Eindelijk mogen de Iraanse vrouwen het stadion in

Voetbal in Iran Na een zelfmoord en onder druk van de FIFA liet het Iraanse regime 3.500 vrouwen toe bij de wedstrijd tussen Iran en Cambodja.

Voor het eerst in 40 jaar werden vrouwen toegelaten bij een internationale voetbalwedstrijd van Iran.
Voor het eerst in 40 jaar werden vrouwen toegelaten bij een internationale voetbalwedstrijd van Iran. Foto’s Abedin Taherkenareh/EPA, Fadi Al-Assaad/Reuters, Atta Kenare/AFP

Al ruim twee uur voor de wedstrijd heerst er een feestelijke chaos voor het hek dat toegang geeft tot het vrouwenvak in het enorme Azadi-stadion in Teheran. Honderden vrouwen en meisjes, uitgerust met toeters, mutsen en vlaggen, verdringen zich om voor het eerst in 40 jaar een internationaal voetbalduel in hun land bij te wonen met een reglementair gekocht kaartje.

„Ik ben dolblij, dit was altijd al mijn droom”, zegt de 24-jarige Sorneh, een pas afgestudeerd jurist. Ze draagt een spijkerpak, een Iraanse vlag om de schouders, een toeter in haar hand en ook heeft ze haar hele gezicht op haar ogen na beschilderd in de nationale kleuren. Haar achternaam wil ze niet geven. „Ik hoop van harte dat dit het begin is van meer rechten voor de vrouw”, zegt ze.

Terwijl een stroom opgewonden vrouwen en meisjes door de toegangshekken stromen, kijken van top tot teen in zwarte gewaden gestoken politievrouwen vanonder hun strak sluitende hoofddoeken stuurs toe. De conservatieve geestelijke leiding van het land heeft slechts met tegenzin ingestemd met deze nieuwlichterij. Om te onderstrepen dat hun besluit niet van harte was, stelden ze voor dit kwalificatieduel voor de WK van 2022 tegen Cambodja slechts zo’n 3.500 tickets voor vrouwen beschikbaar, amper 5 procent van de capaciteit van het stadion.

Veel mannen zijn blij

Veel mannen zijn overigens wel ingenomen met deze primeur. „Het is een grote stap vooruit voor de Iraanse vrouw maar het is alleen te danken aan de druk van de FIFA”, constateert Farizad (34), die zijn vrouw Mozghan verraste met twee tickets voor de wedstrijd. Beiden geven, zoals velen in Iran, liever niet hun achternaam uit vrees voor vergeldingsmaatregelen van de overheid. Dat het echtpaar de wedstrijd gescheiden van elkaar moet volgen, nemen ze voor lief. Zelfs op de perstribune worden de seksen strikt van elkaar gescheiden.

Sinds de Islamitische Revolutie van 1979 heeft het Iraanse regime slechts bij hoge uitzondering een handjevol vrouwen, vaak uit het buitenland, toegelaten in een voetbalstadion. Het was niet in overeenstemming met „de vrouwelijke waardigheid” om half blote, zwetende mannen te zien rennen en mannelijke fans grove taal te horen uitslaan in het stadion, meenden de ayatollahs. Dat lokte maar zonde uit.

Foto Fadi Al-Assaad

Voor het hek staat ook de uit Afganistan afkomstige Mobini Hashemi (28). Tot haar verdriet heeft ze nog geen kaartje maar een vriendin zei dat ze bij het stadion misschien nog zwart een ticket kon bemachtigen. „Ik houd erg van sport en vond het altijd raar dat ik in mijn geboorteland Afghanistan, waarover Iraniërs vaak spottend doen, wel naar een mannenwedstrijd kon en hier niet. Mijn Iraanse vriend ging wel eens naar een wedstrijd kijken en dan bleef ik in de auto achter. Maar alleen de gedachte dat ik tenminste dicht bij een stadion was maakte me al blij.”

Het blauwe meisje

Dat de Iraanse geestelijken uiteindelijk toch door de knieën gingen kwam niet alleen door de FIFA maar ook door een tragische gebeurtenis vorige maand in Teheran. Sadar Khodayar, een jonge vrouw die een groot voetbalfan was en in het bijzonder van de club Esteqlal uit Teheran, stak zich uit pure wanhoop in brand. Dat deed ze naar wordt aangenomen nadat ze bij de rechtbank van iemand had opgevangen dat ze zes maanden tot twee jaar achter de tralies zou kunnen verdwijnen voor haar mislukte poging om illegaal als man verkleed het stadion in te komen. Een week later stierf „het blauwe meisje”, zoals ze werd genoemd naar de kleuren van haar favoriete club, aan haar verwondingen.

Lees ook Istanbul eert overleden ‘Blue Girl’ Sahar Khodayari, die gewoon voetbal wilde kijken

„Ik kan er nog steeds geen woorden voor vinden om mijn gevoelens van afschuw daarover te uiten”, zegt Mozghan. „Zulke dingen zullen niet meer gebeuren”, voorspelt ze. Feit is dat er een golf van verontwaardiging door het land en de wereld ging na dit incident. De FIFA begreep dat ze de Iraanse voetbalbond nu echt onder druk moest zetten en zo gebeurde. Iran kreeg te horen dat deelname aan de kwalificatieduels in gevaar kwam als er geen vrouwen werden toegelaten.

Het Azadi-stadion, dat deze keer zijn naam eer aan doet – Azadi betekent vrijheid – is nog niet voor een vijfde deel gevuld. Maar juist de vrouwen maken een oorverdovende herrie alsof ze collectief de bejaarde mannelijke leiders van het land nog eens willen inprenten dat het echt de hoogste tijd was voor dit besluit.

Foto Atta Kenare

Het Iraanse mannenteam stelde de vrouwelijke supporters niet teleur. Iran verpletterde de Aziatische voetbaldwerg Cambodja met 14-0. Zeven doelpunten voor de rust en zeven erna. In de tweede helft miste het povere Cambodja ook nog een strafschop.

De grote vraag is of de Iraanse autoriteiten hun verbeten strijd tegen de zonde na de gladjes verlopen wedstrijd van donderdag zullen matigen. Zullen nu ook nationale wedstrijden tussen mannen worden opengesteld voor vrouwen?

Niet alle mannen liggen overigens wakker van zulke kwesties. Aziz Fadahani (47), een watermeloenenverkoper, bekende daags voor de wedstrijd in een café in het arme zuiden van Teheran dat hij nog niets over de controverse rond vrouwen bij voetbalwedstrijden had gehoord. „Het doet er toch niets toe of vrouwen nu wel of niet naar binnen komen”, zei hij, lurkend aan zijn waterpijp. „Ze zitten immers gescheiden van elkaar. Maar dat hele voetbal laat me eigenlijk koud. De enige sport waar ik om geef is worstelen.