Minister Slob zet financiering van het Haga Lyceum stop

Islamitisch onderwijs De islamitische school miste Slobs deadline om een nieuwe bestuurder aan te stellen. Volgens directeur Atasoy was een versnelde overdracht „niet haalbaar”.

Het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam Nieuw-West.
Het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam Nieuw-West. Foto Olivier Middendorp

De rijksfinanciering van het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam wordt per 1 december 2019 stopgezet. Dat heeft minister Arie Slob (Onderwijs, ChristenUnie) donderdag bekendgemaakt. Hij had het bestuur van de islamitische middelbare school tot 12.00 uur gegeven om zijn verantwoordelijkheden over te dragen aan een nieuwe bestuurder, maar die deadline heeft de Haga-leiding gemist. In een brief aan Slob die NRC inzag, schreef schooldirecteur Soner Atasoy donderdagochtend dat een officiële bestuursoverdracht op zo'n korte termijn „niet haalbaar” was gebleken. Volgens de minister beroept Atasoy zich „weer onterecht op wettelijke belemmeringen”.

Slob had het Haga in september via een aanwijzing opgedragen een nieuw bestuur te vormen. De minister verloor het vertrouwen in de huidige leiding nadat de Inspectie van het Onderwijs in een uiterst kritisch rapport onder meer financieel wanbeheer en gebrekkig burgerschapsonderwijs op de school had vastgesteld. Eerder waarschuwde de AIVD al voor salafistische tendensen op het Haga, maar voor die aantijging vond de Inspectie geen bewijs.

In zijn aanwijzing had Slob de school tot 15 oktober gegeven voor een bestuursoverdracht, maar dinsdag maakte hij bekend het Haga nog twee extra dagen te gunnen om de inmiddels door de minister goedgekeurde bestuurder Marcel Heuver aan te stellen. De school had Slob maandag namelijk laten weten dat Heuver nog niet ingeschreven kon worden bij de Kamer van Koophandel (KvK), omdat hij geen moslim is en de schoolstatuten voorschrijven dat bestuurders „leven naar de regels van de Koran en de Soennah”. Slob deed dit af als een oneigenlijk argument – de overdracht zou slechts een ‘administratieve handeling’ behelzen – maar gaf de school niettemin extra tijd om de KvK-overschrijving te formaliseren.

Twee dagen was daarvoor echter te weinig, zegt Atasoy donderdag. Om Heuver aan te kunnen nemen, moet het Haga volgens de directeur een statutenwijziging doorvoeren en „dat kost tijd”. Maandag had de medezeggenschapsraad van de school Slob al laten weten zes weken nodig te hebben om te adviseren over de statutenwijziging en de voordracht van de nieuwe bestuurder.

Lees ook deze reportage over het leven op het Cornelius Haga Lyceum

Wet overtreden

In zijn brief aan Slob schrijft Atasoy donderdag dat „het wringt” dat de minister „enerzijds het bestuur verwijt de tegenspraak niet goed geregeld te hebben om vervolgens het bestuur op te dragen de medezeggenschapsraad, ouderraad en leerlingenraad te minachten door hun bevoegdheden te classificeren als ‘administratieve handeling’”.

Het Haga-bestuur heeft „onder overheidsdwang” de medezeggenschapsraad en de ouderraad woensdag wel nog dringend verzocht „de statuten te negeren en daarmee ook de verplicht gestelde sollicitatieprocedure voor de bestuurders over te slaan”, aldus Atasoy. De twee raden hebben volgens de directeur echter „aan de noodrem getrokken en zelfs een civielrechtelijke procedure aangekondigd als er in strijd wordt gehandeld met de statuten en de Wet medezeggenschap op scholen”.

In een eveneens donderdag aan Slob verstuurde brief bevestigt de medezeggenschapsraad meer tijd nodig te hebben. „Hectische tijden en grote beslissingen als het veranderen van statuten vereisen nou eenmaal zorgvuldigheid”, aldus de voorzitter van de raad. „Vooral op een bijzondere school, die juist in de basis gericht is op het rekening houden met de wensen van leerlingen, personeel, en vooral ook de ouders, is de functie van de medezeggenschapsraad veel meer dan slechts die van een formeel orgaan om op papier de indruk te wekken van checks and balances.

Volgens onderwijsexpert Paul Zoontjens van de Tilburg University heeft het Haga gelijk wat betreft de formele KvK-inschrijving en de daarvoor benodigde statutenwijziging. Maar, zegt hij, een bestuursoverdracht kan ook „feitelijk” gebeuren, bijvoorbeeld via een bestuursbesluit. Zo'n tussentijdse oplossing biedt het huidige bestuur de mogelijkheid zijn verantwoordelijkheden over te dragen zonder dat dit „volledig in overeenstemming is met de statuten”.

Drie rechtszaken

Het Haga heeft een voorlopige voorziening ingediend bij de Raad van State om het opschortingsbesluit van de minister aan te vechten. Daarnaast zal de school nog rechtszaken voeren om te proberen zowel het kritische inspectierapport als de daarop gebaseerde aanwijzing van Slob onderuit te halen.

Het Haga hoopte met de statutenwijziging genoeg tijd te winnen om deze zaken te kunnen voeren zonder de rijksfinanciering te verliezen. Ondanks dat Slob het schoolbestuur maar twee extra dagen gunde, is dit doel wel behaald: de minister beëindigt de bekostiging pas per december.