Recensie

Recensie Film

Schuldige aarde in het wingewest

Documentaire ‘Stones Have Laws’ is loom luisteren naar verhalen van Surinaamse marrons, afstammelingen van naar de jungle gevluchte slaven.

‘Stones Have Laws’ probeert de verhalen van de marrons tot leven te brengen.
‘Stones Have Laws’ probeert de verhalen van de marrons tot leven te brengen.

Stenen hebben wetten, maar wat dat voor wetten zijn, dat geven ze niet zomaar prijs. Daarvoor moet je heel lang luisteren.

Luisteren staat centraal in de nieuwe film van kunstenaarsduo Lonnie van Brummelen en Siebren de Haan. Ze togen naar Suriname om de verhalen van de marrons (afstammelingen van naar de jungle gevluchte plantage-slaven) op te tekenen, en die samen met theatermaker Tolin Erwin Alexander en marrons uit de voormalige bauxietmijnstad Moengo tot leven te brengen. Iets vergelijkbaars deden ze met Urker vissers in Episode of the Sea (2014), net als Stones Have Laws een hybride, participerende documentaire die grenzen slecht met beeldende kunst en theater.

Lang luisteren betekent dat de tijd loom verstrijkt. Dat je – want het is immers film – ook lang kunt kijken. Naar stenen die al zo lang in de zee liggen dat ze op versteende walvissen en andere oerwezens lijken. Maar ook naar het water, dat vluchtig rondom kleurrijke groeisels klatert. Buitenaardse taferelen. En via het vreemde komt het onbekende nabij. Stenen en water worden visuele getuigen van de verhalen van de marrons, die het wrede verhaal van kolonialisme vertellen. Een verhaal dat we eigenlijk moeten kennen. Het concept van Armando’s ‘schuldige aarde’ getransporteerd naar de wingewesten.