Oppositie wint verkiezingen in Kosovo

Links-nationalisten behaalden een krappe winst in vervroegde verkiezingen na het aftreden van premier Haradinaj.

Aanhangers van de winnende partij Vetevendosie vieren feest na de eerste verkiezingsuitslag, zondag in de Kosovaarse hoofdstad Pristina.
Aanhangers van de winnende partij Vetevendosie vieren feest na de eerste verkiezingsuitslag, zondag in de Kosovaarse hoofdstad Pristina. Foto FLORION GOGA /Reuters

De verkiezingen in Kosovo zijn zondag gewonnen door twee oppositiepartijen. Zondagnacht claimde Albin Kurti van de links-nationalistische partij Vetevendosje (Zelfbeschikking) de overwinning. Nadat 95 procent van de stemmen geteld was, scoorde zijn partij – bekend van het gooien van traangasbommen in het Kosovaarse parlement – 26 procent van de stemmen. Kurti noemde zijn krappe winst „een nationaal feest” en dat een drama was voorkomen waarbij Kosovo „tragisch aan zijn eind” had kunnen komen.

De centrum-rechtse LDK volgde met 25 procent. De twee partijen kondigden in de campagne aan een coalitie te willen vormen, mogelijk met een derde partij.

Zondag stemde 44 procent van de bijna twee miljoen kiesgerechtigden in het jongste land van Europa. De verkiezingen die gepaard gingen met ongeregeldheden en arrestaties.

Kosovo-tribunaal

De vervroegde verkiezingen waren uitgeroepen nadat premier Ramush Haradinaj afgelopen juli aftrad. Hij was door het Kosovo-tribunaal in Den Haag als verdachte opgeroepen voor verhoor en vond dat hij daarom niet kon aanblijven als regeringsleider.

Haradinaj (51) was eind jaren 90 commandant van het Bevrijdingsleger van Kosovo, een etnisch Albanees guerillaleger dat vocht voor onafhankelijkheid van Servië. De Albanese meerderheid in de toenmalige Servische provincie verklaarde in 2008 de onafhankelijkheid en wordt inmiddels erkend door honderd landen.

Tactische zet

Voor het tribunaal beriep Haradinaj zich op zijn zwijgrecht. Zijn aftreden werd gezien als een tactische zet: door nieuwe verkiezingen te winnen zou hij zijn machtspositie kunnen versterken. Dat heeft niet zo uitgepakt. Zijn AAK-partij haalde 11,5 procent van de stemmen.

Niet de vrijheid waar de Kosovaren van droomden

De vraag is of en hoe een nieuwe coalitieregering zal proberen de gesprekken met Servië te hervatten. Die werden een jaar geleden gestaakt nadat Haradinaj een importbelasting van 100 procent op Servische producten instelde. Vetevendosje stelt zich niet verzoenender op. In 2015 protesteerde de partij tegen een landruil met Montenegro door traangas los te laten in de vergaderzaal van het parlement.

Normalisering van de relatie met Servië zou de weg effenen naar lidmaatschap van de Verenigde Naties en eventuele toetredingsonderhandelingen met de EU. Maar inwoners van Kosovo hebben urgentere problemen. In de elf jaar onafhankelijkheid heeft geen enkele Kosovaarse regering veel gedaan aan het bestrijden van corruptie en werkloosheid van zo’n 25 procent. Noch aan het verbeteren van onderwijs, gezondheidszorg en infrastructuur.