Machtsstrijd Marqt over verkoop

Rechtszaak Aandeelhouders willen Marqt-oprichter Quirijn Bolle dwingen mee te werken aan de verkoop aan Ekoplaza. Die ziet er niets in.

Het is onduidelijk wat Ekoplaza, dat veel meer vestigingen heeft, met Marqt van plan is.
Het is onduidelijk wat Ekoplaza, dat veel meer vestigingen heeft, met Marqt van plan is. Foto Lex van Lieshout/ANP

De eigenaren van Marqt liggen met elkaar overhoop over hoe het verder moet met de duurzame supermarktketen. Deze donderdag staat een kort geding gepland tussen oprichter Quirijn Bolle en andere aandeelhouders. Zij worden gesteund door de directie van het bedrijf.

De zaak staat op de rol van de rechtbank in Amsterdam, zo bevestigt een woordvoerder. Betrokkenen hebben NRC op voorwaarde van anonimiteit verteld waar het over gaat.

Het conflict draait om wie de eigenaar van Marqt moet worden. Sinds deze zomer wordt gezocht naar een koper voor de supermarktketen, die in de financiële problemen zit. Het bedrijf maakte nog nooit winst en is bij Rabobank ondergebracht bij de afdeling ‘bijzonder beheer’, de afdeling voor noodlijdende bedrijven.

Donderdagochtend maakte Marqt in een persbericht bekend dat „een meerderheid van de aandeelhouders van Marqt een overeenkomst gesloten heeft met Udea”, het moederbedrijf van Ekoplaza, „om samen te gaan”. Oprichter Bolle hoort niet bij die meerderheid. Andere aandeelhouders willen nu bij de rechter afdwingen dat Bolle, die nog een significant belang heeft, aan de overname meewerkt.

Bolle heeft daarentegen een heel ander plan. Hij wil Marqt helemaal niet loslaten, hij wil het bedrijf zelfstandig voortzetten met hulp van een nieuwe investeerder. Daarvoor moet hij de andere aandeelhouders wel mee zien te krijgen, of anders uitkopen. Gezien de verziekte verhoudingen ligt die eerste optie niet voor de hand.

Marqt heeft een flink aantal aandeelhouders naast oprichter Bolle. De onderlinge aandelenverhouding is onbekend. Andere grote aandeelhouders zijn twee duurzame investeringsfondsen, die in 2017 zijn ingestapt: Triodos Organic Growth Fund, onderdeel van Triodos Bank, en Social Impact Ventures. Zij willen hun belang aan EkoPlaza verkopen. Verder zijn er rijke particulieren met aandelen.

Een van hen is ondernemer Annelies van der Vorm, die tot deze zomer ook een van de commissarissen was. Ook zij is voor het plan-EkoPlaza. Van der Vorm en de twee fondsen hebben het kort geding aangespannen tegen Bolle, zo bevestigt een woordvoerder van de rechtbank.

Geen van de betrokken partijen wil reageren.

‘Eerlijk’ eten

Marqt werd in 2008 opgericht door Quirijn Bolle en Meike Beeren, de eerste winkel opende in Amsterdam. De oprichters, die beide bij supermarktconcern Ahold werkten, wilden zich onderscheiden met winkels met alleen maar, wat zij noemden, ‘eerlijk’ eten. Daarmee bedoelden ze: geproduceerd met oog voor mens, dier en milieu. Boeren moesten meer profiteren dan ze doen bij andere supermarktketens. En winst, zo zei Bolle in 2017 in een interview met NRC, moest ook ten goede komen aan werknemers en klanten – als er tenminste een keer winst gemaakt zou worden.

Op dat moment had Bolle al jarenlang, sinds 2011, niet meer de dagelijkse leiding. Desondanks bleef hij altijd het gezicht naar buiten. Ook intern bleef hij nadrukkelijk betrokken bij het bedrijf.

In tien jaar tijd groeide de bekendheid van Marqt met name in de Randstad en breidde het uit naar achttien vestigingen met 750 werknemers. De meeste winkels staan in Amsterdam, maar er verrezen ook filialen in Rotterdam, Den Haag, Haarlem en Heemstede.

Marqt wist zich qua imago te onderscheiden van de traditionele natuurwinkels, zoals Ekoplaza, en richtte zich op bewust, stedelijk publiek. Zelf zag Marqt een grote toekomst voor zich, en dacht wel naar zestig winkels te kunnen groeien.

Jumbo heeft naar eigen zeggen ‘serieus’ naar Marqt gekeken

Ruzie in de top

De eerste – zichtbare – problemen ontstonden deze zomer. De voltallige raad van commissarissen stapte in juni op en ook de nieuwe baas, pas een jaar in dienst, trad af. Oorzaak: ruzie in de top. In juli maakte Marqt bekend dat zijn twee grootste vestigingen, in Amsterdam en Den Haag, een Albert Heijn zouden worden. Marqt zou zich voortaan gaan richten op kleinere winkels.

Achter de schermen had Marqt op dat moment de zakenbankiers van ING al ingeschakeld. Opdracht: de ‘strategische opties’ onderzoeken. Dat betekent, in gewoon Nederlands, dat de bankiers op zoek moeten naar een koper.

Lees ook: Duurzame supermarktketen Marqt zoekt koper

Verschillende geïnteresseerden meldden zich, uiteindelijk bleven er drie partijen over, zo vertellen betrokkenen aan NRC. Behalve Ekoplaza en Bolle zelf had ook supermarktketen Jumbo interesse.

Financieel directeur Ton van Veen bevestigt dat Jumbo „serieus” naar Marqt heeft gekeken. Inmiddels is het bedrijf afgehaakt, zegt Van Veen. Onder meer vanwege „grote onderlinge verdeeldheid tussen de diverse aandeelhouders”.

De strijd om de toekomst van Marqt draait om meer dan geld. Het gaat ook nadrukkelijk om de vraag of Marqt, met zijn eigen winkels, imago en visie, overeind kan blijven als het onderdeel wordt van een andere keten. Ingewijden twijfelen daaraan.

Het is onbekend wat Ekoplaza precies met Marqt van plan is. In het persbericht schrijven de bedrijven wel dat „zowel de formules van Marqt als van Ekoplaza in de huidige vorm blijven bestaan”. Echter staat nu ook al vast dat het aantal Marqt-winkels wordt teruggebracht naar tien tot twaalf. Ekoplaza is met meer dan 80 vestigingen en een omzet van 120 miljoen euro veel groter. Marqt leed in 2017 een verlies van 1,3 miljoen euro bij een omzet van 63 miljoen.

Voor oprichter Bolle is het zelfstandig voortbestaan van Marqt belangrijker dan voor andere aandeelhouders. Hij wil koste wat kost voortzetten wat hij heeft opgebouwd. Volgens een betrokkene heeft hij hier een plan voor opgetuigd waar hij heilig in gelooft. Zonder steun van de andere aandeelhouders, die het bedrijf nu uit zijn handen dreigen te trekken, kan hij dat onmogelijk uitvoeren.