Recensie

Recensie Muziek

Don Giovanni mist zijn hypomane energie

Opera Het Orkest van de 18de Eeuw zet zijn reeks semi-scenische Mozart-opera’s voort met een goed gezongen, maar te weinig opwindende ‘Don Giovanni’.

Don Giovanni wordt de hel in gesleurd, in een sterke slotscene van de opera.
Don Giovanni wordt de hel in gesleurd, in een sterke slotscene van de opera. Foto Hans Hijmering

Mozarts Don Giovanni mag je gerust de opera der opera’s noemen. Verleiding, moord en wraak dragen een verhaal dat goud wordt omrand door het rücksichtslos libertijnse gedrag van de seksbeluste titelheld. En dan de muziek: rauw origineel, sprankelend, hoog dramatisch. Kort door de bocht: Don Giovanni is zo’n verrukkelijk meesterwerk, het kan gewoon niet stuk.

En toch bleef er dinsdag wat te wensen over in de semi-scenische uitvoering door het Orkest van de 18de Eeuw onder Kenneth Montgomery. Vooropgesteld: het orkest is een limousine die kan zoeven en ronken. Maar Montgomery laat de musici regelmatig stationair spelen. Opmerkelijke adempauzes in de ouverture lijken nog op een extreme aanpak te wijzen, maar daarna vlakt de eigenzinnigheid af en mist finesse in de dynamiek, adem in de melodiebouw en vooral stuwing en reliëfwerking in de opbouw van het drama. Dirigenten als Harnoncourt, Gardiner en Currentzis legden de lat hoog met hun kippenvel-Mozarts.

Lees ook: Wolfgang Mozart en zijn twee #MeToo-opera’s

Aan de vocale kwaliteiten van de zangers ligt het niet; Henk Neven is een merkbaar ervaren, fraaie Leporello (Dons ondankbaar behandelde knecht); een overtuigende, beklagenswaardige slungel. Onder de over de gehele linie overtuigende vrouwenrollen excelleert Paula Murrihy als Don Elvira. Opvallende extra troef: de warme tenor Thomas Cooley als Don Ottavio uit duizenden. Maar als Don Giovanni mist de goed zingende André Morsch – ondanks zijn felrode kostuum – de hypomane energie waarmee Mozart Dons verleiderssucces heeft uitgetekend. Een walgelijke opportunist moet hij zijn, een moordenaar die zijn sanguinisch temperament in een griezelige oogwenk kan ombuigen naar lispelende verleiding. Maar deze Don houdt te vaak zijn handen in zijn zak.

Opera overtuigend semi-scenisch presenteren op tournee langs heel verschillende concertzalen is ook erg ingewikkeld. De regie van Jeroen Lopes Cardozo bevat een aantal sterke momenten, zoals de slotscène met de dames van het koor, die in hun roze jurken de vlammen zijn die Don Giovanni de hel insleuren. Smaakvol en doordacht zijn de kostuums trouwens steeds. Maar er zijn ook keuzes die ongelukkig overkomen. De vroegtijdige opkomsten van de Commendatore nemen nodeloos de verrassing weg. Gelukkig is daar dan het orkest, dat hier stevig ronkend alsnog de poorten naar de hel opent.