Voorarrest Ruinerwold-verdachte Josef B. verlengd

De 58-jarige man wordt verdacht van betrokkenheid bij wederrechtelijke vrijheidsberoving van het gezin dat dinsdag in erbarmelijke omstandigheden in het Drentse Ruinerwold werd aangetroffen. Hij blijft voorlopig vastzitten.

Een politiewagen bij de boerderij aan de Buitenhuizerweg in Ruinerwold.
Een politiewagen bij de boerderij aan de Buitenhuizerweg in Ruinerwold. Foto Vincent Jannink/ANP

Josef B., de huurder van de boerderij in Ruinerwold waar de politie dinsdag een gezin in erbarmelijke omstandigheden aantrof, blijft langer vastzitten. De rechter-commissaris van de rechtbank Noord-Nederland bepaalde donderdag dat de 58-jarige verdachte in de zaak nog minstens twee weken blijft vastzitten.

Twitter avatar OM_NoordNL OM Noord-Nederland De rechter-commissaris van de rechtbank Noord-Nederland heeft zojuist de bewaring bevolen voor de duur van 14 dagen van een 58-jarige man op verdenking van wederrechtelijke vrijheidsberoving. De verdachte – die dinsdag werd aangehouden in Ruinerwold - zit in beperkingen.

De man wordt verdacht van „wederrechtelijke vrijheidsberoving” en het benadelen van de gezondheid van anderen, meldde het Openbaar Ministerie woensdag. Vooralsnog is B., wiens identiteit justitie nog steeds niet heeft bevestigd, de enige verdachte. De zaak rond de boerderij in de Drentse plaats kwam dinsdag groot in de publiciteit toen de 25-jarige Jan, naar eigen zeggen de oudste van het gezin van zes, in een café in de buurt zijn verhaal deed. De barman schakelde vervolgens de politie in.

De zes meerderjarige personen leefden volgens burgemeester Roger de Groot van gemeente De Wolden mogelijk sinds 2010 „in een aantal provisorisch ingerichte ruimtes een teruggetrokken bestaan”. Inmiddels wordt gezorgd voor het zestal, dat naar eigen zeggen een gezin vormt, maar niet op het adres geregistreerd stonden. Slechts één van hen stond geregistreerd in de Basisregistratie Personen.

Sociale media

Ondanks het teruggetrokken bestaan was de 25-jarige Jan sinds eind mei actief op sociale media en probeerde hij een onderneming van de grond krijgen. Dat bedrijf stond op naam van Josef B. De aard van de relatie tussen B. en de anderen is onderwerp van onderzoek.

Lees ook: Online deelde Jan foto’s van bomen

B. werd dinsdag ingerekend toen hij zich dinsdag verzette bij het onderzoek dat de politie kwam doen. Hij wordt door Oostenrijkse media omschreven als een eenling, die in de jaren negentig betrokken zou zijn bij een sekte en in 2010 naar Nederland vertrok. Volgens zijn broer Franz ontmoette hij in die tijd de vader van het Nederlandse gezin, schrijft het AD.

Woensdagmiddag deed de politie huiszoekingen op twee locaties in Zwartsluis. Op een van de locaties had de vader van het gezin, Gerrit Jan, sinds 2004 een winkel „in leembouwproducten, speelgoed, natuurlijke verf, meubelen, houten vloeren en sieraden”. Die winkel is uitgeschreven uit het handelsregister, al is onbekend wanneer.

Verenigingskerk

Nog veel is onduidelijk, maar inmiddels wordt de achtergrond van de vader duidelijker. Hij was tot „ergens in de jaren tachtig” betrokken bij de Verenigingskerk, zegt Johannes Campman, bestuurslid van het kerkgenootschap in Amsterdam tegen NRC. „Op een gegeven moment kwam hij niet meer opdagen. Dan hoorden we weer dat hij in Oostenrijk was, maar dan verdween hij weer van de radar.”

De man richtte volgens Campman na het breken met de Verenigingskerk zijn eigen groep op, waar hij „bepaalde rituele handelingen verrichtte”. Details herinnert Campman – die de vader nooit persoonlijk gekend heeft – zich niet meer. Maar wat hij daarover leest in de media heeft volgens hem niets met de Verenigingskerk te maken. „Dat is totaal alien voor ons. Wij zijn geen beweging die zich isoleert. We engageren ons in de maatschappij.”

Volgelingen van de stroming rond de in 2012 overleden Koreaanse sekteleider Sun Myung Moon, staan internationaal vooral bekend om hun massahuwelijken tussen vreemden. Moon werd overigens in de Verenigde Staten veroordeeld voor belastingontduiking. Campman: „De twee hoofdthema’s zijn wereldvrede en goede, moreel sterke gezinnen.”

Lees ook: Er zijn vooral veel vragen over het kluizenaarsgezin in Ruinerwold

„Gerrit Jan kreeg op een gegeven moment bepaalde ideeën in zijn hoofd”, zegt een neef tegen de Stentor over de vader van het gezin. „Gekke ideeën, maar niemand in de familie wil het daarover hebben. Daarover ging hij praten en discussiëren, maar de familie zei meteen: nee, daar willen we niks mee te maken hebben. Op een gegeven moment heeft onze kerk gezegd: met jou kunnen we niet meer verder. Mijn familie zegt ook: neem geen contact op met Gerrit Jan, want daar kun je niks mee beginnen.”