Opinie

De ene demonstrant is de andere niet

Clarice Gargard

De boeren van het boerenprotest schreeuwen, schelden en slopen om hun zin te krijgen. Het leverde aanvankelijk verbazend genoeg weinig kritiek en voornamelijk gejuich op. Boeren protesteerden fel tegen het voorstel van D66 en ChristenUnie om de veestapel in te krimpen, vanwege de vervuilende stikstofuitstoot.

Zo reed een trekker – met de bekende boerenactivist Arjen Schuiling – op weg naar het Groningse provinciehuis op hekken in. Het voertuig miste nog net fietsende voorbijgangers. Demonstranten ramden ook de deur van het provinciehuis om verhaal te halen. De meeste politici begonnen toen pas online het geweld af te keuren. Het inrijden op politiepaarden, het bekogelen van agenten en zelfs het ophangen van een galg, wat eerder gebeurde, was blijkbaar nog wel acceptabel.

De politiek had zich wellicht eerder uitgesproken als er een handvol Turks-Nederlandse vloggers tussen had gezeten. „Tuig van de richel”, noemde premier Rutte hen wél meteen toen ze in 2016 voor buurtoverlast zorgden.

Voor de duidelijkheid, ik vind dat iedereen recht heeft op burgerlijke ongehoorzaamheid. Ook mensen met wie ik het oneens ben. Alleen blijkt dat recht niet voor iedere burger gewaarborgd te worden.

Neem de klimaatactivisten van Extinction Rebellion met hun blokkade, vorige week in Amsterdam. 130 van hen gingen urenlang de cel in.

Of antiracismeactivisten, die pleiten voor een racismevrij sinterklaasfeest. Zij houden vaak letsel over aan de hardhandige wijze waarop agenten hen naar de grond werken. Tegen beide groepen zegt de politiek: niet drammen, maar wachten als je verandering wil. Dat geldt blijkbaar niet voor protestboeren. Sommigen maakten in een filmpje de moeder van Jesse Klaver voor ‘hoer’ uit. Anderen schreven zijn naam op een doodkist, dreigden op een spandoek CU-minister Carola Schouten (Landbouw) in haar ‘kont te neuken’ en blijken extreem-rechtse sentimenten te hebben. Toch werden boeren eerder beloond met het intrekken van de stikstofmaatregel toen ze het provinciehuis van Friesland bestormden.

Die dubbele maatstaf geldt overigens ook voor de vrijheid van meningsuiting, ondervond ik onlangs. In mijn functie als vrouwenvertegenwoordiger hield ik in september een speech bij de Verenigde Naties in New York over vrouwen- en mensenrechten. Daarna werd ik online door rechts Nederland weer eens met haat belaagd.

Maar het boerenprotest van overwegend boze witte mannen kon wel op steun rekenen uit radicaal-rechtse krochten. Het zijn vaak de mensen die strijden voor de vrijheid om alles te kunnen zeggen, die anderen in hun vrijheid beperken wanneer ze niet hetzelfde vinden. Of niet tot hun groep behoren.

Maar ook de rest van de bevolking juichte het boerenprotest toe. Velen dachten de ‘gewone man’ die voor zijn rechten opkomt, te zien. Collega-columnist Zihni Özdil schreef al dat de agro-industrie vrij rijk is en gesubsidieerd wordt. 60 procent van de agrariërs verdient meer dan de gemiddelde Nederlander, rekende het CBS voor. Toch stelde VVD’er Mark Harbers, die over het stikstofdossier gaat, onlangs in het AD dat er vanwege het boerenprotest een andere oplossing bedacht moet worden voor het stikstofprobleem.

Een bekende van me zegt altijd: „Als je wilt weten wie zich het meest kan permitteren in Nederland, moet je naar de behandeling van demonstranten kijken.” Vrij naar George Orwells Animal Farm: sommige demonstranten zijn in de praktijk gelijker dan anderen.

Correctie (17-10-2019): in een eerdere versie stond vermeld dat de politie een waterkanon inzette tegen demonstranten van Extinction Rebellion, maar dat was in Brussel het geval en niet in Amsterdam.

Clarice Gargard is programmamaker en freelance journalist.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.