Brexitblog

Rutte over nieuwe Brexit-deal: heel bemoedigend nieuws

Farage: liever uitstel en verkiezingen dan Johnsons akkoord

Leider van de Brexit Party en kopstuk in het Brexit-referendum Nigel Farage is niet te spreken over het Brexit-akkoord. Hij drong er donderdag bij het Britse parlement op aan de voorlopige deal komend weekend weg te stemmen.

Volgens Farage blijft het Verenigd Koninkrijk ook met de nieuwe afspraken te gebonden aan de Europese Unie. Een uitstel van de Brexit gevolgd door algemene verkiezingen is wat hem betreft een betere optie dan Johnsons voorlopige akkoord. Farage heeft er in het verleden geen geheim van gemaakt dat een no deal-scenario wat hem betreft de voorkeur heeft.

De Ierse premier Leo Varadkar was donderdag wel positief. Volgens hem is het akkoord, wat overigens nog langs het Lagerhuis moet, goed voor zowel het VK als de EU. De Noord-Ierse DUP verzet zich juist tegen de nieuwe deal. De partij, een gedoogpartner van de partij van Boris Johnson, is ontevreden omdat Noord-Ierland met het akkoord anders wordt behandeld dan de rest van het VK.

Twitter avatar BBCPolitics BBC Politics "It's just not Brexit" Brexit Party leader Nigel Farage says "we will never be able to properly break free of the EU if we sign up to this" new deal, and he would rather have an extension and a general election https://t.co/aLG0rsfXAg https://t.co/4DLuw0a884

Rutte over nieuw akkoord: heel bemoedigend nieuws

Premier Mark Rutte noemt het behaalde onderhandelingsresultaat „heel bemoedigend nieuws”. „We gaan nu naar de tekst kijken”, zei hij tegen persbureau Reuters voorafgaand aan een tweedaagse EU-top, die vooral in het teken van de Brexit zal staan.

Ook de Franse president Emmanuel Macron noemde het principeakkoord „goed nieuws”. De Finse premier Antti Rinne hoopt dat het akkoord het einde van het Brexit-proces zal zijn. „De bal ligt bij het Britse parlement. Ik hoop dat de deal er dit keer doorheen komt.”

Charles Michel, Rutte's ambtsgenoot in België, noemt het nieuwe akkoord tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk „een stap in de juiste richting”. Hij blijft voorzichtig. „Ik weet uit ervaring dat het venijn vaak in de details zit.”

Het Havenbedrijf Rotterdam laat donderdag aan persbureau ANP weten dat „een deal beter is dan een no-deal". De uitbater wil nog niet met een uitgebreide reactie komen omdat het Britse parlement nog niet over het akkoord heeft gestemd.

Vier scenario's in het Lagerhuis voor nieuwe deal Johnson

Of het zojuist uitonderhandelde Brexit-akkoord tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie ook door het Britse Lagerhuis komt, is nog allerminst zeker.

NRC-correspondent Melle Garschagen schetst op Twitter vier scenario's die de regering van Boris Johnson nu heeft. Optie 1: Johnson kan zijn Noord-Ierse gedoogpartner DUP onder druk zetten om het akkoord toch te steunen. Die partij liet eerder vandaag weten de deal „in de huidige vorm” niet te steunen. De partij wil onder meer eerst duidelijkheid over de btw in Noord-Ierland.

Johnson kan ook, optie twee, oppositiepartij Labour tegemoetkomen met compromissen. Die optie zal de Tories van Johnson verdelen, voorspelt Garschagen. Labour-leider Corbyn uitte in Brussel al zijn onvrede over het nieuwe akkoord. Tegen verslaggevers van persbureau Reuters noemde hij het akkoord „zelfs een slechtere deal dan die van Theresa May, die door een overtuigende meerderheid werd afgekeurd”. Hij riep op tot een nieuw referendum.

Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen Optie 1: Johnson gaat van nu tot zaterdag druk uitoefenen op de DUP (noord-Ierse gedoogpartner) om toch akkoord te gaan. Geld, investeringen, etc. Zijn inschatting is dan dat hij onmogelijk een andere deal met de EU kon sluiten die wél steun van de DUP had.

Als het Lagerhuis de deal afschiet, dan wordt de Brexit weer uitgesteld en kan Johnson zijn nieuwe akkoord centraal stellen in een eventuele verkiezingscampagne. Garschagen over dit derde scenario: „Er ligt een panklare route naar de uitgang, kan hij kiezers dan beloven.”

Zoals bij zoveel zaken rond het Brexit-proces is er ook altijd optie vier, merkt Garschagen op. „Het loopt allemaal compleet anders, op een manier die nu niet te voorspellen is.” Volgens Reuters wil de regering het Lagerhuis zaterdag over het nieuwe voorstel laten stemmen.

Noord-Ierse gedoogpartner niet akkoord met Brexit-voorstel

De Noord-Ierse gedoogpartner DUP wil het Brexit-voorstel „in de huidige vorm niet steunen". Dat heeft de partij donderdagochtend naar buiten gebracht, na een bewogen Brexit-avond waarop een akkoord nabij leek. De DUP is het niet eens met het feit dat veel Europese regels voor douane en de interne markt ook na de Brexit zouden blijven gelden voor Noord-Ierland. De inspraak die Noord-Ierland daar zelf in zou hebben, vindt de DUP ook onvoldoende.

Onder het voorstel van Johnson zouden er andere douaneregels voor de Noord-Ieren gelden dan voor de rest van het VK. De DUP heeft altijd gezegd dat zij niet wil dat Noord-Ierland wordt uitgezonderd.

Tijd dringt

Vandaag vindt in Brussel een top plaats met alle EU-leiders, onder wie vermoedelijk ook Boris Johnson. Wat de aankondiging van de DUP betekent voor de top, is nog niet duidelijk, maar de kans dat er een Brexit-deal wordt afgetikt is er niet bepaald door toegenomen.

Woensdagavond zeiden de EU-leiders al in principe akkoord te willen gaan met het voorstel, mits de Britten het onderling eens konden worden. Daar lijkt nu voorlopig geen sprake van. Om het Lagerhuis akkoord te laten gaan, heeft Johnson hoogstwaarschijnlijk de steun van de DUP nodig. Oud-premier Theresa May liep eerder tegen het zelfde probleem aan. Ook May lukte het om Brussel aan haar kant te krijgen, maar haar Brexit-akkoord werd vervolgens door het parlement drie keer afgewezen.

De tijd dringt ondertussen voor Johnson, omdat een eerdere motie hem verplicht om het Lagerhuis voor 19 oktober op één lijn te krijgen. Anders moet hij om uitstel vragen, iets waarvan de premier eerder heeft gezegd dat hij dat persoonlijk niet zou gaan doen.

Twitter avatar SamCoatesSky Sam Coates Sky Boris Johnson waking up this morning to discover what being Theresa May felt like https://t.co/bpxI0QWli3

Woensdagavond waarschijnlijk geen Brexit-deal

De kans is klein dat er woensdag definitieve afspraken over de Brexit worden gemaakt. Dat bevestigen Brusselse bronnen tegenover NRC. In Brussel praten onderhandelaars van de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk over de voorwaarden waaronder het VK uit het blok vertrekt.

Anonieme Britse regeringsbronnen hebben tegenover onder meer persbureau Reuters en omroep BBC verklaard dat er woensdagavond voor het afronden van een Brexit-deal „geen beweging” meer te verwachten is.

Het is niet helemaal duidelijk of het uitblijven van een deal betekent dat er helemaal geen vooruitgang is geboekt of dat er nog meer tijd nodig is om details uit te werken voordat er een akkoord gesloten kan worden. Zogeheten technische gesprekken – op ambtelijk niveau- gaan door.

Er is haast geboden om een deal te sluiten. Donderdag is er een EU-top met alle regeringsleiders waar Brexit een van de belangrijkste onderwerpen is. Bovendien is het nog steeds de wens van de Britse premier Boris Johnson dat het VK op 31 oktober de Unie verlaat.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Vandaag: Wat wil Boris Johnson nou echt met een Brexit-deal?

U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.

Brexit-onderhandelingen voortgezet, Ierse minister 'hoopvol'

De onderhandelingen over een mogelijk Brexit-akkoord zijn woensdag weer opgepakt. De Britse minister voor Brexitzaken, Stephen Barclay, zegt dat de regering in de onderhandelingen conceptteksten heeft ingebracht voor een nieuwe deal met de Europese Unie. Dat melden omroep CNN en diverse persbureaus woensdag. Het is voor het eerst, sinds het premierschap van Boris Johnson, dat er beweging zit in de patstelling tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk.

De Britten proberen met een voorstel te komen voor de EU-top over de Brexit, die donderdag plaatsvindt. Volgens de planning moet het VK op 31 oktober uit de EU treden, maar Johnson behoort volgens de wet zondag verlenging te vragen als er nog geen deal ligt. Brexitminister Barclay heeft tegen de Europese Commissie woensdag herhaald dat Johnson zich aan deze wet gaat houden.

Still uit een tv-uitzending waarin Brexitminister Stephen Barclay spreekt over het de voortgang in het onderhandelingsproces. Foto PRU/AFP

Het grootste struikelblok is de Ierse grenskwestie, de backstop. In een reactie op de ontwikkelingen van woensdag heeft de Ierse minister van Landbouw gezegd dat hij „hoopvol” blijft, „er is ruimte voor optimisme”. Maar de Ierse premier Leo Varadkar zegt dat veel van de oorspronkelijke kritiek op de deal blijft bestaan.

De Britse premier Boris Johnson ontmoet woensdagmiddag voor de derde keer in drie dagen met de Ierse Democratic Unionist Party, waarmee de Britse conservatieve partij tot voor kort regeerde. Dan wordt er verder gediscusseerd.

Geen akkoord gesloten, onderhandelingen later woensdag verder

De Europese Unie en Britse onderhandelaars zijn in Brussel nog niet tot een akkoord gekomen, ondanks een nacht van onderhandelen. Dat meldt persbureau AP. De onderhandelingen gaan later op woensdag verder.

Een woordvoerder van premier Boris Johnson noemde de gesprekken volgens de BBC „constructief”. Maar hoewel er vooruitgang was geboekt, moet er „nog steeds veel gebeuren", aldus de woordvoerder.

De Europese Brexit-onderhandelaar Michel Barnier stelt de Europese Commissie later op de dag op de hoogte van de voortgang van de onderhandelingen. Dinsdag zei Barnier dat het nog altijd mogelijk is om deze week tot een overeenkomst te komen.

De tijd begint te dringen. Donderdag begint een Europese top waar de Brexit wordt besproken. Ook wil het Britse Lagerhuis uiterlijk zaterdag weten hoe Boris Johnson en zijn regering de Brexit gaan regelen.

Barnier acht een Brexit-deal deze week nog altijd mogelijk

Het is nog altijd denkbaar dat er in de komende dagen een akkoord wordt gesloten over de Britse uittreding uit de Europese Unie. Dat heeft de Europese Brexit-onderhandelaar Michel Barnier dinsdag gezegd voorafgaand aan een bijeenkomst van Europese ministers. „Hoewel het moeilijk zal zijn om tot overeenstemming te komen (wij denken steeds moeilijker), is het deze week nog steeds mogelijk.”

De Brexit-onderhandelingen bevinden zich wederom in een cruciale fase. Donderdag begint een Europese top waar het thema hoog op de agenda staat. Ook verstrijkt een deadline van het Britse Lagerhuis, dat een No Deal-Brexit wil voorkomen en uiterlijk zaterdag wil weten hoe Boris Johnson en zijn regering dat gaan regelen. De betrokken Europese ministers bereiden zich dinsdag in Luxemburg voor op de EU-top van donderdag en vrijdag, terwijl in Brussel de Britse onderhandelaar David Frost in gesprek is met de Europese Commissie.

De Europese ministers houden vooralsnog alle mogelijkheden open, zei de Finse minister van EU-zaken Tytti Tuppurainen dinsdag tegen Reuters. Ook opnieuw uitstel van de Brexit. Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD), die namens Nederland aanwezig is, liet weten te hopen dat het lukt een akkoord te sluiten. „Het Verenigd Koninkrijk heeft een aantal stappen in de goede richting gezet, maar niet voldoende om te garanderen dat de interne markt gegarandeerd wordt.”

„De overeenkomst moet natuurlijk voor de hele Europese Unie en het hele Verenigd Koninkrijk goed uitpakken", zei Barnier. „En laat ik daaraan toevoegen dat het hoog tijd wordt om de goede bedoelingen om te zetten in een wettekst.”

Michel Barnier spreekt dinsdag voorafgaand aan een overleg met Europese ministers met de pers. Foto Julien Warnand/EPA

Brexit hoofdonderwerp in Queen's Speech

Het is de prioriteit van de Britse regering om op 31 oktober de Europese Unie te verlaten. Daarbij moeten EU-burgers die nu in het VK wonen de mogelijkheid behouden om daar te blijven. Koningin Elizabeth II las dit maandag voor tijdens de Queen's Speech. Het Britse uitgangspunt is bij de Brexit om „samen te werken aan een nieuw partnerschap met de EU, gebaseerd op vrijhandel en vriendschappelijke samenwerking”.

De toespraak, geschreven door premier Johnson en zijn kabinetsleden, schetste de regeringsplannen voor het komende parlementaire jaar. Na de passages over Brexit ging het in grote lijnen onder meer over openbare veiligheid, milieubescherming en handel. Ook de aanleg van mobiel (5G-)internet en meer aandacht voor deugdelijke bouwconstructies voor woontorens kwamen aan bod.

De vorstin gaf verder aan dat het VK de ambitie heeft om een speler op het wereldtoneel te blijven in internationale betrekkingen. De regering zegt 2 procent van het Bruto Binnenlands Product te willen aanhouden als stelregel voor de defensiebegroting.

Weinig betekenis

De Queen's Speech, traditiegetrouw de opening van het parlementaire jaar, is dit keer het startschot voor een van de belangrijkste weken in de politieke geschiedenis van het VK. De komende dagen moet duidelijker worden over hoe de Britten op 31 oktober de Europese Unie zullen verlaten. Volgens critici is de Queen's Speech dit jaar van weinig betekenis, omdat er nog zo veel onduidelijk is over de Brexit.

Johnson probeerde het Britse parlement vijf weken voor de Queen's Speech te schorsen. Dit kwam hem op forse kritiek te staan, omdat de oppositie het zag als een poging om het parlement te dwarsbomen. Het Britse Hooggerechtshof beoordeelde de schorsing echter als onwettig, waardoor parlementariërs al snel weer aan het werk konden.

Bekijk hieronder de hele toespraak

Brexit-onderhandelaars beginnen nieuwe intensieve gespreksronde

EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier is begonnen aan een nieuwe ronde intensieve, geheime onderhandelingen over een mogelijke Brexit-deal met de Britse Brexitminister Stephen Barclay. Daarvoor heeft hij toestemming gekregen van de 27 EU-lidstaten die overblijven als het Verenigd Koninkrijk de Unie verlaat, meldt persbureau Reuters vrijdag.

Barnier sprak van een „constructief” overleg met Barclay. „Brexit is als het beklimmen van een berg. Daarvoor is waakzaamheid, vastberadenheid en geduld nodig”, aldus Barnier.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, liet via Twitter weten dat hij „veelbelovende signalen” heeft gekregen van de Ierse premier Leo Varadkar dat een Brexit-deal mogelijk is. „Een No Deal-Brexit zal nooit een keuze van de EU zijn.” Een anonieme diplomaat is tegenover Reuters minder positief. Volgens hem biedt de nieuwe gespreksronde slechts „een heel klein licht aan het einde van de tunnel”.

Twitter avatar eucopresident Donald Tusk The UK has still not come forward with a workable, realistic proposal. But I have received promising signals from Taoiseach @LeoVaradkar that a deal is possible. Even the slightest chance must be used. A no deal #Brexit will never be the choice of the EU.

Premiers Johnson en Varadkar zien toch mogelijkheid voor Brexit-deal

Premier Boris Johnson van Engeland en zijn Ierse ambtsgenoot Leo Varadkar zien toch nog mogelijkheden om tot een Brexit-akkoord te komen. De twee spraken elkaar donderdag in Wirral, bij de stad Liverpool. Na afloop werd een gezamenlijke verklaring uitgegeven: „Beiden zien nog een weg naar een mogelijk Brexit-akkoord”, zo staat te lezen.

Varadkar omschreef de bespreking na afloop als „veelbelovend en erg positief". Ook zei de Ierse premier dat hij denkt dat het mogelijk is om nog voor eind oktober tot afspraken te komen waarin het VK en Ierland zich kunnen vinden. Volgende week donderdag komen de EU-leiders samen voor een top, volgens Varadkar zou er mogelijk dan al een schets klaar kunnen liggen. De Brexit staat vooralsnog gepland voor 31 oktober.

Douane-unie

Het is voor het eerst in langere tijd dat de gesprekken tussen Ierland en het VK onderling de goede kant op lijken te gaan. Johnson en Varadkar hadden in aanloop naar de Brexit regelmatig contact, maar konden het tijdens die gesprekken niet eens worden over de kwestie Noord-Ierland.

Johnson wil dat met de Brexit ook Noord-Ierland - net als de rest van het VK - uit de douane-unie met Brussel vertrekt. Dublin wil koste wat het kost voorkomen dat er enige vorm van grensinfrastructuur op het Ierse eiland ontstaat. Brussel schaart zich daarin achter Ierland. Een vorm van grenscontrole aan de Iers/Noord-Ierse grens lijkt met een Brexit vooralsnog onvermijdelijk. Welke concrete oplossing de premiers voor zich zien, maakten zij donderdag niet bekend.

Donderdag zei Varadkar dat hij aanneemt dat de ontwikkelingen in Wirral "voldoende grond bieden om in Brussel weer te gaan praten". Die onderhandelingen zitten nu in een impasse, onder meer omdat Brussel de plannen van Johnson voor het Ierse grensprobleem niet ziet ziten.

Woensdag zei Varadkar dat de zaak voor de Noord-Ieren pijnlijk is, omdat het land door de regering in Londen wordt gedwongen de EU te verlaten, terwijl het bij het Brexit-referendum voor 'blijven' stemde.

Twitter avatar LeoVaradkar Leo Varadkar Here’s our joint statement following my meeting with @BorisJohnson in Cheshire this afternoon https://t.co/RxjF9qFte8

Welkom in een nieuw Brexitblog

In dit blog houdt NRC alle ontwikkelingen bij rondom het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Het voorgaande nieuws leest u hier terug.