‘Hij hangt nu al veertig jaar op mijn werkkamer’

Mijn favoriet Waarom heeft u dit kunstwerk gekocht? Deze week: Een schilderij

Meisje met zwarte hoed, 60x80 cm, olieverf op doek.
Meisje met zwarte hoed, 60x80 cm, olieverf op doek. Schilderij van Gijs van Bemmel

‘Gijs van Bemmel had een atelier in de achtertuin van zijn ouders, dat wil zeggen: bij zijn nogal dominante moeder en zijn stiefvader, als oudste van vier zusjes en een broer. Zijn eigen vader was in 1945 overleden in een jappenkamp. Ook hijzelf had het zwaar gehad in het kamp, hij was er te werk gesteld als kind-touwslager en had lijfstraffen ondergaan. Dat verleden heeft hem beschadigd.

„Maar dat wist ik allemaal niet toen hij zich voor het eerst meldde in mijn galerie. Wat ik zag was: een schuchtere, bijna wereldvreemde man die nauwelijks uit zijn woorden kwam. Ik dacht: wat moet ik daarmee, een kunstenaar die zichzelf niet eens kan presenteren. Maar toen zag ik zijn werk: een klein meisjesportret, ik was er helemaal ondersteboven van. Ik heb vrij snel een tentoonstelling voor hem georganiseerd, later heb ik dat nog een paar keer gedaan. Bij openingen liet hij zich vaak niet eens zien. Of hij trok zich in een hoekje terug.

„Ik leerde hem langzaamaan kennen. Gijs van Bemmel was zich bewust van zijn bijzondere kunstenaarschap, kritieken waren ook vaak zeer lovend, maar door zijn persoonlijkheid stond hij zijn eigen succes in de weg. En zijn techniek was tijdrovend, veel produceerde hij daardoor niet. Na de dood van zijn moeder vereenzaamde hij, uiteindelijk belandde hij in een verzorgingstehuis.

„Zijn werk, portretten, stillevens en landschappen, is introvert en indringend tegelijk, met veel mysterieuze, oriëntaals aandoende vrouwenfiguren die symmetrisch zijn weergegeven. Hij heeft een heel eigen signatuur. Van Meisje met zwarte hoed gaat een serene kracht uit, vind ik. Haar gezichtje is liefelijk, de compositie lijkt zoals altijd symmetrisch maar is dat op de keeper beschouwd niet echt, waardoor het beeld levendig wordt. De gele achtergrond, die is opgebouwd uit gelaagde kleurvlakken, gemaakt in een soort tamponeer-techniek, draagt de compositie. Voor mij getuigen zijn vrouwenportretten van een altijd durende, maar nooit beantwoorde verliefdheid. Meisje met zwarte hoed hangt nu al veertig jaar op mijn werkkamer, bemind maar afstandelijk.”