Met ‘veilige zone’ langs Turkse grens krijgt Erdogan precies wat hij wilde

Turks Offensief Syrië Turkije zou zijn gewenste veilige zone in Syrië krijgen. De Koerden willen zich blijven verzetten.

"Wij verwelkomen het staakt-het-vuren", zegt Saleh Muslim, ex-leider van de PYD
"Wij verwelkomen het staakt-het-vuren", zegt Saleh Muslim, ex-leider van de PYD Foto Murad Sezer

Na vijf uur van intensieve onderhandelingen in Ankara hebben Turkije en de VS donderdag een akkoord gesloten over een wapenstilstand in Noordoost-Syrië. President Erdogan krijgt precies wat hij eiste in de onderhandelingen met Amerika: een ‘veilige zone’ langs de Turkse grens, die onder Turkse controle komt. Volgens de Turken moet die 32 kilometer diep en 444 kilometer lang zijn. In ruil schort Turkije zijn militaire operatie vijf dagen op.

Vicepresident Pence , die de VS-delegatie leidde, zei dat er tijdens de onderhandelingen geregeld contact was met de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF), de door de Koerden gedomineerde groepering die Noordoost-Syrië controleert. Volgens Pence verwelkomen de SDF de wapenstilstand en gaan zij akkoord met de terugtrekking van hun troepen en wapens uit de veilige zone.

De eerste reacties uit Noordoost-Syrië klonken anders. „Wij verwelkomen het staakt-het-vuren”, zei Saleh Muslim, ex-leider van de PYD, de belangrijkste Koerdische partij in de regio, op de lokale televisie. Maar hij voegde eraan toe: „Een staakt-het-vuren is één ding, overgave is een ander. Wij aanvaarden nooit de bezetting van Noord-Syrië.”

SDF-bevelhebber Mazloum Abdi zei op televisie alleen een wapenstilstand te accepteren in het strijdgebied, niet in de ‘veilige zone’ van 32 bij 440 kilometer die Turkije wil. Onduidelijkheid over het gebied waar de wapenstilstand geldt kan tot confrontaties leiden tussen Turkije en de SDF en het fragiele akkoord ondermijnen.

Het is ook onduidelijk wat het akkoord betekent voor de deal die de SDF enkele dagen geleden sloten met het Syrische regime en Rusland. De bedoeling was het Syrische leger te laten terugkeren naar het noordoosten en de invasie tot staan te brengen. Moskou noemde de Turkse operatie eerder deze week „onacceptabel”. Syrische troepen zijn het noordoosten al binnengetrokken.

Kobani
De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavusoglu zei dat Turkije zich committeert aan de soevereiniteit van Syrië en de vredesbesprekingen tussen Rusland, Iran, Turkije en Syrië. „Troepen van het regime zijn Kobani al binnengetrokken. Manbij en andere gebieden bespreken we met Rusland.” President Poetin nodigde Erdogan uit voor een ontmoeting in Sotsji op 22 oktober.

Lees ook: Poetin controleert Syrië, maar van de Russen hoeft het niet

Pence zei dat hij in de onderhandelingen dreigde met zwaardere sancties tegen Turkije. Eerder op de dag stelde de Republikeinse senator Graham, Trumps bondgenoot, sancties voor tegen onder meer de Turkse staatsbank Halkbank en de Turkse defensie-industrie wegens de aankoop van het Russische raketsysteem S-400.

Het voorstel bevatte ook een verbod voor Amerikanen Turkse staatsschuld te kopen. Dit zou desastreus zijn: Turkije heeft 180 miljard dollar (162 miljard euro) aan kortlopende schuld die elk jaar gefinancierd moet worden. Volgens Pence zijn Trumps sancties van de baan. „Sancties zijn onnodig, Turkije doet wat het moet doen”, zei Trump. „Ik wil vooral president Erdogan bedanken. Hij is een vriend en ik ben blij dat we geen probleem hadden. Want eerlijk gezegd: he is a hell of a leader. Hij is een sterke, onverzettelijke man die het juiste doet. Dat waardeer ik.”

Dit artikel is vrijdagochtend 18 oktober geactualiseerd.