Nobelprijs voor Scheikunde naar lithium-ionbatterij

Nobelprijs De Nobelprijs voor Scheikunde gaat naar een Amerikaan, Brit en Japanner voor de ontwikkeling van de lithium-ionbatterij.

Foto Getty Images

De Nobelprijs voor Scheikunde is woensdagochtend toegekend aan de Amerikaan John Goodenough, de Brit Stanley Whittingham, en Japanner Akira Yoshino voor de ontwikkeling van de lithium-ionbatterij. Volgens het Nobelcomité temden de drie winnaars een reactief element en zijn ze verantwoordelijk voor de ‘oplaadbare wereld’.

Lithium-ionbatterijen voorzien bijna alle moderne draagbare elektronica van energie. De accu’s van elektrische auto’s zijn ook gebaseerd op lithium-iontechnologie.

De ontwikkeling van de lithium-ionbatterij begon ten tijde van de oliecrisis van de jaren 70. Stanley Whittingham zocht naar energiebronnen die onafhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en ontdekte de daarbij de grote elektrische potentie van lithium-ionen. Zijn experimentele batterij had een indrukwekkend potentiaal van twee volt, maar door de reactieve aard van lithium bleek de batterij te explosief voor praktisch gebruik.

John Goodenough zette de tweede stap in de ontwikkeling van lithium-ionbatterijen. Hij huisde de lithiumionen aan de pluszijde (anode) in een omgeving van kobaltoxide, en bracht het potentiaal daarmee omhoog naar 4 volt. Goodenough is met een leeftijd van 97 jaar de oudste laureaat die ooit de Nobelprijs heeft gekregen – ten tijde van de Tweede Wereldoorlog heeft hij nog gediend als meteoroloog voor het Amerikaanse leger.

Akira Yoshino ontwikkelde de eerste commercieel interessante lithiumbatterij in 1985. Hij verving de reactieve minzijde (kathode) door een matrix van cokes (koolstof), een bijproduct uit de olieraffinage. Het resultaat was een lichtgewicht batterij die talloze malen opnieuw opgeladen kon worden.

Het Nobelcomité voor de scheikundeprijs wordt gevormd door wetenschappers van de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen in Stockholm. De prijs bestaat uit 9 miljoen Zweedse kronen (ruim 825.000 euro).