Er zijn klanten die denken: ‘hè, kan een man wel schoonmaken?’

Poetsen Vooral vrouwen werken als schoonmaker. Maar er komen ook steeds meer mannen die met zwabber of schrobmachine kantoren, treinen én huizen schoonmaken.

Ruim 250.000 Nederlanders noemen zich schoonmaker. Ze poetsen auto’s, lappen ramen of maken treinen en kantoren schoon.
Ruim 250.000 Nederlanders noemen zich schoonmaker. Ze poetsen auto’s, lappen ramen of maken treinen en kantoren schoon. Foto Getty Images

‘Mijn vrienden noemen me regelmatig ‘het poetsvrouwtje’. Maar ach… dat boeit me niet zo”. Ralf Brouwers (19) werkt nu ruim een jaar, voor gemiddeld 20 uur per week, als schoonmaker via platform Huiscleaning. Hij heeft acht vaste adressen. En ondanks alle plagerijtjes van zijn vrienden is hij zeer blij met zijn werk. „Ik bepaal mijn eigen uren, het hoge uurloon voor iemand van mijn leeftijd – 11,50 euro per uur – is ook heel fijn en mensen waarderen echt wat ik doe.”

Hoeveel schoonmakers Nederland telt is niet helemaal precies aan te geven. Wel is bekend dat alle Nederlandse schoonmaakbedrijven goed zijn voor circa 150.000 banen. Maar daar vallen ook niet-schoonmaak gerelateerde banen onder. Bovendien hebben ook niet-schoonmaakbedrijven eigen schoonmakers in dienst.

Wel is bekend dat 251.000 mensen zichzelf schoonmaker noemen, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het gaat dan zowel om werknemers die volledig of parttime werken voor een schoonmaakbedrijf, als om zelfstandigen of flexwerkers die – al dan niet zwart– bij mensen thuis schoonmaken. Hoeveel zwartwerkers er precies zijn, is onduidelijk.

Het gangbare idee dat schoonmakers vrouwen zijn klopt. Nog steeds. Vrouwen zijn in de sector oververtegenwoordigd; 191.000 ten opzichte van 60.000 mannen. Maar het aantal mannen dat in de branche werkzaam is, nam tussen 2009 en 2019 met 20 procent toe, terwijl in diezelfde periode het aantal vrouwen maar met 8,5 procent steeg, blijkt uit CBS-cijfers.

Opvallend is wel dat mannelijke schoonmakers veel vaker een fulltime baan hebben (32.000 van de 60.000). Slechts 14.000 van de 191.000 vrouwelijke schoonmakers werkt 40 uur per week.

Gut feeling

„We zien inderdaad dat er meer mannen schoonmaker zijn geworden”, zegt Nancy Hommerson van Hommerson Schoonmaakbedrijf in Arnhem. „Maar het zijn er nog altijd niet veel, hoor.” Veel van die mannen zijn werkzaam in het serviceteam dat specialistisch schoonmaakwerk uitvoert, zegt ze, zoals gevelreiniging of het in de was zetten van vloeren. Het team staat wel onder leiding van een vrouw. „Als een soort moeder de gans. Want er zijn nog steeds klanten die denken ‘hè, kan een man wel schoonmaken?’”

Sommige klanten willen niet dat alleen maar mannen komen schoonmaken, vertelt Hommerson. Daarom zorgt het bedrijf ervoor dat er mannen én vrouwen in het team zitten. „En dat is ook handig voor het zwaardere werk; stoffen doet de vrouw, schrobwerk de man. Dat werkt prima.”

Ook platforms als Huiscleaning en Helpling zien de laatste jaren dat meer mannen zich als schoonmaker aanbieden. „Toen we in 2014 begonnen, was 16 procent van onze schoonmakers een man, nu 24 procent”, vertelt Michelle van Os, directeur van Helpling Nederland. Via deze app bieden zich elke maand 1.500 tot 2.000 schoonmakers aan.

Waarom steeds meer mannen zich als schoonmaker aanmelden, weet ze niet precies – daar heeft Helpling geen onderzoek naar gedaan. Van Os: „Dit is een gut feeling – maar toen wij begonnen, richtten wij ons met onze advertenties vooral op de ‘traditionele’ schoonmaker of schoonmaakster. Mogelijk trok dat vooral vrouwen aan. Na een tijdje merkten we dat er ook mensen waren die het werken als huishoudelijke hulp als een extraatje zagen. Sindsdien richten we ons op een breder publiek en benadrukken de flexibiliteit, de vrijheid en eenvoud van het werken als schoonmaker via ons platform. Dat trekt mogelijk meer mannelijke schoonmakers.”

Bij Huiscleaning ligt het aantal mannelijke schoonmakers flink lager. „Hooguit 5 procent van de schoonmakers die via ons platform werken, is man”, vertelt eigenaar Bas Tolenaar. Hij denkt dat mannen liever voltijds willen werken, en dat de meeste schoonmakers – vrouwen én mannen – het schoonmaakwerk combineren met studie, gezinsleven of ander werk.

Oog voor detail

Ali Raza Mir (37) uit Den Haag is fulltime schoonmaker, al achttien jaar. Nu werkt hij in sportscholen via een schoonmaakbedrijf en poetst bij mensen thuis via Helpling. Vroeger maakte hij ook kantoren en McDonald’s- restaurants schoon. „Ik houd gewoon van schoon. Het geeft een goed gevoel dat eerst iets vies was en daarna schoon is. Bovendien, iedereen moet schoonmaken. Je tanden poetsen is eigenlijk ook schoonmaken!”

Schoonmaken in huizen „dat kan echt niet iedereen”, zegt Mir. Hij kent genoeg collega-schoonmakers die liever kantoren schoonmaken dan woonhuizen omdat het werk zo anders is. „In een woonhuis moet je alles optillen, schoonmaken en terugzetten – het is best veel werk en de klant is heel kritisch. Bij kantoren is het stofzuigen en moppen, that’s it.”

Marcel Hartemink (48) herkent dit. „Echt niet iedere man is geschikt voor dit werk. Je moet echt oog voor detail hebben. Je kan niet even vlug vlug werken.” Veel van zijn mannelijke collega’s – Hartemink is in dienst bij Hommerson en werkt 30 uur in de week – vinden het grovere werk, zoals het onderhoud en de schoonmaak van appartementsgebouwen, dan ook veel leuker. „Ja, ik ben wel een pietje precies. Ik haal alles van de plek af.”

Ik bodybuild fanatiek, dus zie er wellicht niet echt uit als een typische schoonmaker

Ali Raza Mir

In de tien jaar dat Hartemink voor Hommerson werkt, heeft hij het aantal mannelijke collega’s zien toenemen, al heeft hij nog steeds meer vrouwelijke dan mannelijke collega’s. „Misschien is dat wel dé verandering: het traditionele mannenwerk zoals met de schrobmachine werken, dat wordt nu ook gedaan door vrouwen, en mannen doen ook het vrouwenwerk, dus bijvoorbeeld de wc schoonmaken. Er is meer gelijkheid.”

Of klanten strenger zijn of zich anders gedragen tegenover mannelijke schoonmakers, weten Brouwer, Mir en Hartemink niet. Alle drie de schoonmakers benadrukken dat het wel belangrijk is dat er een klik en vertrouwen is tussen de klant en henzelf. „Sommige mensen maken het heel bont”, vertelt Brouwers. Hij kwam bij iemand thuis, die een week lang de poep in de wc had gehouden. „Totdat ik kwam. Ik heb dat gewoon laten liggen, bekijk ‘t! Ik maak misschien wel je pot schoon, maar ik ben niet je bitch. Maar gelukkig zijn dit wel echt uitzonderingen.”

Geen van de drie schoonmakers is ooit geweigerd omdat hij een man was. In de profielen van Brouwers en Mir staat uiteraard vermeld dat ze mannen zijn. Verbaasd zijn klanten wel eens geweest toen Mir er voor het eerst kwam. „Ik bodybuild nogal fanatiek, dus ik zie er wellicht niet echt uit als een typische schoonmaker. Maar dan laat ik gewoon zien wat ik kan en dan zijn klanten tevreden.”

Lees ook dit artikel: Zo ben je een goede werkgever voor de huishoudelijke hulp

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.