Syrië mengt zich in de strijd na akkoord met de Koerden

Turks offensief tegen Koerden Terwijl Turks offensief in Noord-Syrië doorgaat, hebben Koerden Syrische leger te hulp geroepen.

Door Turkije gesteunde Syrische strijders zondag in het zuidwesten van de Syrische grensstad Tal Abyad.
Door Turkije gesteunde Syrische strijders zondag in het zuidwesten van de Syrische grensstad Tal Abyad. Foto Bakr ALKASEM/AFP)

De Koerden van de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) hebben een akkoord bereikt met de Syrische regering en Rusland om het Syrisch regeringsleger te laten terugkeren naar Koerdisch gebied. Zo hopen de Koerden de Turkse invasie die woensdag is begonnen tot staan te brengen.

Onder het akkoord keert het Syrische leger terug naar de grensplaats Kobani, die wordt bedreigd door pro-Turkse milities. In Manbij wapperde zondagavond al opnieuw de Syrische vlag, zo deelde een Syrisch generaal mee op de staatstelevisie. Ook Qamishli, de grootste stad in Koerdisch gebied, kwam ter sprake. Daar heeft het Syrisch regeringsleger altijd een aanwezigheid behouden.

Van een deal tussen de Koerden en Assad is al sprake sinds president Trump eind vorig jaar het vertrek van de Amerikaanse troepen aankondigde. Maar de onderhandelingen draaiden op niets uit. Nu de SDF met de rug tegen de muur staat, gaat het akkoord met een terugkeer van het regime.

IS-vrouwen ontsnapt uit kamp

Intussen zijn honderden vrouwen en kinderen van IS-strijders zondag ontsnapt uit het kamp van Ain Issa in Noord-Syrië, dat onder Turks vuur was gekomen. Gevreesd wordt dat dit scenario zich kan herhalen in de kampen Al-Roj en het veel grotere Al-Hol, waar 70.000 vrouwen en kinderen zitten.

Een van de verantwoordelijken voor het kamp, Jelal Ayaf, zei tegen Koerdische media dat 859 mensen zijn ontsnapt uit de sectie voor buitenlanders, en dat ‘sleeper cells’ van IS de bewakers hebben aangevallen vanuit de open sectie van het kamp, waar twaalfduizend Syrische en Iraakse ontheemden wonen.

Veel is nog onduidelijk. Ging het om een echte ontsnappingspoging of zijn de vrouwen en kinderen gewoon gevlucht voor de gevechten? Volgens sommige berichten is het kamp ingenomen door de Syrische rebellen die meevechten aan Turkse zijde. Anderen zeggen dat het offensief Ain Issa nog niet heeft bereikt.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan herhaalde zondag dat hij in Syrië een bufferzone wil creëren van 30-35 kilometer diep en 480 kilometer breed. Dat komt ongeveer overeen met de hoofdweg M4, die van oost naar west door Noord-Syrië loopt. Erdogan verwierp oproepen om zijn offensief te staken en te onderhandelen met de Syrische Koerden. „Welk staatshoofd stelt er nu voor om te bemiddelen tussen ons en de terreurgroep?” Turkije beschouwt de YPG, de Koerdische militie die grote delen van Noord-Syrië controleert, als een terreurorganisatie vanwege zijn banden met de PKK.

Wreedheden

Turkije werkt voor zijn offensief samen met Syrische rebellen die zich het Syrische Nationale Leger (SNL) noemen. Zij zouden zich aan wreedheden schuldig maken. Op sociale media zijn video’s verspreid van SNL-rebellen die ongewapende, geboeide mannen executeren onder het roepen van ‘Allahoe akbar’ en ‘YPG-varkens’. Volgens de SDF, de coalitie waarvan YPG deel uitmaakt, hebben de pro-Turkse rebellen ook negen burgers uit hun auto’s gesleurd en geëxecuteerd langs de M4. Een van de slachtoffers is Hevrin Khalaf, een politica en vrouwenrechtenactiviste. Het SNL zegt dat manschappen die zich schuldig maken aan oorlogsmisdaden streng gestraft zullen worden.

Turkije bombardeerde zondag een konvooi dat op weg was naar Serekaniye voor een betoging tegen de invasie. Balans: elf doden, meer dan zeventig gewonden. Er zouden ook Koerdische en buitenlandse journalisten onder de slachtoffers zijn.

De Turkse invasie begon woensdag nadat de Amerikaanse president Trump daarvoor het licht op groen had gezet na een gesprek met Erdogan. Hij kondigde toen ook het vertrek van de resterende Amerikaanse troepen in Syrië aan. Die troepen, die nauw samenwerkten met de SDF in de strijd tegen IS, vormden een buffer tegen een Turkse invasie. „We hebben nu Amerikaanse troepen die zich tussen twee oprukkende legers bevinden. Dat is een onhoudbare situatie”, zei defensieminister Mark Esper zondag. Een volledige terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Syrië kan nog even duren. Dat zal „zo veilig en zo snel mogelijk gebeuren”, aldus Esper.

Reportage grensgebied, coalitie Den Haag verdeeld pagina 4-5 Column ‘Dwars’ pagina 15
Met medewerking van Thomas Rueb.