M-Lab gaat musicalexperiment weer aan

Productiehuis Het vernieuwende M-Lab, dat vier jaar geleden sloot, maakt een herstart. „We gaan beginnen met een gesloten beurs.”

De musical ‘Rent’ was in 2015 de laatste voorstelling van M-Lab. Nu gaat het experimentele productiehuis weer beginnen.
De musical ‘Rent’ was in 2015 de laatste voorstelling van M-Lab. Nu gaat het experimentele productiehuis weer beginnen. Foto Annemieke van der Togt

M-Lab, het productiehuis voor musicalvernieuwing dat vier jaar geleden wegens geldnood de deuren van zijn theatertje in Amsterdam-Noord moest sluiten, gaat weer beginnen. Net als vroeger staan talentontwikkeling en het creëren van nieuw musicalrepertoire voorop. Maar een eigen theater is er niet meer bij. M-Lab zal vooralsnog twee bestaande podia bespelen: de kleine zaal van theater De Meervaart in Amsterdam en Factorium in Tilburg, waarin ook diverse podiumopleidingen onderdak hebben.

De heroprichting volgt op het feit dat de Raad voor Cultuur dit jaar een sectoradvies uitbracht waarin wordt gepleit voor het subsidiëren van „een experimenteler musicalcircuit”. Dat advies is inmiddels overgenomen door minister Ingrid van Engelshoven van Cultuur en wordt volgend jaar verwerkt in een nieuw Kunstenplan.

Het huidige musicalaanbod in de Nederlandse theaters blijft goeddeels beperkt tot buitenlandse kassuccessen, musicals met een populaire film- of boektitel en shows met bestaande hits uit de Nederlandse liederenschat, aldus de Raad: „De druk op succes is dermate hoog dat producenten zich nauwelijks artistieke of financiële risico’s kunnen veroorloven, met als gevolg dat de artistieke ontwikkeling van de musical op een laag pitje is komen te staan.”

Tot twee keer toe wordt in het sectoradvies expliciet vastgesteld dat er „sinds het sluiten van het M-Lab” geen productiehuis meer bestaat voor de ontwikkeling van nieuw repertoire „dat werkelijk durft te breken met geijkte vormen en nieuwe paden durft in te slaan”.

Het vorige M-Lab werd in 2007 opgericht, naar een idee van het producentenpaar Joop en Janine van den Ende, die er met hun Foundation 5 miljoen euro in staken. Ook kreeg het een startsubsidie van de gemeente Amsterdam en een aantal jaar 200.000 euro per jaar rijkssubsidie. In de acht jaar van het bestaan kwamen vijftig producties tot stand.

Masterclasses

De herstart is een initiatief van musicalschrijver Koen van Dijk, die in de eerste M-Lab-jaren de artistiek leider was. Het nieuwe M-Lab hoopt met een subsidie van maximaal 8 ton een vaste plaats te verwerven in de Culturele Basis Infrastructuur. Dat zou zijn beslag krijgen in 2021, bij de ingang van het volgende Kunstenplan. „Maar als we dan meteen iets willen laten zien, zal er nieuw repertoire nodig zijn”, zegt Van Dijk. „Daarom gaan we, weliswaar zonder geld, met gesloten beurzen, nu al meteen beginnen. En de hele sector steunt ons. Van alle kanten worden ons helpende handen toegestoken.”

Zo worden er volgende week al masterclasses gehouden op vier avonden in De Meervaart, door musicalveteranen als scenarist Dick van den Heuvel, componist Paul de Munnik en de regisseurs Marije Gubbels en Paul Eenens. Op 2 december volgt de eerste M-Lab Pitch, voor de presentatie van vernieuwende musicalplannen. De beste plannen worden daarna, naar Amerikaans voorbeeld, getest tijdens lees- en workshopvoorstellingen voor publiek. Bij gebleken succes wacht een reguliere enscenering in Amsterdam en Tilburg. En op den duur hoopt M-Lab ook weer korte tournees door de rest van het land te maken.