‘Moord en landroof bij zeven projecten van Nederlandse ontwikkelingsbank’

Bij de door FMO gefinancierde projecten zouden moord, doodslag, intimidatie, willekeurige arrestaties, milieuschade en landroof voorkomen.

Mensen houden een Hondurese vlag in de lucht tijdens de begrafenis van milieuactivist Berta Cáceres in La Esperanza. Zij pleitte jarenlang tegen de komst van een dam en werd in 2016 doodgeschoten. FMO financierde het project.
Mensen houden een Hondurese vlag in de lucht tijdens de begrafenis van milieuactivist Berta Cáceres in La Esperanza. Zij pleitte jarenlang tegen de komst van een dam en werd in 2016 doodgeschoten. FMO financierde het project. Foto EPA/STR

De Nederlandse ontwikkelingsbank FMO financiert zeven projecten waarbij moord, doodslag, intimidatie, willekeurige arrestaties, milieuschade en landroof zouden voorkomen. Dat meldt Trouw dinsdag na onderzoek. De slachtoffers zijn veelal tegenstanders van de aanleg van een dam, kolencentrale of palmolieplantages.

In Honduras en Panama zijn tegenstanders van een dam gedood. De directeur van het Hondurese bedrijf dat de dam bouwt is in verband met een moord gearresteerd. De bank besloot in 2016 na kritiek op de moord van milieuactivist Berta Cáceres, uit Honduras te vertrekken.

Bij protesten in Panama greep het leger zo hard in dat er twee doden en veertig gewonden vielen. Ook zou er bij projecten waarin FMO heeft geïnvesteerd land zijn geroofd. Er is door de inheemse bevolking in Congo, Liberia, Sierra Leone, Senegal en Guatemala geklaagd over de gevolgen als ze zich verzetten tegen de projecten.

Volgens FMO-topman Peter van Mierlo doet de bank „altijd uitgebreid onderzoek naar grondrechten, soms meer nog dan internationale standaarden vereisen”. Onafhankelijke klachtencommissies van FMO concludeerden echter dat de organisatie bij dammen in Panama en Honduras te weinig onderzoek heeft gedaan. Eenzelfde conclusie geldt voor een waterkrachtcentrale in Guatemala.

Lees ook over de moord: Kinderen vermoorde activiste in Honduras dagvaarden bank FMO om dam

‘Bevolking blijft met ellende achter’

Er zijn ook klachten over het stoppenzetten van projecten. De lokale bevolking wordt volgens Trouw „niet of nauwelijks gecompenseerd” en „blijft met de ellende achter”. FMO was dinsdagochtend niet direct bereikbaar voor commentaar.

De ontwikkelingsbank bekostigt dit jaar bijna achthonderd projecten voor 9,6 miljard euro. Trouw heeft de rest van de projecten niet onderzocht. Volgens emeritus hoogleraar ontwikkelingsstudies Paul Hoebink zouden de zeven onderzochte plannen illustratief zijn voor de rest. Topman Van Mierlo weerspreekt die gedachte. Volgens hem heeft de bank een lijst met „probleemprojecten” die niet langer is dan die van Trouw.

De bank is voor 51 procent in handen van de Nederlandse staat. Na jarenlange subsidie met belastinggeld staat FMO nu op zichzelf.