De eredivisie vrouwen was voor het eerst live op tv, tussen de mannen door

Ajax-PSV De eredivisietopper Ajax-PSV (1-4) werd zondag uitgezonden door Fox Sports. Een mijlpaal voor het vrouwenvoetbal.

Op de steiger twee van de tien camera’s en de twee commentatoren voor de live-uitzending van Ajax-PSV.
Op de steiger twee van de tien camera’s en de twee commentatoren voor de live-uitzending van Ajax-PSV. Foto Olaf Kraak/ANP

Een live uitzending van een duel in de eredivisie. Je zou verwachten dat het vaker gebeurt na de goede prestaties van het Nederlands vrouwenelftal in de afgelopen jaren (Europees kampioen in 2017, WK-zilver afgelopen zomer). Toch was het zondag voor het eerst dat kijkers zo’n wedstrijd van begin tot eind via de televisie konden volgen. Bij Fox Sports zagen zij hoe koploper PSV overtuigend won bij de nummer twee, Ajax: 1-4.

Het initiatief voor deze historische gebeurtenis kwam van Ajax en Fox Sports, zeggen beide partijen. De wens bestond al langer, alleen was het nog even zoeken naar het juiste moment. Dat diende zich aan toen bij de mannen de eredivisie stil kwam te liggen vanwege interlandvoetbal. Fox benadrukt dat het niet om het opvullen van een gat gaat. „De KNVB-bekerfinale, verslaggeving op locatie bij evenementen als de Champions League, WK-specials, nieuwe programma’s als Vrouwen Voetbalpraat en Leeuwinnentalk: we besteden al jaren aandacht aan het vrouwenvoetbal”, aldus een woordvoerder.

In de kijker spelen

De betaalzender had tien camera’s gepositioneerd rond het hoofdveld van De Toekomst, de thuisbasis van de Ajax-vrouwen, waar alle 2.500 zitplaatsen waren bezet. Fox-commentator Mark van Rijswijk en ex-international Leonne Stentler deden (vakkundig) verslag vanaf een steiger waar ze door de wind nog net niet vanaf werden geblazen. Halverwege de wedstrijd keken ze wat zorgelijk om zich heen: houdt dit bouwwerk wel stand?

Voor de speelsters was het zondag een uitgelezen kans om zichzelf in de kijker te spelen. Want ook al stond er een aantal bekende voetbalsters op het veld – zoals Ajacieden Liza van der Most en Desiree van Lunteren – speelde er ook genoeg talent van wie naam de gemiddelde Nederlander weinig zal zeggen, maar die een mooie voetbalcarrière wordt toegedicht.

PSV’sters Katja Snoeijs en Joëlle Smits – beiden goed voor twee doelpunten – maken goede kans op een overstap naar het buitenland. Met name de watervlugge en balvaste Smits (19) maakte indruk tegen Ajax. Ze wordt gezien als toekomstig concurrent van spits Vivianne Miedema in Oranje, en speelde interlands voor alle nationale jeugdelftallen, van onder 15 tot onder 19 jaar.

„De speelsters beseffen wat televisie kan doen voor de ontwikkeling van het vrouwenvoetbal in Nederland”, zei Daphne Koster voorafgaand aan de wedstrijd. Volgens de manager vrouwenvoetbal bij Ajax heeft de eredivisie het moeilijk gehad de afgelopen jaren, wegens geringe zichtbaarheid en gebrek aan belangstelling van sponsoren. „Zo’n live-uitzending is geen overbodige luxe”, vindt Koster, jarenlang een vaste waarde als verdediger in Oranje. Bij Ajax bouwt zij sinds 2017 aan het team. Zij besteedt veel aandacht aan marketing en is zeer actief op social media.

Mannelijke arbitrage

Het duel zat zondag bij Fox Sports ingeklemd tussen beelden van mannenvoetbal. Van een voor- en nabeschouwing was amper sprake. Een paar minuten voor de aftrap werden flitsgesprekjes met de coaches uitgezonden („de speelsters zijn wat extra gespannen”) waarna meteen werd overgeschakeld naar de catacomben, waar de speelsters elkaar bemoedigend toeknikten. Voor de reacties na afloop van de wedstrijd werden de kijkers door commentator Van Rijswijk doorverwezen naar de website.

Tijdens de rust werd niet teruggekeken op de eerste helft, maar kreeg de kijker beelden van de eerste divisie mannen voorgeschoteld van een dag eerder. Waarom Fox Sports er bijvoorbeeld niet voor koos highlights van andere duels uit de eredivisie vrouwen uit te zenden, bleef onduidelijk.

Ook opmerkelijk is dat de KNVB, juist bij dit duel, voor mannelijke arbitrage koos. Waarom niet Shona Shukrula, Vivian Peters of Lizzy van der Helm naar Amsterdam gestuurd, de drie vrouwelijke Nederlandse arbiters die internationaal actief zijn. Wie de sport wil promoten zal ook voor dat soort aspecten rond een historische wedstrijd aandacht moeten hebben.

De Fox-woordvoerder wilde vooraf niet zeggen op welke kijkcijfers de zender hoopt. Op de vraag of Fox Sports in de toekomst vaker wedstrijden uit de eredivisie vrouwen live wil gaan uitzenden zegt hij: „Als de mogelijkheid zich voordoet en alle puzzelstukjes op hun plaats vallen, dan bestaat die kans zeker.”