Een filter dat vezels opvangt in de wasmachine

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Toen ik hem een kleine anderhalf jaar geleden kocht, had ik het niet verwacht. Maar er zijn weinig kledingstukken die ik sindsdien zo vaak heb gedragen als de extreme, want van wonderlijke uitstulpingen voorziene rok van het Japanse Comme des Garçons. Dat hij is gemaakt van polyester, speelt daarbij geen onaanzienlijke rol: de rok is daardoor slijtvast, in de machine te wassen (al mag dat eigenlijk niet van het etiket), heel snel weer droog en hij hoeft niet te worden gestreken.

Het vaak dragen van een kledingstuk is duurzaam, polyester is dat niet. Er is geen landbouwgrond en weinig water voor nodig om het te maken, maar er worden fossiele brandstoffen voor gebruikt en het productieproces is vervuilend en belastend voor de biodiversiteit. En net als plastic – het ís plastic – breekt het niet vanzelf af. Bovendien: bij het wassen van kledingstukken van polyester (en polyamide en acryl) raken elke keer vezels los, die uiteindelijk in zee terechtkomen, en vervolgens ook in onze voedselketen.

Niet alle stoffen verliezen evenveel vezels – fleece is berucht, bij tricots van hoge kwaliteit is het over het algemeen minder erg – maar het gebeurt eigenlijk altijd. Een derde van alle microplastics (plasticdeeltjes die kleiner zijn dan vijf millimeter) die de oceanen verontreinigen is afkomstig van kleding, aldus de Plastic Soup Foundation, een Nederlandse organisatie die wil voorkomen dat nog plastics in het water komen. Zo’n 60 procent van alle kleding die wordt geproduceerd, is (deels) gemaakt van kunststof.

Alternatief voor de waszak

Sinds een paar jaar is daarom de Guppyfriend op de markt, een kunststof waszak die groot genoeg is voor een flink kledingstuk en die voorkomt dat vezels in het water komen. Probleem opgelost, zou je zeggen, maar daar denken ze bij de Plastic Soup Foundation anders over.

Lees ook: Nieuwe mode, gemaakt van kleren uit de uitverkoop

„De kwaliteit van de kleding blijft beter als je in een zak wast”, zegt projectleider Laura Díaz Sánchez. „Maar de zak zorgt ervoor dat vezels aan de kleding blijven kleven, en we weten niet of ze daarna in de lucht belanden.” Plastic Soup Foundation promoot daarom een alternatief: een filter voor de wasmachine, die 80 tot 90 procent van alle vezels opvangt. PlanetCare, heet de Sloveense uitvinding, die je aan de slang van de wasmachine bevestigt en die vorige maand in Nederland werd gelanceerd. Voor 10 euro per maand koop je een abonnement. Een ‘cartridge’ gaat twintig wasbeurten mee, als de hele doos cartridges vol is stuur je ze terug en krijg je nieuwe.

De volle worden, uiteraard, gerecycled.