Onrust laait weer op in Irak, vijf doden in Bagdad

In Bagdad werden zaterdag een avondklok en gebiedsverbod opgeheven. Demonstranten gingen weer met tientallen de straat op.

Demonstranten in Bagdad. Bij protestacties in de hoofdstad zijn zaterdag vijf demonstranten omgekomen.
Demonstranten in Bagdad. Bij protestacties in de hoofdstad zijn zaterdag vijf demonstranten omgekomen. Foto Thaier Al-Sudani/Reuters

In Irak zijn zaterdag opnieuw duizenden mensen de straat opgegaan om te protesteren tegen onder meer werkloosheid en gebrekkige overheidsdiensten. In Bagdad zijn bij botsingen met veiligheidstroepen vijf demonstranten omgekomen, meldt persbureau Reuters. Zaterdagochtend werd het gebiedsverbod en de avondklok die vrijdag in Bagdad werden ingesteld, opgeheven. In de zuidelijke stad Nasiriyah zijn gebouwen van politieke partijen in brand gestoken.

Zaterdag was er ook een demonstratie bij de Iraakse ambassade in Den Haag, bevestigt een woordvoerder van de politie na berichtgeving van de NOS. Er zouden zeker driehonderd mensen geprotesteerd hebben. De politiewoordvoerder kan dat aantal niet bevestigen, maar zegt dat de demonstratie zonder incidenten is verlopen.

Sinds dinsdag zijn in Irak tientallen doden gevallen bij protesten in het hele land. Er gaan verschillende cijfers rond over het precieze aantal doden, met schattingen die uiteenlopen van zeventig tot honderd. Meer dan drieduizend mensen raakten gewond, melden internationale persbureaus zaterdag op basis van een verklaring van de nationale mensenrechtencommissie. De demonstraties begonnen deze week in Bagdad en kregen daarna vervolg in onder meer Najaf, zo’n 180 kilometer onder de hoofdstad, en Basra in het zuidoosten.

Mensenrechtenorganisaties hebben kritiek geuit op de reactie van de regering tegen de demonstranten. Sommige wijken in Bagdad werden platgelegd en met legervoertuigen geblokkeerd. Burgers hadden geen toegang tot het internet. In totaal zijn 540 mensen aangehouden, van wie er nog bijna 200 vastzitten.

Het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de regering van Irak opgeroepen „een licht te schijnen” op de behandeling van de demonstranten. In een verklaring laat Parijs weten dat het de Iraakse inspanningen voor wederopbouw in het land steunt: „Frankrijk verwelkomt de bereidheid van de premier om te reageren op de legitieme eisen voor waardigheid van het Iraakse volk.” Volgens persbureau AP komt de regering zaterdagmiddag mogelijk bijeen voor een spoedberaad.

Hard optreden

Lees ook de analyse over de huidige onrust in Irak: hoop op beter leven vervlogen

De betogers eisen van de regering van premier Adel Abdul Mahdi beter beleid: zij zijn boos over de structurele werkloosheid, wijdverbreide corruptie en gebrekkige infrastructuur. In het hele land, ook in grote steden, zijn veel voorzieningen als water en elektriciteit slecht geregeld.

Voornamelijk jongeren nemen deel aan de protesten. Er werd door veiligheidstroepen hard opgetreden tegen de protesten, door onder meer de inzet van waterkanonnen, traangas en rubberen kogels. Vrijdag schoot het nationale leger met scherp op de demonstranten in Bagdad, naar eigen zeggen omdat zich onder de betogers ook „onbekende scherpschutters” begaven. De Iraakse mensenrechtencommissie meldt dat bij de protesten in totaal zes politieagenten zijn gedood.