Opinie

Inbox van de redactie

Wat schreven de lezers deze week aan de redactie Opinie? Een indruk.

Voor elke ingestuurde lezersbrief worden er zeker tien niet verzonden, is hier op een tegeltje te lezen. Vijftien brieven over een prostaatkankertest betekent dus: opwinding. Aanleiding was het gesprek met NOS-presentator Rob Trip (‘Er is een soort onverwoestbare opgewektheid in mij gevaren’, 5/10), die „door het oog van de naald glipte” nadat hij zelf op verder onderzoek had aangedrongen, hoewel zijn huisarts „terughoudend” had gereageerd na de relatief hoge score van Trip bij de zogeheten PSA-test. „Teveel huisartsen laten het erbij zitten”.

Marianne den Hollander, gepensioneerd huisarts, noemde die terughoudendheid in een brief (8/10) terecht, want wetenschappelijk gefundeerd; testuitslagen zijn niet ondubbelzinnig en prostaatkanker – als die inderdaad wordt gevonden – heeft een onvoorspelbaar verloop. De test kan ook leiden tot onnodige onderzoeken en nare bij-effecten; „‘Baat het niet, het schaadt ook niet’, bestaat niet in de geneeskunde”, aldus Den Hollander.

Dat laatste leidde tot felle reacties. Allereerst Trip zelf (9/10): zonder die test en eigen initiatief zou hij niet op tijd geweest zijn. Acht anderen – patiënt of ex-patiënt – schreven brieven met dezelfde strekking, onder wie Jan Kofman (10/10): „‘Meneer, u zou een pechgevalletje geweest zijn als u niet zelf doorgezet zou hebben’, zei de uroloog.”

Andere lezers steunden Den Hollander, vaak onder verwijzing naar het NRC-artikel ‘Test op prostaatkanker redt geen levens’ (6/3/18). Yvonne Colijn geeft een rekenvoorbeeld met een (fictieve) test die 1 op 100 keer een vals-positieve uitslag geeft en komt tenslotte tot twee uitkomsten: Eén: „10.000 personen worden getest van wie er 99 onnodig een zeer belastende behandeling ondergaan en een nare diagnose krijgen. Twee: geen test doen; dan overlijdt één persoon.” Het punt is, aldus Colijn, dat de huisarts „niet van tevoren weet of jij die ene persoon bent die toch getest had moeten worden”. Fraaie kansberekening, maar voor die man bij de arts voelt het natuurlijk gewoon als fiftyfifty.

plv chef Opinie