Opinie

Valt er nog te lachen met economen?

Lotfi El Hamidi

De Amerikaanse president Ronald Reagan had tijdens zijn ambtsperiode de neiging om zijn toespraken te eindigen met een grap over het communisme. Die grappen, zo benadrukte hij telkens, kwamen uit de Sovjet-Unie zelf. Zoals over de boer die van zijn collega de vraag krijgt hoe de oogst dit jaar zal zijn. Antwoord: ‘Gemiddeld. Slechter dan vorig jaar, beter dan volgend jaar.’ De Britse historicus Ben Lewis heeft er zelfs een serieus naslagwerk van gemaakt, getiteld Hammer and Tickle, over de geschiedenis van het communisme aan de hand van moppen.

Kunnen we inmiddels hetzelfde doen met het kapitalisme? Om daarachter te komen ben ik afgereisd naar de binnenstad van Groningen, waar zondag de eerste editie van het Standup Economics Festival plaatsvindt. Cabaretiers en economen gaan met elkaar in gesprek over de huidige stand van de markteconomie. Een kleine teleurstelling: minister van Economische Zaken Eric Wiebes heeft op het laatste moment afgezegd. Een levensgrote kartonnen uitsnede van Wiebes moet zijn afwezigheid enigszins verbloemen.

Het zal niet verbazen dat het Brexit-circus een van de thema’s is. In een volle zaal in het Grand Theatre proberen comedian Jörgen Raymann en economen als Kees de Kort en Harry Garretsen de prangende vragen rondom de Brexit te beantwoorden. Dat gaat in interactie met het publiek, waar Raymann aan de hand van genummerde ballonnen vragen voorleest. Ballonnen die in eerste instantie bleven haken; een Brexit-metafoor op bestelling.

Zou een Nexit succesvoller zijn, luidt één van de vragen. Nee, integendeel, want Nederland zit in de eurozone. Raymann: „Ach, met een stift veranderen we het euroteken in een guldenteken, probleem opgelost.” Garretsen: „Dat is dus de Johnson-methode.” De zaal lacht.

Krijgt de Britse arbeider straks niet de baan terug die werd ingepikt door de Poolse arbeidsmigrant, is een andere vraag. Dat was vooral een frame dat zeer beperkt gold, stelt Gerritsen. Raymann, in navolging van collega Louis C.K.: „Laten we wel wezen, als een buitenlander je baan inpikt zonder de taal te spreken, de weg niet kent, geen netwerk heeft, dan ben je kut.”

Een ander thema: het handelsconflict tussen de VS en China. Cabaretier Raoul Heertje wil begrijpen wat er toch aan de hand is. Kees de Kort houdt het op vals spel door de Chinezen, Heleen Mees stelt dat wanneer China groeit Amerikanen armer worden, Tristan Kohl gooit het op gebrek aan wederkekerigheid, en Steven Brakman probeert te achterhalen waarom Trump doet wat hij doet. Heertje: „Dat lijkt me linke soep bij een psychopaat.”

Het festival wordt gedragen door de cabaretiers. Zet drie economen bij elkaar en je hebt vier meningen, wordt weleens gezegd. Helaas geldt die inflatie niet bij hun humor.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl @Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.