Brieven

Impeachment: zoek de betekenis in de voeten

Mocht president Trump daadwerkelijk een impeachment voor de voeten worden geworpen, dan is er in het Nederlands geen fatsoenlijke vertaling voor dit woord. Aanklagingsprocedure, inbeschuldigingstelling – het bekt niet echt lekker. Om tot een mooie en betere Nederlandse weergave te komen, loont het de moeite naar de etymologie te kijken.

Bij peach denk je misschien aan een perzik, maar we moeten het hier eerder in de voeten zoeken; het gaat via het Engels en Frans terug op het Latijnse woord pes, ‘voet’. Via de genitivus pedis ontstond het woord pedica, wat ‘voetboei’, maar ook ‘valstrik’ kan betekenen. Vervolgens is het een kleine (voet)stap van impedire, ‘tegenhouden’, ‘belemmeren’, en Laatlatijn impedicare, ‘boeien’, ‘aan de ketenen binden’. De Normandiërs die vanaf 1066 Engeland veroverden, bezorgden de term empeechier en later empêcher, ‘belemmeren’, ‘weerhouden’ een plaats in het Engelse recht. Het Middelengels maakte daar empechen van, en dat werd later impeach, ‘verhinderen’, ‘in twijfel trekken (van integriteit of validiteit)’. De grondbetekenis van ‘voet’ is hier dus nergens meer te bekennen. Toch wil ik graag een lans breken voor een historische Nederlandse uitleg van de term impeachment: pootje lichten.