Manfred Thierry Mugler: ‘De mode heeft mij weer nodig!’

Mode Manfred Thierry Mugler (70) verkocht zijn modelabel, maar verdween allerminst. In Rotterdam opent zaterdag een tentoonstelling met zijn werk. „Mode is een marketingcircus geworden.”

Les Insectes, 1997. Foto Patrice Stable
Les Insectes, 1997. Foto Patrice Stable

Denk aan de vrouwenmode van de jaren tachtig en je denkt aan het powersilhouet: brede schouders, smalle taille, hoge hakken. Denk een ontwerper bij dat silhouet en grote kans dat de naam die opkomt Thierry Mugler is, de Franse ontwerper die dat silhouet tot grote hoogten bracht – zijn mantelpakken waren niet alleen breed, ze waren gestroomlijnd, gebeeldhouwd bijna, en hadden het soort perfecte afwerking dat je tegenwoordig niet meer ziet.

Hoewel powerdressing een understatement is voor Muglers stijl. Mugler maakte van zijn modellen superheldinnen, die op hun zorgvuldig opgemaakte gezichten een uitdagende blik hadden. Hij gaf vrouwen, zoals hij het noemt, „de macht van schoonheid”. Legendarisch zijn zijn metalen korset met details van Amerikaanse oldtimers en het fembot-pak dat hij ontwikkelde met een vliegtuigbouwer en een industrieel ontwerper, de clip die hij in 1992 regisseerde (en aankleedde) voor George Michaels Too Funky, en zijn modeshows, voor wie erbij was onvergetelijke, theatrale spektakels vol referenties aan de wereld van fetisj en sm.

Maar in de loop van de jaren negentig werd het modebeeld rauwer en nonchalanter, en daar paste Muglers glamour niet meer in. In 2002 nam hij afscheid van zijn modemerk, dat hij daarvoor al had verkocht. Dat wil zeggen: hij sloeg een coutureshow over, waarna de eigenaren uiteindelijk een andere ontwerper inhuurden. Wel bleef hij verbonden aan zijn succesvolle parfumlijn; zijn voor die tijd ongewoon zoete Angel is niet alleen nog altijd een succes, maar was ook een trendsetter die de weg baande voor bijvoorbeeld Flowerbomb.

George Micheal’s video voor ‘Too Funky’:

Mugler verhuisde naar Berlijn, veranderde zijn naam van Thierry Mugler in Manfred Thierry Mugler, en mat zich ook een nieuw, supergespierd uiterlijk aan.

Beyoncé, Cardi B en Kardashian

Van modemerk Mugler, zoals het tegenwoordig heet, hoor je de laatste tijd vrij weinig. Van de inmiddels zeventigjarige Mugler zelf des te meer, en niet alleen vanwege de theaterkostuums die hij sinds zijn vertrek uit de mode heeft ontworpen, bijvoorbeeld voor Cirque du Soleil en Beyoncés I am… Sasha Fierce-tournee, en zijn eigen revue, de Mugler Follies. In februari van dit jaar droeg Cardi B vier vintage ontwerpen van hem op de uitreiking van de Grammy Awards.

Linda Evangalista in de video voor George Michaels clip voor ‘Too Funky’ in 1992. Foto Patrice Stable

Realityster Kim Kardashian, die al een tijdje vintage ontwerpen van hem droeg, wist hem over te halen een nieuw ontwerp – een ‘wetjurk’ met korset – te maken voor op het laatste Met-gala, de jaarlijkse opening van de modetentoonstelling van het Metropolitan Museum in New York, de Oscar-avond van de modewereld.

In maart opende in Montreal de overzichtstentoonstelling Couturissime, die vanaf zaterdag in de Kunsthal in Rotterdam te zien is – een spectaculaire expositie met ook theaterkostuums.

Mugler staat zelfs weer zo in de belangstelling dat ook de ontwerper die nu verantwoordelijk is voor zijn voormalige label weer geheel in zijn stijl ontwerpt, die na jaren van streetwear weer fris en begerenswaardig oogt, zeker met de kracht die Muglers vrouwen uitstralen; hoe sexy ook, de Muglervrouw is altijd te sterk geweest om een object te zijn.

Overweegt hij, nu hij weer zo in de belangstelling staat, een terugkeer naar de mode? „Ja, want de modewereld heeft mij weer nodig!”, zegt hij door de telefoon. „Mode is geen artistieke expressie meer. Het gaat nu veel te veel over politiek. Waarom zou je mode daarvoor gebruiken? Woorden zijn veel directer. Bovendien: het is zó deprimerend. We vergeten dat de wereld ook mooi is.”

Wat hem ook stoort: „Mode is een marketingcircus geworden, het is belangrijk dat je populair bent op sociale media. Maar om succesvol te zijn moet je hard werken. In mijn ontwerpen zitten vele uren handwerk en inspanning. Ik heb indertijd zelfs een eigen fabriek geopend, omdat ik nergens de kwaliteit vond die ik zocht.”

Kim Kardashian in en over haar Mugler-jurk:

Theater en dans

Niet mode, maar theater en dans waren de eerste liefdes van Mugler, die opgroeide in het Franse Straatsburg. Op zijn elfde, zo vertelde hij eerder dit jaar aan een Canadese krant, regisseerde hij zijn eerste toneelstuk: Macbeth. Hij volgde een balletopleiding en ging aan het werk bij een Parijs balletgezelschap. Daar ontdekte hij dat de kostuumontwerpers een veel gemakkelijker leven hadden. Naar eigen zeggen wist hij de eerste schetsen die hij maakte meteen te verkopen.

Lees ook: het interview met model Pat Cleveland

In 1975 startte hij zijn eigen merk. Een van de eerste sterren die Thierry Mugler droegen was David Bowie – een met pailletten bezette jurk, in de video van Boys Keep Swinging. Jack Lang, de Franse minister van Cultuur, veroorzaakte in 1985 een schandaal door in de Assemblée nationale, waar een das verplicht was, plaats te nemen in een Muglerpak met Mao-kraag.

Nederland leerde Mugler in de jaren tachtig ook kennen als fotograaf: samen met stylist Frans Ankoné maakte hij modereportages voor glossy Avenue.

Die foto’s waren zo monumentaal als zijn mode. Ankoné en Mugler gingen naar de Sahara, Groenland (waar de modellen op ijsschotsen werden gezet), Versailles, en niet te vergeten, het Chrysler Building in New York. Het model nam plaats op een van de acht arenden die op de 61ste verdieping uit het gebouw steken. Mugler zelf deed niet voor haar onder: hij lag, herinnert Ankoné zich, op een ladder die uit een raam kwam en van binnen werd tegengehouden. „Spektakel”, zo zei Mugler vijf jaar geleden in een Duitse krant, „is mijn noodlot.”