Boeren willen nu tegen RIVM demonstreren | Klokkenluider werd geprezen én afgeluisterd

De Haagse Stemming Met Ferdinand Grapperhaus, Marianne Thieme en Ella Vogelaar. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Boeren en het CDA beginnen met een kruistocht tegen de stikstofberekeningen van het RIVM. Terwijl Ferdinand Grapperhaus de WODC-klokkenluider prees, werd ze afgeluisterd door de Rijksrecherche. En Marianne Thieme noemt haar hoogtepunt in de politiek.

OCCUPY BINNENHOF: Zet woensdag 16 oktober in je agenda: dan komen er waarschijnlijk weer duizenden boeren naar het Binnenhof om te demonstreren tegen het stikstofbeleid. Dat kan weer tot flinke verkeersopstoppingen leiden. Deze keer hebben de boeren steun gevraagd van onder meer vissers en bouwlieden. De Farmers Defence Force, die de demonstraties organiseert, roept demonstranten op om slaapspullen, genoeg eten en warme kleding mee te nemen: de organisatie wil het Binnenhof bezetten tot haar eisen worden ingewilligd. Ze gaan eerst nog even langs het RIVM in Bilthoven, want de boeren vertrouwen de stikstofmetingen niet.

WANTROUWEN: Daar staan de boeren niet alleen in, want ook het CDA vertrouwt de metingen van het RIVM niet. Het CDA heeft er een handje van om instituten te bekritiseren als die met cijfers komen die niet bevallen: het CDA staat ook al maandenlang in de vechtstand tegen het Planbureau voor de Leefomgeving. Nu vraagt Tweede Kamerlid Jaco Geurts (CDA) zich in het AD af of de rekenmodellen van het RIVM wel kloppen. Die houden de landbouw verantwoordelijk voor 46 procent van de stikstof in natuurgebieden. “Als partijen aan het RIVM vragen om te laten zien hoe dat model is opgebouwd en nul op het rekest krijgen, vind ik dat vreemd”, zegt hij. “Het RIVM moet hier transparant over zijn.” Die twijfels zijn ingegeven door lobbyclub Mesdag Zuivelfonds. Die klaagden lange tijd dat het RIVM geen inzicht wilde geven in de rekenmethode. De club ging echter niet in op de uitnodigingen van het RIVM. Uitgerekend vorige week bracht het Mesdag Zuivelfonds een bezoekje aan het RIVM.

KLOKKENLUIDER: “Groot respect” had minister Ferdinand Grapperhaus voor de klokkenluider die misstanden binnen het WODC aan de kaak stelde. Nu blijkt dat de klokkenluider op hetzelfde moment werd afgeluisterd door de Rijksrecherche. De zaak draait om ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid, die probeerden conclusies van het onderzoeksinstituut bij te sturen. Marianne van Ooyen, de klokkenluider, werd tot persona non grata verklaard, maar minister Grapperhaus nam het in maart voor haar op: “De klokkenluidster verdient complimenten.” Grapperhaus deed daarop ook aangifte om degene te vinden die informatie over de zaak naar de pers lekte. De Rijksrecherche luisterde in dat onderzoek maandenlang Van Ooyen af. Grapperhaus zegt dat hij er niks mee te maken heeft: “Het is niet aan het ministerie om te reageren op de manier waarop het OM een onderzoek vormgeeft”, schrijft een woordvoerder. “Daar zijn wij ook niet bij betrokken.” Tegen de ambtenaren die onderzoeken probeerden te beïnvloeden, is nog niks ondernomen.

Klokkenluider II: Van Ooyen is de affaire inmiddels zat. “Ze hebben drie commissies op mij afgestuurd, intern onderzoek gedaan, de Rijksrecherche ingeschakeld, mij laten verhoren, mij maanden laten afluisteren, mijn vakanties vergald”, vertelt ze tegen NRC. “Dat lijkt mij wel genoeg. Wanneer breekt eindelijk het inzicht door dat misstanden niet worden opgelost door ze te ontkennen en de melders aan te pakken?” Berichten en mails over het WODC durft ze nauwelijks nog te lezen. “Uit vrees dat ze weer een akelig juridisch geintje hebben bedacht. Mijn man fungeert als voorproever - pas als hij een bericht heeft goedgekeurd, ga ik het daarna lezen.”

AFSCHEID VAN THIEME: De Partij voor de Dieren had een joelende aanhang op de publieke tribune bij het afscheid van Marianne Thieme, gisteren na het vragenuurtje. In de afscheidsbrief die Thieme aan de Kamer had geschreven, noemde ze het hoogtepunt uit haar politieke carrière: het wetsvoorstel om de rituele slacht te verbieden. Opvallend, want de wet werd weliswaar met ruime meerderheid in de Tweede Kamer aangenomen, maar sneuvelde in de Eerste Kamer. Het ging Thieme dan ook niet om “zetelaantallen, moties en kabinetsdeelname”, wel om “agenderen, overtuigen en mobiliseren”. Dat is haar gelukt, aldus Thieme. De enige die ze niet wist te overtuigen: partijgenoot Femke Merel van Kooten. Die stapte voor de zomer uit de fractie, en kon gisteren bij het handen schudden op een wel erg koele blik van Thieme rekenen.

OVERLEDEN: Ze voelde zich thuis in de wijken, niet in de politiek. Oud-minister Ella Vogelaar (PvdA) overleed maandag op 69-jarige leeftijd. Ze leed al een tijd aan depressies en maakte zelf een einde aan haar leven. Haar naam zal verbonden blijven aan de veertig geselecteerde achterstandswijken, die onder haar leiding werden opgeknapt. Zelf noemde ze het “krachtwijken”, in de volksmond “Vogelaarwijken”. In de politiek werd ze niet begrepen – ze voerde voornamelijk een strijd met PvdA-leider Wouter Bos – maar in die wijken voelde ze zich gewaardeerd. Uiteindelijk moest ze vertrekken omdat Bos het vertrouwen in haar verloor. Onbegrijpelijk, vond ze zelf. Behalve een wat zwak mediaoptreden, ging bijna alles goed.

QUOTE VAN DE DAG

Eerder vandaag heb ik gezegd dat de VVD alle zogenaamde single shots en zware vuurpijlen zou willen verbieden. Dat was onterecht, want dat standpunt wordt niet door een meerderheid van de fractie gedeeld.

VVD-Kamerlid Dilan Yesilgoz pleitte eerder nog op een verscherping van het vuurwerkverbod, maar lijkt te zijn teruggefloten door de rest van de fractie.