Loonslaaf of zzp’er: laten we allemaal in opstand komen

Japke-d. denkt mee Hartstikke mooi hoor, al die vrijheid als zzp’er, maar zo benijdenswaardig zijn zelfstandigen niet. Tijd voor opstand, schrijf .

Illustratie Tomas Schats

Laatst kreeg ik de vraag waarom ik altijd over kantoortijgers in loondienst schrijf en nooit eens over al die zzp’ers die in hun eentje thuis, bij de Coffee Company of in een flexkantoortje zitten te buffelen – zonder baas, zonder vakantiegeld en zonder recht op ww.

Daar had die lezer natuurlijk wel een punt. Want ik schreef tot nu toe slechts één keer over zzp’ers, en dat terwijl er steeds meer bij komen – 440.000 sinds 2003 om precies te zijn, zo meldt het CBS. Het zijn er nu 1,1 miljoen op een beroepsbevolking van 9 miljoen. Als die allemaal naar Den Haag zouden trekken met hun Nespressomachines was er morgen helemaal geen Malieveld meer – gelukkig hebben ze daar geen tijd voor.

En dus vroeg ik zzp’ers afgelopen week op Twitter wat hun grootste ergernissen en vreugdes zijn. Daar wilden ze best iets over zeggen, zo bleek. Zeker in een week waarin de Volkskrant met tips kwam hoe zzp’ers kunnen voorkomen „in een patroon te vervallen van snoepen, uitslapen, koffiedrinken en rondhangen in je ochtendjas”. ‘Alsof we de hele dag lopen te lummelen!1!1!’, schreven een aantal zzp’ers me woedend. Jongens rustig.

Want die ochtendjas werd in de reacties toch écht wel als voordeel van het zzp’er-schap genoemd. Het kan natuurlijk aan mijn lezers liggen, maar een aantal zit wel degelijk thuis achter hun scherm te verslonzen zonder corrigerend ondergoed, te strakke pumps en stropdassen – en waarom ook niet!? Heerlijk!

Ook heerlijk: dat je als zzp’er je eigen kantoor kunt inrichten, compleet met vibrators, slowjuicers, palmbomen of wat je verder nooit een bedrijf in zou krijgen. Dat je kunt werken „zonder gezeik en zonder klootviolen”, „zonder idiote slangenkuilen” en dat je lekker buiten kunt lopen (met of zonder hond) wanneer jíj dat wilt, zo schreven zzp’ers.

Heel fijn ook dat je nooit meer naar een stom bedrijfsuitje hoeft, dat je nooit meer gevraagd wordt ‘waar je jezelf over vijf jaar ziet’, maar dat je in plaats daarvan ’s ochtends in je bed van de filemeldingen kunt genieten.

Ook heel prettig: dat je geen vijf loketten langs hoeft voor toestemming, stempels en handtekeningen voor je aan het werk kan. Dat je kan werken „op je eigen biologische klok”, „op zondagochtend in anderhalf uur kunt afmaken waar je in een kantoortuin een hele dinsdag mee bezig was”, „dat je meer tijd voor je gezin vrij kunt maken en toch voldoende kunt verdienen” (het was een man, die dit schreef) en dat je „een uur racefietsen kunt wegschrijven als concept-design-uren”.

Maar ja, die nadelen. Dat mensen denken dat je als zzp’er gratis werkt bijvoorbeeld, omdat „dat goed is voor je zichtbaarheid”. Dat opdrachtgevers verwachten dat je even naar de andere kant van het land komt voor een voorbespreking zonder dat je er iets voor krijgt.

Al die ingewikkelde factureersystemen en betaalportals ook, met wisselende wachtwoorden en ordernummers. Dat het maanden duurt voordat je betaald krijgt, áls je al betaald wordt. Om over tarieven die al jaren niet meer geïndexeerd zijn nog maar te zwijgen.

En dan nog al die mensen die denken dat je „een balanstrutje bent met een bijbaantje als hobby”, zoals een zzp’er schreef. Sowieso al die familie, vrienden én partners die denken dat je de hele dag zit te niksen. „Mensen zien niet hoe hard je werkt, maar alleen dat je dinsdagmiddag bij de kapper zit”, schreef een zzp’er.

Maar het meest slopend voor de zzp’er blijft natuurlijk de onzekerheid. Of je over vijf of tien jaar ook nog opdrachten hebt. Dat je niet voor je pensioen kunt sparen omdat je nú al amper rondkomt. Dat je niet op vakantie kunt, want dan krijg je geen geld, dat je amper nee durft te zeggen, en maar blijft doorwerken.

Dat collega’s in loondienst er met je ideeën vandoor gaan. En ja, natuurlijk is het soms eenzaam, zonder collega’s en zonder baas om overal de schuld van te kunnen geven. Halverwege het lezen van al die ellende dacht ik ineens: ik zou wel een ode willen schrijven aan al die zzp’ers die dit dagelijks voor hun kiezen krijgen. Sterker nog, laat dit die ode zijn! Respect jongens.

Maar ik dacht ook: moeten we niet gewoon allemáál in opstand komen – loonslaven én zzp’ers?

Want het is toch eigenlijk van de zotten dat mensen zzp’er moeten worden voordat ze prettig kunnen werken? Dat meer dan een miljoen mensen in Nederland hun zekerheid moeten opgeven omdat bedrijven hun winsten aan aandeelhouders geven, in plaats van aan de mensen die hun bedrijf maken tot wat het is?

Want het is toch een symptoom dat de banen zo vreselijk of onbereikbaar zijn geworden dat je óf zelfstandig verder moet gaan óf de hele dag in saaie vergaderingen moet zitten? Kom op werkend Nederland, hoelang gaan we dit nog pikken?

Ik zou het Malieveld maar in de gaten gaan houden deze herfst.

Hoe was jouw week? Japke-d. Bouma wil het graag weten. Tips via @Japked op Twitter.

Dit waren de ‘jeuktweets’ van de week:

Twitter avatar CarlaMondig Carla Desain Lieve Twitter, wat moet ik doen? Ik heb een enorme woordcontactallergie. Ik krijg rillingen en vlekken in mijn gezicht van het woord ‘eigenaarschap’. En nu heb ik iemand geïnterviewd die dit een heel belangrijk woord vindt en het vaak gebruikt… Ik ben ten einde raad…
Twitter avatar ndersjant Noelle Dersjant “Als scrum master ben je in je rol de drijvende kracht achter het agile gedachtengoed. Je stuurt actief op het wegnemen van eventuele impediments en neemt hierin actief de leiding.” En, oh ironie: “…in staat om onduidelijkheden snel te identificeren”. @Japked kom er maar in.
Twitter avatar RGendrault Rosalie Gendrault Mijn man kwam gisteren laat thuis en was zo schor als een kraai. Beginnend griepje schat? Nee, ik ben door een klant uitgenodigd samen de haka te doen. Uit volle borst. We zijn namelijk corporate warriors, die moeten verbinden 😳. @Japked
Twitter avatar Cookie_veD Cookie v. eigen deeg @Japked Ik hoorde afgelopen week twee managers tegen elkaar zeggen dat ze een ‘vlootschouw’ gaan houden. En nou ben ik bang dat ik dan in de categorie ‘je tante op een houtvlot’ blijk te vallen.
Twitter avatar marie_ke1977 Marieke Twee studiedagen gehad deze week. Ik heb nu weer helemaal de focus op de keten (centraal én decentraal). Ik heb de waterlijn laten zakken, de lat lager gelegd én met klei de elementen uit het veld geboetseerd. Nee, ik heb ook geen flauw idee. 🤷🏼‍♀️ Nu weekend. En migraine… 😖

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.