Fonds moet huiseigenaren stimuleren om asbestdaken te vervangen

Een verbod op asbestdaken sneuvelde deze zomer in de Eerste Kamer. De kosten voor huisbezitters om hun daken te saneren, zouden niet in verhouding staan tot de gezondheidsrisico’s. Nieuwe maatregelen moeten “verleiden” en niet “verplichten”.

Een medewerker van een asbestsaneringsbedrijf verwijdert asbest.
Een medewerker van een asbestsaneringsbedrijf verwijdert asbest. Foto Lex van Lieshout/ANP

Het kabinet wil huiseigenaren stimuleren om hun asbestdaken te vervangen. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur, D66) kondigde maandag daartoe enkele maatregelen aan, waaronder een fonds waar mensen geld uit kunnen lenen voor de sanering van de mogelijk kankerverwekkende daken.

Hoe groot het fonds is, maakte Van Veldhoven niet bekend. De rijksoverheid, provincies, gemeenten en banken leggen in. Burgers kunnen vanaf volgend jaar geld lenen van het fonds, dat na 2028 geen nieuwe leningen meer zal verstrekken. Het fonds moet huiseigenaren stimuleren hun woningen op korte termijn asbestvrij te maken, aldus de staatssecretaris. Voor de meest schrijnende situaties zegde Van Veldhoven al eerder 5 miljoen euro toe.

„We gaan dus niet meer verplichten, maar verleiden”, zegt Van Veldhoven in een persbericht. „Hoe ouder een dak is, hoe meer asbestvezels het loslaat. Die kunnen dus in de tuin komen en daarmee worden de daken elk jaar een stukje gevaarlijker.” Volgens de staatssecretaris wordt het bezitten van een huis met een asbestdak bovendien steeds problematischer omdat verzekeringen geweigerd worden. Huizen dreigen dan onverkoopbaar te worden.

Lees meer over het gevaar van asbest. Eén vezel is al riskant. Hoe ga je daarmee om?

Van Veldhoven liet maandag weten voor het einde van het jaar samenwerkingen te gaan sluiten met provincies, gemeenten en andere maatschappelijke organisaties om de aanwezigheid van asbest versneld te reduceren. Ook wil Van Veldhoven het nut en de noodzaak van asbestsanering duidelijker maken.

Risico’s ‘zeer beperkt’

Het gebruik van asbest is sinds 1993 verboden omdat bij het bewerken en verwerken van het materiaal kankerverwekkende vezels los kunnen komen. Asbestdaken - voorheen populair vanwege de brandwerende werking - zijn de laatste grote bron van deze schadelijke stoffen. Ze kunnen onder andere een relatief zeldzame vorm van kanker veroorzaken, waaraan in 2018 ruim zeshonderd mensen stierven.

De Tweede Kamer stemde in 2017 in met een wijziging van de Wet milieubeheer, die ook de verwijdering van het overgebleven materiaal verplicht stelde. De Eerste Kamer ging deze zomer echter niet akkoord. Senatoren waren het overwegend eens dat asbest gesaneerd moest worden, maar zetten vraagtekens bij de haalbaarheid van het wetsvoorstel. Asbest verwijderen is duur en de risico’s op ernstige ziektes zijn relatief klein.

Ook huiseigenaren en de landbouwsector waarschuwden voor hoge kosten. Boerenbranchevereniging LTO Nederland en woningcorporatiekoepel Aedes pleitten in mei voor „een risicogerichte aanpak voor asbestdaken”. Volgens hen zijn de kosten van een algehele asbestsanering te hoog, terwijl de risico’s „zeer beperkt” zijn. Volgens Aedes moeten alleen asbestdaken in slechte staat direct worden vervangen.