Het onvolmaakte ideaal van componist Tristan Perich

In de Rotterdamse Onderzeebootloods is de nieuwe choreografie van Lucinda Childs te zien, bij een live-uitvoering van Drift Multiply van componist Tristan Perich.

Repetitie van Drift Multiply in de Onderzeebootloods in Rotterdam, nog zonder dansers.
Repetitie van Drift Multiply in de Onderzeebootloods in Rotterdam, nog zonder dansers. Foto Walter Herfst

Lucinda Childs hoeft geen stoel, ze blijft liever staan. Als een generaal staat ‘de koningin van de minimal dance’ voor de spiegelwand in een Codarts-studio en observeert de verrichtingen van tien jonge dansstudenten. Een frêle gestalte, met wit haar en een strenge blik. Met simpele basisbewegingen creëert het ensemble de gelaagde patronen waar Childs om bekendstaat, zoals in haar meesterwerk Dance op muziek van Philip Glass.

Childs’ nieuwste choreografie is op 17 en 18 oktober te zien in de Rotterdamse Onderzeebootloods, bij een live-uitvoering van Drift Multiply (2018) van componist Tristan Perich. De 79-jarige Childs is zes weken in Rotterdam, waar ze dagelijks intensief repeteert met zes groepen van in totaal 66 dansers – de hele moderne dansopleiding van Codarts doet mee.

Childs over Perich: „Tristan heeft een nieuwe stem, anders en origineel. De manier waarop hij de klassieke klankwereld combineert met elektronica is fascinerend. De ambiguïteit en het vervagen van grenzen keren terug in de choreografie, waar we verschillende ruimtes in elkaar laten binnendringen.”

Perich’ muziek heeft een repetitief uitgangspunt gemeen met de procesmuziek van minimalisten als Glass en Reich. Maar zijn werk is ook disruptief, met noise-uitbarstingen en frictie tussen patronen. Dat element wil Childs ook in haar choreografie tonen, zegt ze.

Voor Perich is Drift Multiply het werk waarin al zijn voorgaande stukken culmineren. Het idee ontstond al ruim tien jaar geleden, toen hij begon met het combineren van akoestische instrumenten en 1-bit-processors, en alle technieken die hij heeft ontwikkeld komen erin samen. The New York Times sprak van zijn „meest sublieme muziek tot dusver.”

Toen Perich begon als componist was hij grappig genoeg tégen elektronica: „Die druiste voor mijn gevoel in tegen het lichamelijke van akoestisch geluid.” Hij groeide op met minimal music en hobbyde ondertussen als computerprogrammeur. Op zeker moment kwamen die twee interesses samen: „Ik zag in dat een speaker ook een fysiek element is.”

De elektronica in Drift Multiply is dan ook geen opname, zegt Perich. Al het geluid wordt live gegenereerd, door mensen en machines.

Het was „het absolute” dat hem aanvankelijk aantrok tot die elementaire 1-bit-processors: zo’n ding staat aan of uit, het is 1 of 0. Dat ideaal volvoerde Perich in zijn 1-Bit Symphony. Maar gaandeweg ontdekte hij dat zelfs die absolute tegenstelling niet zo zwart-wit was. Door „weirde effecten van elektromagnetische velden” treden er minieme variaties op, zelfs in 1-bit-processors.

„Zowel de partituur als de programmeercode blijkt een verzameling instructies die op een onvolmaakte manier gerealiseerd wordt. Hoe minimaal ook, iedere uitvoering is net anders. Die imperfectie staat haaks op mijn oorspronkelijke ideaal van 1-bit-geluid, maar fascineert me in toenemende mate. Misschien gaat het erom te erkennen dat de echte wereld rommelig en complex is en dat je zulke idealen eigenlijk niet kunt hebben.”

Drift Multiply, 17 en 18 okt, Onderzeebootloods Rotterdam (beide uitverkocht). Drift Multiply Concertante voorstellingen van op 21 okt, De Doelen, Rotterdam en 22 okt Muziekgebouw Eindhoven. Inl: bigidea.nu