Boze boeren temmen de provincies | Ineens is er ruimte om IS-kinderen te halen

Geconfronteerd met boeren, tractoren en strohakselaars, en zonder steun uit Den Haag, slikten de provincies hun ambitieuze stikstofplannen weer in. Wie neemt nu de leiding? En: de lange kater van één campagneuitspraak van Rutte, hoop voor het Haga Lyceum, een nieuwe draai van de PvdA en een uithaal naar Cora van Nieuwenhuizen.

BOERENWOEDE: Provinciedeuren, provinciaal beleid – niets bleek bestand tegen de woede van de boze boer. Tot gisteren liepen de provincies voor de troepen uit bij de uitvoering van het stikstofbeleid. De ruimte die ze van het kabinet kregen om zelf de regels op te stellen, gebruikten ze om de ongebruikte stikstofrechten van doorverkopende en verbouwende boeren af te snoepen. Die zetten ze liever in om de bouw op gang te krijgen. Maar toen de boeren zich roerden, bleef het stil in Den Haag: de provinciebesturen kregen niets van de steun waarop ze hoopten en slikten veel van hun plannen in. Ze hadden hun plannen zonder overleg te snel doorgezet, zeiden de provincies na afloop. Maar je vraagt je af wie nu nog het voortouw durft te nemen in het stikstofdossier.

Boerenwoede II: Nooit te beroerd om de vlucht naar voren te nemen, en zichzelf nog eens onder de aandacht te brengen, is Ed Nijpels. De klimaatpaus noemt het in podcast Betrouwbare Bronnen “een beetje armetierig als we in deze rijke samenleving het rijden van 130 beschouwen als het grootste goed in de wereld” en pleit voor een verlaging van de maximumsnelheid in heel Nederland naar 100 kilometer per uur.

WE GAAN ZE (MISSCHIEN) HALEN: “De kinderen moeten daar weg. Ze moeten daar niet in een kamp zitten.” Dixit Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) over de kinderen van IS-strijders in Syrische kampen, anderhalf jaar geleden in Pauw. Het kwam hem op een reprimande te staan: Grapperhaus moest zijn woorden terugnemen, het kabinet ging absoluut niemand terughalen. En premier Rutte (VVD) zag de strijders zelf nog liever sneuvelen in Syrië dan terugkeren, zei hij al in 2015. Maar dat was vroeger, een ander tijdperk. Gisteren zei VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz – bij, alweer, Pauw – dat het goed mogelijk is om “kinderen tot een jaar of vijf, zes” naar Nederland te brengen, als hun ouders maar niet meekomen. En als het aan Sjoerd Sjoerdsma (D66) ligt, gaat het kabinet ook de strijders uiteindelijk actief terughalen en berechten, zegt hij vandaag in NRC.

Hoe dan?: Minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) is nog niet overtuigd, maar het zijn serieuze kantelpunten in de denkwijze van de coalitie. Ze waren alleen iets relevanter geweest vóórdat Noordoost-Syrië opnieuw in een geopolitiek slagveld was veranderd.

Verkiezingsnummertje: Ruttes ‘laat ze maar sneuvelen’-uitspraak uit 2015 kun je niet los zien van de huidige keuzes van het kabinet, schrijft Tom-Jan Meeus vandaag. “Zo betalen we de prijs voor het feit dat het beleid jarenlang is bepaald door een verkiezingsnummertje. Wat eerst een comfortabel standpunt was, vormt nu het reële gevaar voor terugkerende Syrië-gangers in bomvesten.”

HAGA-HOOP: Er gloort weer hoop voor het Cornelius Haga Lyceum. Minister Slob (Onderwijs, ChristenUnie) had aangekondigd de rijksfinanciering voor de islamitische school in te trekken wegens wanbeheer en gebrekkig onderwijs, als de school niet snel een interim-bestuur zou voodragen. Het Haga heeft nu een bestuurder gevonden waarmee Slob akkoord wil gaan. Minder handig: omdat de nieuwe bestuurder geen moslim is, moet de school eerst de eigen statuten aanpassen om dat toe te staan.

VERDRAGSTHERAPIE: Een bonte coalitie van tegenstanders had het vrijhandelsverdrag CETA al: van de Partij voor de Dieren tot Forum voor Democratie, van protesterende boeren tot GroenLinks. Allemaal vrezen ze oneerlijke concurrentie, dalende kwaliteitsstandaarden en dure rechtszaken van bedrijven tegen de Nederlandse staat. Maar dat ook de PvdA de steun intrekt voor het verdrag tussen de EU en Canada, is toch opmerkelijk. Het was immers PvdA’er Lilianne Ploumen die als minister voor Nederland de onderhandelingen over CETA voerde. Het is een zoveelste stap waarmee de partij het eigen beleid onder Rutte II de rug toekeert – na de pleidooien voor extra geld voor leraren en agenten en tegen het leenstelsel. In dit geval heeft die draai direct gevolgen: CETA was al door de Tweede Kamer aangenomen, maar de meerderheid voor het handelsakkoord in de Eerste Kamer is nu verdampt.

KRITIEK OP CORA: De wegen worden drukker, de treinen en trams voller. Maar in de nieuwe begroting krijgt Infrastructuur en Waterstaat er nauwelijks geld bij voor nieuwe infrastructuur. Een tegenvaller voor minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD), die toch al niet de leukste dossiers van het kabinet (Lelystad Airport, Stint, veel stikstofmaatregelen en misschien straks ook nog rekeningrijden) in haar portefeuille heeft. Veel van het extra geld dat bij het regeerakkoord beschikbaar werd gesteld, kreeg haar ministerie vervolgens ook nog eens niet uitgegeven. Dat leidt tot gemor. De Kamer, die morgen over de begroting debatteert, is kritisch. Eén betrokkene spreekt vandaag in NRC van een minister die niet meer doet dan “op de winkel passen”: een minister van Beheer en Onderhoud.

PENSIONADOPROBLEMATIEK: Pensioenmoe? In de week dat de grootste pensioenfondsen hun kwartaalcijfers bekendmaken – en die zijn nog steeds niet best – roept een groep van 40 hoogleraren en bestuurders het kabinet op genade te tonen en de pensioenfondsen meer ademruimte te geven. Ze vrezen dat voor veel Nederlanders de pensioenen omlaag gaan, maar vinden vooralsnog weinig gehoor. De Nederlandsche Bank besloot voor de zomer juist om, op advies van PvdA-coryfee Jeroen Dijsselbloem, de regels aan te scherpen en pensioenfondsen nog meer van hun geld te laten sparen. “Beter nu te voorzichtig dan later spijt”, vat de Volkskrant die koers samen. Dat is ook de koers die minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) tot nu toe steeds aanhoudt. Maar de druk is groot: als hij niets doet om hogere premies of lagere pensioenen te voorkomen, dreigen de vakbonden hun steun voor het pensioenakkoord in te trekken.

QUOTE VAN DE DAG:

“Maar er mag hier dus helemaal niet gejaagd worden?”

Thierry Baudet bezoekt, samen met De Telegraaf, voor het eerst de beschermde natuur van de Oostvaardersplassen.