Kabinet trekt extra geld uit voor ontwikkeling kunstmatige intelligentie

Nederland moet investeren in kunstmatige intelligentie om de economie sterk te houden, stelt het kabinet, dat de komende jaren ongeveer 1 miljard euro uittrekt.

Staatssecretaris Mona Keijzer eerder in de Tweede Kamer. Ze wil met het beleid voorkomen dat burgers door AI „worden geleefd".
Staatssecretaris Mona Keijzer eerder in de Tweede Kamer. Ze wil met het beleid voorkomen dat burgers door AI „worden geleefd". Foto Bart Maat/ANP

Het kabinet zal de komende zeven jaar 1 miljard euro investeren in kunstmatige intelligentie, of AI. Nog eens 1 miljard euro komt van bedrijven en andere instellingen. Doel is ervoor te zorgen „dat we niet geleefd worden door deze technologie, maar die voor ons laten werken”, stelde staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken en Klimaat, CDA) dinsdag bij de bekendmaking van het Strategisch Actieplan voor Artificiële Intelligentie. De plannen omvatten ook een nauwere samenwerking tussen bedrijven en de wetenschap.

Volgens Keijzer heeft Nederland „een goede uitgangspositie” in het onderzoek naar kunstmatige intelligentie en de toepassing ervan voor bijvoorbeeld de industrie. Met het actieplan „wil het kabinet de Nederlandse economie mondiaal concurrerend [...] houden door AI te stimuleren op basis van het uitgangspunt dat mensen en bedrijven erop kunnen vertrouwen dat AI zorgvuldig wordt ingezet”.

Verdubbeling budget

Dit jaar steekt het kabinet 64 miljoen euro in kunstmatige intelligentie. Dat bedrag wordt de komende jaren verdubbeld, als het aan het kabinet ligt. Het budget wordt mogelijk uit de Kennis- en Innovatieagenda’s en het Kennis- en Innovatieconvenant 2020-2023 gehaald.

De rest van het geld wordt opgebracht door de 65 bedrijven en kennisinstellingen die verenigd zijn in de AI Coalitie. Het gaat onder meer om bedrijven als Philips en Ahold Delhaize, onderzoeksinstituut TNO en belangenorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland.

De EU heeft 7,5 miljard euro uitgetrokken voor investeringen in kunstmatige intelligentie. Het kabinet zegt te proberen uit die programma’s zoveel mogelijk geld te halen. Andere landen investeren eveneens: Duitsland kondigde tot 2025 euro 3 miljard beschikbaar te stellen, Vlaanderen 30 miljoen euro extra per jaar en Frankrijk 1,5 miljard tot 2022.

Ongewenste effecten

Het kabinet heeft naar eigen zeggen mensenrechten centraal gesteld in de AI-strategie. Zo kondigt minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, CDA) een samenwerkingsplatform aan dat ervoor moet zorgen dat „menselijk contact” tussen de overheid en burgers mogelijk blijft.

Lees ook: ‘Slimme AI kan nóóit een mens worden’, een interview met informaticus en psycholoog Joanna Bryson

Verder wordt gekeken of de toezichthouders kunnen voorkomen dat kunstmatige intelligentie tot discriminatie leidt. Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD) heeft richtlijnen opgesteld voor het gebruik van algoritmes door de overheid. Die moeten voorkomen dat burgers negatieve effecten ondervinden van een gebrek aan transparantie of discriminerende effecten van die algoritmes. Op termijn moeten die ook in wetgeving worden opgenomen.

Luister ook naar deze aflevering van de NRC-wetenschapspodcast ‘Onbehaarde Apen’: