Opinie

Pechvogels

Omdat ik voor Hard gras een stuk schreef over voetbal in de gevangenis, verregende ik mijn zomer met het kijken naar films en het lezen van boeken die over voetbal en gevangenschap gingen. Wat ik daarvan leerde, zorgde ervoor dat elk WK voetbal van een duister randje zal zijn voorzien en dat wilde ik u niet onthouden.

In Memorias del calabozo (Herinneringen uit de kerker) beschrijven twee politiek gevangenen de jaren waarin ze in eenzame opsluiting vastzaten. Ze werden in ondergrondse ruimtes vastgehouden waar ze vaker klappen dan eten kregen. Hun bewakers mochten niet met ze praten en boeken, papier of pen werd hen onthouden. Alles, eigenlijk. Eén keer per dag werden ze naar het toilet gebracht, op een geluksdag twee keer en op pechdagen geen enkele. Als het mogelijk was, communiceerden ze onderling door te kloppen tegen de muur die hun cellen scheidde. Soms vingen ze flarden op van gesprekken van bewakers, vaak gingen die over voetbal. Uit de opwinding konden ze destilleren of er een klassieker aan zat te komen. Als er een WK voetbal werd gehouden, kwamen ze dat altijd te weten en konden ze uitrekenen dat er weer vier jaar voorbij waren gegaan. In 1978 wisten ze misschien niet waar ze zaten en of ze het zouden overleven, maar ze wisten wel dat Argentinië wereldkampioen was. Licht en lucht konden nauwelijks doordringen tot in de benauwde hokken waar ze verpieterden, maar voetbal bereikte hen wel.

‘Volgend WK zijn we buiten’, klopten ze tegen de muur.

Drie WK’s lang was dat niet zo.

Het boek is in 1993 naar het Nederlands vertaald onder de titel Schipbreukelingen, en de verfilming ervan heet A twelve year night en is op Netflix te zien. Door wat daarin wordt verteld, weet ik nu dat ongeacht de lengte van een opsluiting of de diepte van een kerker, het resultaat van een WK overal zijn weg doorheen vindt. Bij elke finale zal ik er nu aan herinnerd worden dat ergens op deze planeet een mens de andere zal hebben opgesloten en dat van alle gebeurtenissen om ons heen, alleen die op dat voetbalveld doordringen tot daar beneden. In die zin verslaat voetbal beton, tralies en duisternis.

Ik wist niet hoe ik u dit kon vertellen op een manier dat u het niet weg zou kunnen wuiven met ‘dat gebeurt bij ons in Nederland niet’. Waar een land is, kan een dictatuur landen en waar vrijheid is, kan die worden geroofd. Voor mij was het zaak u dit te vertellen zodat we volgend WK aan die pechvogel zullen denken die ergens opgesloten zit en als zeldzaam teken dat de mensheid er nog is, de uitslag van een finale mee zal krijgen. Ik dacht dat ik moest wachten op het volgende WK om het hierover te hebben, maar toen ging ergens in Drenthe een deur open en vlogen pechvogels uit.

Over niet al te lange tijd zullen we horen of ze wisten dat Nederland in 2014 de halve finale haalde, misschien hoorden ze zelfs carbidknallen toen FC Emmen voor het eerst in haar geschiedenis de eredivisie haalde.

Correctie 21 oktober 2019: In een eerdere versie van deze column stond dat het boek ‘Memorias del calabozo’ niet is vertaald naar het Nederlands. Dat is niet correct. Het boek is in 1993 vertaald. Dat is hierboven aangepast.

Carolina Trujillo is schrijfster.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.