Turkse invasie breed veroordeeld

Internationale reacties Kritiek alom op de Turkse inval in Syrië, die woensdag begon met luchtaanvallen. De Tweede Kamer roept op tot sancties.

Inwoners van het Syrische Ras al-Ayn vluchtten woensdag voor Turkse luchtaanvallen, terwijl Turkse grondtroepen oprukten naar de grens.
Inwoners van het Syrische Ras al-Ayn vluchtten woensdag voor Turkse luchtaanvallen, terwijl Turkse grondtroepen oprukten naar de grens. Foto’s AP, AFP

Veel landen en internationale instanties hebben woensdag met zorg en afkeer gereageerd op de Turkse invasie van Noordoost-Syrië. Ze roepen de Turkse president Erdogan op de aanval te staken, of op zijn minst om zeer terughoudend te zijn met het gebruik van geweld en de burgerbevolking te ontzien.

De Amerikaanse president Trump, die zondag de weg vrijmaakte voor de inval toen hij bekendmaakte Amerikaanse troepen uit het gebied terug te trekken, liet nu in een verklaring weten dat de operatie „een slecht idee” is en niet de goedkeuring van de Verenigde Staten heeft.

Luchtaanvallen ook diep in Koerdisch gebied

Maandag had hij na felle kritiek, ook uit zijn eigen Republikeinse partij, nog per tweet laten weten dat hij „in zijn grote en ongeëvenaarde wijsheid” de Turkse economie zou „vernietigen en wegvagen” als Erdogan in zijn ogen te ver zou gaan.

Volgens Trumps verklaring na de inval woensdag heeft Turkije toegezegd burgers te beschermen en een humanitaire crisis te voorkomen. De VS zullen „hen hier aan houden”, aldus de Amerikaanse president.

De Europese Unie vroeg Turkije „de eenzijdige militaire actie” te staken. Ze voegde toe dat de ‘veilige zone’ die Erdogan met de inval in Syrië wil creëren voor minstens twee miljoen van de Syrische vluchtelingen die al jaren in Turkije verblijven, waarschijnlijk niet aan de internationale vereisten voor een veilige terugkeer zal voldoen. De EU liet weten geen hulp te zullen verlenen in dit gebied: niet voor de beveiliging ervan en evenmin voor humanitaire doelen.

Secretaris-generaal Guterres van de Verenigde Naties is „zeer bezorgd” en benadrukte dat burgers beschermd moeten worden. Donderdag komt de Veiligheidsraad op verzoek van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland in besloten spoedzitting bijeen.

NAVO-baas Jens Stoltenberg zei tegen NAVO-lid Turkije te begrijpen dat het land „gegronde zorgen over de veiligheid” heeft, maar dat het de regio niet verder mag destabiliseren. Hij hoopt dat de operatie „proportioneel” zal zijn.

Minister Blok (VVD, Buitenlandse Zaken) „veroordeelt” het offensief. „Niemand is gebaat bij de mogelijk verschrikkelijke humanitaire gevolgen”, liet hij weten. Blok ontbiedt de Turkse ambassadeur. Een meerderheid in de Tweede Kamer roept op tot sancties tegen Turkije.

Ook uit de Arabische wereld kwamen veroordelingen. Saoedi-Arabië, Egypte, Irak en de Verenigde Arabische Emiraten keurden de operatie af. De Russische president Poetin, die het Syrische regime van president Assad militair steunt, zou Erdogan de operatie in een telefoongesprek hebben afgeraden.