Opinie

Toen Den Haag net te klef voor Trump was

Tom-Jan Meeus

De VS zijn nog altijd een wereldmacht, al is de macht in de VS niet logisch verdeeld. President Trump is 73, en andere politieke hoofdrolspelers zijn ook nogal op leeftijd. De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Democraat Nancy Pelosi, is 79. Democratisch presidentskandidaat en senator Bernie Sanders is 78. Republikeins leider in de senaat Mitch McConnell is 77. Democratisch presidentskandidaat Joe Biden is 76. Trumps persoonlijk raadsman Rudy Giuliani is 75. Trumps bekendste Republikeinse tegenspeler, senator Mitt Romney, is 72. Democratisch presidentskandidaat en senator Elizabeth Warren is 70.

Je hoort in 50Plus wel dat Henk Krol (69) mogelijk geen lijsttrekker meer wordt – in Washington zouden ze hem in het talentenklasje opnemen.

Maar nadat woensdag mede door Trumps toedoen het Turkse leger een operatie in Noord-Syrië begon, waar Koerden eerder meevochten tegen IS, kreeg je niet het idee dat de leeftijd van de president helpt bij deze onthutsende ontwikkeling. In het telefoontje waarin Trump zondag ruimte aan het Turkse ingrijpen gaf, werd hij volgens een betrokkene „platgewalst” door Erdogan. Een ander recent telefoontje, waarin Trump de Oekraïense president vroeg om justitieel onderzoek naar politiek opponent Biden, was volgens een klokkenluider „gestoord” en „angstaanjagend”.

Trumps buitenissigheid went, maar gewenning kan ook lichtzinnig zijn. De voorman van een wereldmacht die in het buitenland bedelt om onderzoek naar een politieke tegenstander, en de militaire bescherming van een cruciale bondgenoot intrekt alsof het de afbestelling van een paar schoenen is, onderstreept het moreel verval van diezelfde wereldmacht.

Je kunt je afvragen waarom daar zoveel zeventigers aan de knoppen zitten. In tijden van informatie-overdaad zonderen mensen zich af in eigen kring, met eigen media, zodat het moeilijker is nationaal bekend te worden. Die zeventigers waren dit al toen de trend begon. Het bevoordeelt de bekendste mensen, zoals Trump. Wereldpolitiek als realityshow.

Je kunt je ook afvragen wat Nederland nu moet. De Tweede Kamer wil economische sancties tegen Turkije. Minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) ontbood woensdag de Turkse ambassadeur, nadat hij maandag „verduidelijking” van de VS vroeg. Maar vorige week – na de onthullingen over Oekraïne, en voor Trumps telefoontje met Erdogan – hield premier Rutte nog een opmerkelijk milde toespraak over Trumps rol op het wereldtoneel. En mildheid is meestal verstandig, en moraliteit mondiaal zelden effectief, maar zo weinig afstand van Trump voelt, zeker achteraf, erg opportunistisch aan.

Klef op het verkeerde moment.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.