Een nachtelijk overleg moet de stikstofcrisis bezweren | Rutte begrijpt Trump uitstekend

De Haagse Stemming Met Carola Schouten, Jesse Klaver en Stef Blok. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De kabinetsreactie op het stikstofadvies heeft de coalitie vannacht lang wakker gehouden. Jesse Klaver worstelt met het verdedigen van de steun die GroenLinks geeft aan het kabinet. En Rutte werpt zich op als begripvolle Trump-versteher.

STIKSTOF DEEL ZOVEEL: Tot in de nacht vergaderden de coalitiepartijen gisteren over een reactie op het stikstofadvies dat Johan Remkes en zijn adviescollege vorige week uitbrachten. Remkes bepleitte een verlaging van de maximumsnelheid en een zekere inkrimping van de veestapel. Een brief met de officiële reactie komt later vandaag uit. De inhoud is nog niet bevestigd, maar het kabinet lijkt de conclusies van Remkes te omarmen. Maandag kwam de coalitie ook al samen om de stand van zaken te bespreken. Dat duurde uren en na afloop werd minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, ChristenUnie) anoniem gefileerd in De Telegraaf. Het liet nog maar eens zien hoe gevoelig het dossier ligt en hoe bang sommigen zijn voor de politieke impact van ingrijpende maatregelen. In de woorden van één coalitiebron: “Het lijkt soms of je hier meer te vrezen hebt van de coalitie dan van de oppositie.”

HAAGSE LOGICA: Van de oppositie had het kabinet deze week immers weinig te duchten. Jesse Klaver kondigde al voor de Algemene Financiële Beschouwingen aan dat zijn partij hoe dan ook voor alle begrotingen van het kabinet zou stemmen. Dat viel niet bij iedereen even goed (“onbegrijpelijk”) en dat is de partij niet ontgaan. Dus verscheen er een verklaring op de website en geeft Klaver zelf vandaag een interview in de Volkskrant om het nog eens uit te leggen. Zijn redenering blijft hetzelfde: het kabinet doet niet genoeg, maar als deze begroting het niet haalt blijft de oude begroting in stand en komt helemaal nergens geld bij. Alleen: het is ook zo dat het kabinet alle reden heeft om zo’n gesneuvelde begroting te voorkomen. En dat het, zoals oppositiecollega Lodewijk Asscher (PvdA) blijft volhouden, dus best concessies had kunnen doen in ruil voor steun.

TRUMPVERSTEHER: “Rutte betrapt”, kopt de Volkskrant vanochtend, “de premier heeft toch een visie voor Europa”. We hebben Rutte natuurlijk al eerder uitgebreid aan het woord gehoord over zijn Europese vergezichten. Eerder dit jaar in Zürich kwam hij nog met een soort Europe first: Europa is belangrijk, maar vooral uit geopolitieke noodzaak. Die boodschap domineerde gisteren, bij een toespraak in perscentrum Nieuwspoort, opnieuw. Maar wat dit keer opviel, was zijn milde toon als het over Donald Trump ging. In Zürich was de houding van de Amerikaanse president nog een reden voor extra Europese samenwerking, nu kon Trump juist rekenen op heel veel begrip van Rutte, schrijft Stéphane Alonso. Diens kritiek op de Wereldhandelingsorganisatie was bijvoorbeeld “stevig maar terecht”, aldus de premier. Vanwaar die vriendelijke toon? De gelegenheid zal een flink verschil hebben gemaakt – Rutte sprak de Atlantische Commissie toe, over trans-Atlantische betrekkingen – net als het feit dat de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra in de zaal zat. En misschien speelde ook mee dat Nederlandse kazen de dans lijken te ontspringen bij de nieuwste regen van Amerikaanse handelssancties op Europese producten.

BALKANBLUES: De nieuwe Europese Commissie heeft er zin in, dus Stef Blok mag aan de bak. Aankomend voorzitter Ursula von der Leyen liet gisteren in een brief weten dat toelatingsgesprekken met Albanië en Noord-Macedonië “niet later dan deze maand” moeten beginnen. Als een van de weinige EU-landen heeft Nederland zich steeds fel tegen de toetreding van vooral Albanië gekeerd. Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) hield op aandringen van de Tweede Kamer steeds de deur dicht, maar zal nu waarschijnlijk snel tekst en uitleg moeten geven.

FONDSVERWARRING: Het miljardenfonds van Wopke Hoekstra komt er, dat heeft hij keer op keer benadrukt. Maar wanneer gaat het van start? Hoe wordt het geld verdeeld? Hoekstra (Financiën, CDA) werd er gisteren tijdens de tweede termijn van de Algemene Financiële Beschouwingen languit over bevraagd, maar schiep weinig duidelijkheid. De aankondiging van het fonds ging dan misschien met veel bombarie gepaard, de uitvoering laat nog wel even op zich wachten.

HEFFINGSONVREDE: Nadat de Tweede Kamer bij de Algemene Politieke Beschouwingen de mond vol had van volkshuisvesting, ruiken de woningcorporaties een kans. Ze dienen vandaag een bezwaar in bij de Belastingdienst om van de omstreden verhuurderheffing af te komen. Die maakt het onmogelijk om snel veel betaalbare woningen te bouwen, zeggen ze. Onlangs probeerde Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) hen nog tegemoet te komen door die heffing te verzachten met een bedrag van 100 miljoen euro per jaar. Een cadeautje van niets, volgens de corporaties, want de heffing stijgt zó hard dat ze, zelfs met een korting, wéér meer betalen dan het afgelopen jaar. De vraag is of de woningnood groot genoeg is dat het kabinet afstand durft te nemen van de 1,7 miljard die de heffing, bedacht onder Rutte II, oplevert.

STOLPNIEUWS: Terwijl Geert Wilders in een mail aan zijn achterban zegt op zoek te zijn naar een nieuwe “geniale beleidsmedewerker”, versterkte Forum voor Democratie de eigen communicatieafdeling. Niet alleen gaat Jan Roos voor FVD mediatrainingen organiseren, de partij heeft ook een voorlopige opvolger van de vertrokken persvoorlichter Christo Ruijs: versiercoach Tom Gorny, die in juni al de aandacht trok op het jongerencongres van Forum.

QUOTE VAN DE DAG:

“Als het moet, dan moet het.”

Esther Ouwehand klinkt eerder plichtsgetrouw dan enthousiast over haar fractievoorzitterschap bij de Partij voor de Dieren (AD, via Blendle).