Recensie

Recensie Muziek

Borodin Kwartet speelt Sjostakovitsj ijzingwekkend

Klassiek Het Borodin Kwartet onderhield nauwe banden met Sjostakovitsj. De Russen excelleren in diens gure klankwereld.

Foto Simon van Boxtel

Het Borodin Kwartet bestaat al langer dan elk van de vier leden afzonderlijk – de nestor van de groep, primarius Ruben Aharonian, werd geboren in 1947, twee jaar na de oprichting van het kwartet. De personele wisselingen ten spijt (het laatste originele lid stopte in 2007) staat het Borodin voor een diepgewortelde uitvoeringstraditie. Met Sjostakovitsj in het bijzonder onderhield het kwartet nauwe banden.

De Russen zijn voor drie concerten in Nederland, met iedere avond een ander programma, waarin het zwaartepunt steeds bij Sjostakovitsj ligt. In Rotterdam klonk voor de pauze het Strijkkwartet D 804, ‘Rosamunde’ van Schubert – een totaal andere klankwereld, waarop het Borodin niet geheel vat kreeg. Aharonian intoneerde een aantal keer suboptimaal en de warme klank die je met Schubert associeert kwam niet vanzelfsprekend tot stand. Anderzijds bewaarde het kwartet een fijne lichtheid en etaleerde het schitterend samenspel, dat tot in de finesses was afgestemd en toch bleef ademen.

Een beetje guur klonk Schubert wel, alsof de kou van Sjostakovitsj de Russen al in de botten zat. Na de pauze speelden ze – in het donker – diens Vijftiende (en laatste) kwartet, een huiveringwekkende cyclus van zes sombere, trage adagio’s. Het is niet Sjostakovitsj’ allerlaatste compositie, maar het voelt als een zwanenzwang, waarin hij geen enkele moeite doet om weg te kijken van de onafwendbare dood.

In het eerste deel, een volkse elegie, leek het Borodin treffend een kale trekzak te imiteren. De kettingmelodie van felle uithalen in de Serenade klonk daarna ijzingwekkend. De Nocturne kende wat labiele momenten, maar daarna eiste cellist Vladimir Balshin een glansrol op met zijn indringende solo in de Treurmars en furieuze uitbarstingen in de Epiloog.

In Amsterdam speelt het Borodin uitsluitend Sjostakovitsj: donderdag klinkt Strijkkwartet nr. 13 en krijgt het gezelschap van pianist Barry Douglas en trompettist Sergei Nakariakov voor het Pianokwintet en de filmmuziek Podrugi. Zaterdag staan Strijkkwartetten nrs. 1, 14 en 15 op het programma.