VS maken weg vrij voor Turkse inval Syrië

Amerikaanse militairen zijn zich aan het terugtrekken bij de Syrisch-Turkse grens. De Turkse president Erdogan dreigt al maanden met een offensief tegen de Koerden.

Amerikaanse militairen naast een Turks konvooi in het noorden van Syrië, nabij de Turkse grens.
Amerikaanse militairen naast een Turks konvooi in het noorden van Syrië, nabij de Turkse grens. Foto Delil Souleiman/AFP

De Verenigde Staten trekken zich terug langs de Syrisch-Turkse grens, waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor een mogelijk ophanden zijnde inval van Turkije in Syrië. Dat melden internationale persbureaus. De aanval van Turkije zou gericht zijn tegen de Koerdische strijders in Noord-Syrië, bondgenoten van de VS in de strijd tegen Islamitische Staat (IS). De stap van de Amerikanen kan worden gezien alsof ze hun bondgenoot in de steek laten.

De terugtrekking volgt op een telefoongesprek tussen president Trump en zijn Turkse ambtgenoot Erdogan, waarover het Witte Huis zondagavond laat een verklaring uitgaf. In het gesprek zou Erdogan de inval in Syrië hebben aangekondigd. Amerikaanse militairen „zullen de operatie niet steunen of erbij betrokken zijn” en „zullen niet langer in de directe omgeving zijn” in het noorden van Syrië, aldus woordvoerder van het Witte Huis, Stephanie Grisham.

De Koerden waarschuwen dat een Turkse invasie kan leiden tot een heropleving van IS in Syrië. Volgens de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF), die de macht hebben in Noordoost-Syrië en worden geleid door de Syrisch-Koerdische militie YPG, schenden de Amerikanen „de afspraken” met hen. Ook stelt de SDF er „geen moment aan te twijfelen” dat ze zich gaan verdedigen tegen een Turkse aanval.

De Verenigde Naties roepen Turkije op om geen burgerslachtoffers te maken en hopen dat een inval in Syrië voorkomen kan worden. De VN zeggen echter uit te gaan van het ergste. De hulpplannen voor een eventuele invasie van Turkije in Noordoost-Syrië liggen daarom al klaar.

Bufferzone

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan dreigt al maanden met een offensief tegen de Koerden. Turkije ziet de YPG als bedreiging omdat de groep gelieerd is aan de Turks-Koerdische afscheidingsbeweging PKK. President Erdogan zei afgelopen zaterdag al dat een Turkse aanval ophanden was, nadat Ankara Washington ervan beschuldigde de onderhandelingen over een bufferzone in het noordoosten van Syrië met opzet te vertragen.

Tot nu toe probeerden de VS ingrijpen van Turkije tegen te houden. Zo wordt al sinds president Donald Trump de terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Syrië maanden geleden aankondigde, onderhandeld over een bufferzone in het noordoosten van Syrië. Een dergelijke bufferzone moest ingrijpen van Turkije juist voorkomen. Hoewel er in augustus een akkoord bereikt werd, lijken de onderhandelingen nu alsnog mislukt. De VS leggen de verantwoordelijkheid voor de safe zone nu bij Turkije.

Duizend militairen

Er zijn momenteel nog ongeveer duizend Amerikaanse militairen in Syrië. Die zullen zich nu terugtrekken volgens het Witte Huis, waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor een Turkse aanval. Als er gevechten uitbreken tussen de Koerden en Turkije, zullen de Amerikaanse militairen Syrië geheel verlaten, aldus het Witte Huis.

Lees ook: Assad boekt overwinning in Syrië

Turkije zegt alsnog een ‘veilige zone’ te willen creëren in het noordoosten van Syrië, die de territoriale integriteit van Syrië intact laat. „De veilige zone heeft twee doelen: onze grenzen beveiligen door terroristische elementen op te ruimen en de terugkeer van vluchtelingen op een veilige manier bereiken”, schreef de woordvoerder van Erdogan, Ibrahim Kalin, op Twitter. „Turkije is krachtig en vastberaden”, voegde hij toe.

IS-strijders

Ankara zegt dat het tot twee miljoen Syrische vluchtelingen in de zone wil vestigen. Het land herbergt momenteel 3,6 miljoen Syriërs die zijn gevlucht voor het meer dan acht jaar durende conflict in hun thuisland. De VS zeggen dat Turkije nu verantwoordelijk is voor alle gevangen IS-strijders in het gebied, omdat Europese landen de Amerikaanse vraag om de strijders terug te nemen in de wind hebben geslagen.

Er zitten nog duizenden Europese IS-strijders gevangen in Syrië. De VS hebben EU-landen meerdere malen verzocht om de buitenlandse strijders die door de VS gevangen zijn genomen, op te nemen en zelf te berechten. Trump dreigde de kalifaatgangers zelfs vrij te laten als Europa niet zou ingaan op het verzoek. De meeste Europese landen zijn echter niet ingegaan op dat verzoek en worstelen nog altijd met de vraag hoe om te gaan met het terughalen van uitreizigers.