Het boerenprotest een volksopstand? Welnee | Niemand is bang voor de oppositie

De Haagse Stemming Met Geert Wilders, Tunahan Kuzu en Thierry Baudet. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De boeren maakten van Den Haag een belegerde stad, maar de politiek had hun weinig meer te bieden. Zelfs nu Wybren van Haga zijn eigen koers vaart, kibbelt de oppositie liever over zichzelf. En er bloeit iets tussen Tunahan Kuzu en Thierry Baudet.

GEÏSOLEERD ONGENOEGEN: Eerst even uitzoomen. Staat het boerenprotest echt voor een groot maatschappelijk ongenoegen? Dreigt een burgeroorlog, zoals de organisatoren van het protest beweren? Nou nee, schrijft Tom-Jan Meeus. Want zie: het is het midden dat opnieuw de politiek domineert. Op de flanken leverden de SP en de PVV bij de Europese verkiezingen al hun zetels in. FVD begon het jaar goed, maar zakte sinds de zomer in als een taartje. En in juni concludeerde het Sociaal-Cultureel Planbureau dat de boze burger vooral in de hoofden van politici bestaat. Natuurlijk, problemen zijn er genoeg. “Evengoed heeft dat boerenprotest voorlopig alles van geïsoleerd ongenoegen: een relatief kleine groep die zich radicaal misdeeld voelt, terwijl de rest van het land zich juist afkeert van radicale ideeën.”

BOERENREPUBLIEK: En toch, Den Haag was – opnieuw – voor even van de boeren. Tot het Binnenhof kwamen ze niet, maar het Malieveld liep opnieuw vol met laarzen en tractoren die zich van de aanwezige agenten weinig aantrokken. Tot concrete toezeggingen kwam het niet, maar dat leek ook niet tot de eisen te behoren. ‘Laten zien dat we serieus zijn’, daar draaide het om. Nadat de meeste tractoren vertrokken waren, bleef een aantal boeren vannacht op het Malieveld. Ze verzorgen vandaag een ontbijtje voor iedereen die door hun protesten is gehinderd (met shoarma) en willen te voet de stad door voor een Tour de Boer.

Te veel is niet genoeg: Terwijl de boeren lieten weten dat van hen al te veel is gevraagd om vanwege de stikstofproblematiek alweer in te leveren, hoorden Tweede Kamerleden op het Binnenhof een heel ander verhaal. In een hoorzitting met de Kamer stelde een aantal experts dat het nieuwe kabinetsbeleid mogelijk nog niet ver genoeg gaat om de stikstofuitstoot terug te dringen en een nieuwe gang naar de rechter te overleven. Al te veel gedaan en nog is het niet genoeg: dat is het wrange van het stikstofdossier. Het betekent ook extra kopzorgen voor de provincies, die nu nog langer in onzekerheid blijven over het herstarten van hun vergunningverlening. De boosheid van de provinciebesturen op Den Haag wordt er niet minder om.

Boerenpolitiek: Dit keer geen Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, ChristenUnie) of Tjeerd de Groot (D66) op het podium. Net als de provinciale protesten op maandag was deze editie grimmiger dan twee weken terug in Den Haag. De organisatie achter deze actie was radicaler dan toen, er waren beledigende borden en er was een grafkist met de naam Jesse. Doelwit Jesse Klaver (GroenLinks) reageerde zelf nuchter, Rob Jetten (D66) was bozer. Wel gespot op het Malieveld: Helma Lodders (VVD), Carla Dik-Faber (ChristenUnie), Thierry Baudet (FVD) en PVV’ers Martin Bosma en Geert Wilders. “Willen jullie meer of minder stikstofregels?” vroeg die laatste aan de boeren, al stemde zijn partij zelf vóór de invoering van het PAS.

THE NEVERENDING STORY: Dat was natuurlijk een weinig subtiele verwijzing naar de “minder Marokkanen”-uitspraak waarvoor Wilders gisteren eerder op de dag in de rechtszaal stond (en ook nu beantwoordde hij het ‘Minder, minder’ met een “Dan gaan we dat regelen”). Die rechtszaak, bleek tijdens de zitting al snel, loopt ondertussen opnieuw vertraging op, dit keer vanwege de kans dat nieuwe stukken opduiken die politieke bemoeienis van Justitie-ambtenaren moeten bewijzen.

WIE IS ER BANG VOOR DE OPPOSITIE: Het was de week waarin de eenmansfractie Wybren van Haga voor het eerst anders stemde dan zijn oude honk, de VVD. Dinsdag schaarde hij zich achter twee moties om de stikstofregels te versoepelen, één van FVD en één van de PVV. Die kregen allebei geen steun van de VVD (noch van een meerderheid in de Kamer overigens). En vandaag scherpt hij zijn rechtse profiel nog eens aan in een opiniestuk met VVD-coryfee Frits Bolkestein in de Volkskrant. Maar de oppositie greep het debat dat de Kamer gisteravond voerde over de weggevallen meerderheid van de coalitiepartijen liever aan om de eigen verdeeldheid te laten zien. Vooral de gewillige steun aan het kabinet van GroenLinks moest het bij veel partijen ontgelden. “Je hebt een hoop weglopende Van Haga’s nodig om één Klaver te compenseren” foeterde Farid Azarkan (Denk).

SYRIË-ZELFREFLECTIE: Er was afschuw over de Turkse inval in Syrië. Er was een belofte van premier Rutte om op zoek te gaan naar steun voor extra sancties tegen Turkije. En er was een Kamerverzoek om meer Nederlands geld voor humanitaire hulp te sturen. Het Syriëdebat dat de Tweede Kamer gisteren hield bood weinig verrassingen, of het moest de toon van zelfreflectie zijn die Kamerleden aansloegen toen het ging over het terughalen van IS-kinderen. “Wat hebben we zelf gedaan?” vroeg Lodewijk Asscher (PvdA). “Hebben we het Amerikaanse aanbod niet te snel afgeslagen?” merkte Sjoerd Sjoerdsma (D66) op.

Syrië-alliantie: Het meest opmerkelijke moment van het debat was de onverwachtse alliantie die ontstond tussen Tunahan Kuzu (Denk) en Thierry Baudet (FvD). De Denk-voorman nam het op voor de Turkse president Erdogan en leek daarbij alleen te staan – totdat Baudet hem te hulp schoot. Die verklaarde dat hij “sympathie” ervoer “voor het standpunt van de heer Kuzu in deze”. Vanwaar deze alliantie? De steun van Kuzu is voor Erdogan een vaste waarde. Baudet ziet graag dat Syrische vluchtelingen zo snel mogelijk terug keren naar hun land van herkomst, ook als dat in een door Erdogan veroverd deel van Syrië is.

UITSTEKEND UITSTEL: Iedereen ging er al vanuit, maar nu is het definitief: de verbouwing van het Binnenhof wordt met zeker een jaar uitgesteld. Pas na de zomer van 2021 moeten de Kamerleden en andere Binnenhofbewoners voor vijf jaar verhuizen. De Kamerleden zullen er geen traan om laten: de meesten zouden het liefst helemaal nooit weg willen uit hun geliefde onderkomen. Ze mogen er nu in elk geval tot de volgende verkiezingen blijven.

QUOTE VAN DE DAG:

“Die geraniums? Daar zit ik al achter!”

Als het aan hemzelf en het bestuur van 50Plus ligt, wordt Henk Krol bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen opnieuw de lijsttrekker. Zijn werkkamer staat toch al vol met geraniums, vertelt hij het AD.