaag de vierde keer dat het Lagerhuis over een Brexit-akkoord mag stemmen. Het akkoord van Johnson is op sommige punten echter anders dan het pakket afspraken dat oud-premier Theresa May eerder presenteerde. Hoewel de deal die Johnson eerder deze week sloot met de EU een belangrijke stap is, is er vandaag nog een forse hobbel te nemen. Ook May had een akkoord met Brussel, maar struikelde vervolgens tot drie keer toe in het Lagerhuis toen haar deal werd afgewezen.

    De Ierse premier speelde een belangrijke rol in het voorlopige akkoord: Zonder ‘Leo’ had Johnson zijn deal nooit gekregen

    Het Lagerhuis was destijds vooral ontevreden over de backstop, de noodoplossing voor Noord-Ierland. Die is in het akkoord van Johnson vervangen. Daardoor blijft alleen Noord-Ierland na de Brexit tijdelijk gebonden aan Europese douane- en handelsregels, in plaats van het hele VK. Na vier jaar mag Belfast besluiten of het akkoord verlengd of stopgezet moet worden.

    De Noord-Ieren blijven onder het nieuwe akkoord algemene btw-regels van de EU volgen. In het akkoord staat ook dat er in sommige gevallen een douanegrens komt in de Ierse zee tussen Noord-Ierland en Groot-Brittannië. Dat is nodig omdat de Britten uit de Europese douane-unie willen treden en hun eigen regels willen maken. Tegelijkertijd is men huiverig voor een harde grens tussen de twee Ierlanden, uit angst dat het geweld van de Troubles weer oplaait.

    Zorgen

    De zorgen over Noord-Ierland zijn met Johnsons deal niet helemaal weggenomen. Het Noord-Ierse parlement werd drie jaar geleden geschorst omdat de twee grootste partijen het niet eens konden worden. De republikeinen van Sinn Féin en de unionisten van de DUP stonden recht tegenover elkaar, en staan dat nog steeds. Als het Noord-Ierse parlement op den duur over het akkoord mag beslissen, vreest men dat een van de partijen die regel zal misbruiken. Sinn Féin wil één verenigd Ierland, dat los van Engeland opereert. De DUP wil juist aan de rest van het VK verbonden blijven.

    Voor Boris Johnson en andere rugbyfans: Engeland door naar halve finale WK

    Een van de grote nadelen van dit debat op zaterdag, zo zei Boris Johnson aan het begin van de bijeenkomst, is dat de aanwezigen in het Lagerhuis het einde van de kwartfinale van het wereldkampioenschap rugby missen. Het Engelse nationale team speelde in Japan tegen Australië. Voor wie het weten wil: Engeland, ook bekend als The Corgies, heeft ruim gewonnen. Het werd 40 – 16.

    Tegen wie de corgies het in de halve finale opnemen, blijkt vanmiddag na de wedstrijd Nieuw-Zeeland – Ierland. Dat laatste team vertegenwoordigt overigens het hele Ierse eiland, dus zowel de Ierse Republiek als Noord-Ierland. Daar hebben de rugbyers de backstop nooit voor nodig gehad.

    De Australische Izack Rodda wordt getackeld door de twee voorwaartsen van Engeland. Foto Christophe Ena/AP

    Premier Boris Johnson: Lagerhuis moet net zo flexibel zijn als de EU

    In zijn openingsbijdrage aan het Brexit-debat heeft Boris Johnson gezegd dat het „nu belangrijk is dat we verder gaan, na drie jaar van verdeeldheid en oorlogstaal”. Hij prees in het Lagerhuis zijn „Europese partners” die deze week zo flexibel zijn geweest om hem een aangepaste deal te gunnen, terwijl de lijn in Brussel altijd was dat het reeds bestaande uittredingsakkoord van Theresa May niet meer was open te breken.

    „Het Lagerhuis moet nu laten zien dat het net zo flexibel is als de overige 27 EU-landen”, aldus Johnson. Hij stelde verder dat hij voldoende garanties ziet voor een open grens op het Ierse eiland. Hij zegt zich te verheugen op een toekomstige handelsdeal met de EU.

    Dit is een totaal andere Johnson dan een paar weken geleden. Praat rustig, bedankt collega’s meerdere malen dat ze op zaterdag bijeenkomen. Doet zijn uiterste best een premier met gezag en gravitas te zijn.

    — Melle Garschagen (@mgarschagen) October 19, 2019

    Volgens de Britse premier betekent zijn versie van de Brexit niet dat de EU-standaarden voor arbeidsrechten, voedselveiligheid en bijvoorbeeld dierenwelzijn na het vertrek omlaag zullen gaan. Met die garantie probeert hij twijfelende Lagerhuisleden van Labour uit Leave-gebieden toch over te halen om voor zijn deal te stemmen.

    Labour is fel tegen de deal. In een reactie op Johnsons opening, stelde leider Jeremy Corbyn dan ook dat het leven van mens en dier na deze Brexit er stukken slechter op zal worden. „Deze deal zorgt juist voor meer onzekerheid, in plaats van er een einde aan te maken.”

    Wat gebeurt er vandaag in het Britse Lagerhuis?

    Om 10.30 uur Nederlandse tijd begint in het Britse Lagerhuis een cruciaal debat over de Brexit-deal die Boris Johnson afgelopen week is overeengekomen met de overige 27 EU-landen. Het debat begint met een verklaring van de Britse premier, die zijn plan zal presenteren en aanprijzen. Dan is het tijd voor enkele uren debat. Hoe lang dit precies gaat duren, is nog onduidelijk. Na de stemming over een of meerdere amendementen, moet dan in de namiddag of in de vroege avond de Brexit-deal voorliggen ter stemming.

    Of Boris Johnson voldoende stemmen heeft om zijn afspraken met de EU door het Lagerhuis te krijgen, is nog altijd onduidelijk. Hij heeft er 320 nodig voor een meerderheid. Daarvoor is hij afhankelijk van Tory-rebellen en mensen die hij zelf uit de fractie heeft gezet de afgelopen tijd. Ook moet hij minimaal een tiental Labour-MP’s aan zich zien te binden, omdat zijn reguliere Noord-Ierse gedoogpartner DUP tegen het plan is.

    MPs have agreed to meet on Saturday to debate the Government's new Brexit deal.

    Read our explainer on why this is happening: https://t.co/aCro3Tme2q

    — UK House of Commons (@HouseofCommons) October 17, 2019

    Als zijn deal wordt weggestemd, moet de premier nog vandaag uitstel aan te vragen in Brussel, minimaal tot 31 januari 2020. Deze wettelijke verplichting heeft het Lagerhuis in september aangenomen om te voorkomen dat er op 31 oktober - met opzet of per ongeluk - een No Deal-Brexit zou zijn. Na uitstel zullen er dan hoogstwaarschijnlijk in de komende maanden nieuwe verkiezingen worden gehouden.

    Wordt zijn deal aangenomen, dan is de Brexit in principe op 31 oktober. Maar er zit wel een levensgrote adder onder het gras. Het lijkt er namelijk op dat een amendement van Oliver Letwin, onlangs uit de fractie gezet door Johnson, een goede kans maakt op een meerderheid.

    Het amendement van Letwin zorgt ervoor dat Johnson vandaag toch uitstel moet vragen aan de EU, zodat er voldoende tijd is om eerst alle bijbehorende wetten zonder ongelukken door het parlement te krijgen. Mensen als Letwin zijn bang dat brexiteers vandaag voor Johnsons plan zullen stemmen, maar vervolgens de bijbehorende wetten zullen wegstemmen. Zo zouden zij alsnog een No Deal kunnen forceren op 31 oktober.

    Met zijn amendement wil Letwin dat voorkomen. Als hij zijn zin krijgt, kan er vandaag dus niet een definitieve stemming over de Brexit-deal plaatsvinden.

    Welkom

    Good morning. Vandaag is het 'super Saturday' en stemt het Britse Lagerhuis over het Brexit-akkoord van premier Boris Johnson. In dit blog houdt NRC de komende uren alle ontwikkelingen in het parlement bij. Het is uitzonderlijk dat er in het Lagerhuis op zaterdag wordt gedebatteerd. Dat gebeurde voor het laatst tijdens de Falkland-crisis in de jaren tachtig.

    Aan dit debat gingen afgelopen week een aantal ontwikkelingen vooraf. De Brexit raakte donderdag weer in een schroomversnelling. Europa ging die dag akkoord met het voorlopige Brexit-akkoord dat Johnson had voorgelegd.

    Nog voor de Europese regeringsleiders hun steun hadden gegeven, maakte de Noord-Ierse gedoogpartner DUP echter al kenbaar het akkoord niet te willen steunen. Zij vinden dat Noord-Ierland door de nieuwe afspraken te veel in een uitzonderingspositie wordt geduwd ten opzichte van de rest van het Verenigd Koninkrijk. De DUP zal ook vandaag vermoedelijk een cruciale rol in de stemming over het akkoord spelen.

    Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Vandaag: Wat wil Boris Johnson nou echt met een Brexit-deal?

    U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.