Kamer eist veel harder optreden tegen Turkije

Turkse inval in Syrië Kamerleden noemden het verschrikkelijk dat de EU niet tot meer sancties is gekomen dan een gedeeltelijk wapenembargo.

Tunahan Kuzu (Denk) tijdens het debat in de Tweede Kamer over de Turkse inval in Syrie.
Tunahan Kuzu (Denk) tijdens het debat in de Tweede Kamer over de Turkse inval in Syrie. Foto Phil Nijhuis

De Tweede Kamer verlangt strengere strafmaatregelen tegen Turkije vanwege de inval in Noord-Syrië. Tijdens een debat woensdagavond werden diverse moties ingediend waarin deze oproep aan het kabinet werd verwoord. Direct nadat Turkije vorige week met acties tegen Koerden in het Syrische grensgebied was begonnen, vroeg de Kamer ook al om sancties.

Afgelopen maandag kwamen de Europese ministers van Buitenlandse Zaken met een veroordeling van Turkije. Zij kondigden toen ook een gedeeltelijk wapenembargo af. De Tweede Kamer vindt dit lang niet ver genoeg gaan. „Het is toch verschrikkelijk dat wij niet tot sancties zijn gekomen vanuit de EU”, zei het Kamerlid Martijn van Helvert (CDA), waarmee hij het sentiment van een groot deel van de Tweede Kamer vertolkte. Zo zei Lilian Marijnissen (SP): „Ik realiseer mij heel goed dat dit echt niet direct zal betekenen dat Erdogan zijn troepen terug zal trekken of zijn tanks zal omdraaien. Maar we kunnen zoveel meer doen om de vuile oorlog die Erdogan voert te stoppen.”

Minister-president Mark Rutte (VVD) was het met de Kamer eens, maar zei dat de ministers van Buitenlandse Zaken het tijdens de bijeenkomst van afgelopen maandag niet eens konden worden over zwaardere maatregelen. Hij beloofde de Kamer dat hij zich tijdens de top van Europese regeringsleiders die deze donderdag in Brussel begint, hard zal maken voor aangescherpte maatregelen.

Lees ook: VVD blijft streng, óók voor IS-kinderen

Verschillende Kamerleden, zowel van de coalitie als de oppositie, hadden kritiek op de manier waarop het kabinet omgaat met ontsnapte IS-strijders. Coalitiepartijen CDA en ChristenUnie verweten minister Blok (VVD, Buitenlandse Zaken) een gebrek aan daadkracht. Kamerlid Joël Voordewind (ChristenUnie): „De Kamer heeft de regering de afgelopen dagen constant moeten aanzetten tot daden.”

Het CDA vreest dat IS-strijders mogelijk terugkeren naar Nederland, en wil dat Blok internationaal meer in overleg treedt om dat te voorkomen. Van Helvert: „Blok heeft nog niet gezegd het gevaar van de IS-strijders te erkennen en daar wat mee te doen.” GroenLinks wil juist dat het kabinet alles probeert om „deze mensen weer te kunnen ophalen, met handboeien om, om ze veilig op te sluiten.” Ook coalitiepartij D66 is hier voor.

Lees ook: Interview met Sjoerd Sjoerdsma (D66): ‘Rondom Syrië speelt kabinet verstoppertje’

Fel debat

Alleen de fractievoorzitters van Denk en FVD waren minder afwijzend in hun reacties. Zo vroeg Tunahan Kuzu (Denk) om meer begrip voor Turkije, dat al veertig jaar last zou hebben van aanslagen die worden gepleegd door in Syrië verblijvende Koerden. Hij weigerde de Turkse invasie te veroordelen als schending van het internationaal recht, omdat hij „geen VN-resolutie heeft gezien” die dat dat stelt.

Het betoog van Kuzu leidde tot woedende reacties van de meeste andere fracties, die Kuzu verweten dat hij de Turkse invasie goedpraatte. Hij kreeg steun van één fractie: FVD. Volgens fractievoorzitter Thierry Baudet zijn de westerse landen zelf verantwoordelijk voor de huidige chaos in Syrië. Hij vindt dat erkend moet worden dat de Syrische president Bashar al-Assad de burgeroorlog in zijn land heeft gewonnen. „Orde is beter dan anarchie.” Hij prees Kuzu, die „zeer onheus in de hoek wordt gezet door leden van het kartel”. De sympathie gold ook Kuzu’s „scepsis ten aanzien van het beeld dat media geven van de situatie in het Midden-Oosten.” Baudet: „De mainstream media zijn inderdaad zeer gekleurd, zeer eenzijdig.”