Dat ‘bakkie troost’ na bezoek aan het graf mag niet verdwijnen

Talk of the Town Deze zomer kwam het bericht dat ‘nabestaandencafé’ Roosenburgh moest sluiten. Medewerkers zetten zich in voor behoud.

Ingang Museum Tot Zover, met Café Roosenburgh als entree. Het café op De Nieuwe Ooster blijft behouden.
Ingang Museum Tot Zover, met Café Roosenburgh als entree. Het café op De Nieuwe Ooster blijft behouden. Foto Museum Tot Zover

„Grafbezoekers hechten aan Café Roosenburgh”, zegt Carla van der Elst, een van de drijvende krachten achter de gemeentelijke begraafplaats De Nieuwe Ooster in de Watergraafsmeer. „Ze komen er met lotgenoten om te praten over rouw, verdriet, verlies. En wij, als begraafplaats voor alle Amsterdammers, hechten eraan dat het café openblijft.”

Afgelopen zomer ontstond onrust bij de trouwe bezoekers toen Het Parool schreef dat het „nabestaandencafé” zou sluiten. „Dat bleek echter een misverstand”, legt Dirk-Jan Francissen, directeur De Nieuwe Ooster, uit. „Het café, dat nu tien jaar bestaat, draait op vrijwilligers en was aanvankelijk de hele week open. De laatste tijd bleek het steeds moeilijker vrijwilligers te vinden, zodat we soms betaalde krachten moesten inhuren. Hoewel het ‘nabestaandencafé’ plaatsvindt in Café Roosenburgh is het geen fysiek café, maar is het een bijeenkomst die eens in de maand op zondag plaatsvindt. Deze ontmoetingen trekken ruim veertig bezoekers die onder professionele leiding praten over thema’s voor iedereen die een dierbare heeft verloren. Dit samenzijn is nooit bedreigd.”

Uitvaart Museum Tot Zover

Francissen geeft toe dat Café Roosenburgh een ingewikkelde constructie heeft. Het vormt de entree en beheert de kassa van het Nederlands Uitvaart Museum Tot Zover. Dit museum is zelfstandig en heeft een eigen stichting. Het café daarentegen valt wel onder financiën van de begraafplaats. Francissen: „We kunnen het ons als begraafplaats niet permitteren om betaalde krachten in het café te plaatsen. Dat zou neerkomen op hogere tarieven, en dat willen we niet. We moeten als gemeentelijke organisatie kostendekkend zijn.”

We kunnen het ons als begraafplaats niet permitteren om betaalde krachten in het café te plaatsen. Dat zou neerkomen op hogere tarieven

Dirk-Jan Francissen Directeur De Nieuwe Ooster

De directie, in samenspraak met de gemeente en het museum, wilde deze zomer gebruiken om na een eventuele tijdelijke stop zich te beraden op „alle opties die openstaan om het café te behouden”. Op dit moment zorgt het museum, dat gevestigd is in de voormalige directeurswoning, voor de vrijwilligers en beheert het rooster. Dat kost veel tijd, en geld. „Al was het moeilijk vrijwilligers te vinden”, erkent Van der Elst, „het waren juist onze medewerkers en de bezoekers van het café die zich inzetten voor het behoud ervan.” Op dit moment zijn er zo’n vijftien vrijwilligers die zich extra sterk hebben gemaakt in de zomerperiode om het café open te laten – weliswaar met een beperkt assortiment en beperkte openingstijden.

Bomenliefhebbers en stiltezoekers

Feitelijk is het café museumcafé en café voor grafbezoekers ineen. Mensen willen er napraten, zich bezinnen, koffie drinken, een „bakkie troost”. Ook bomenliefhebbers en stiltezoekers weten het gedenkpark te vinden, en dus het café. Bovendien fungeert Roosenburgh als plek waar gasten van een uitvaart kunnen wachten of na afloop samenzijn. Ook is er aan de voorzijde een ruimte voor de zogenoemde „grafuitgifte”. Daar winnen mensen informatie in van een medewerker van de begraafplaats over een aanstaand afscheid. Francissen: „Om dit alles goed te kunnen laten verlopen, bestuderen we nu een heroriëntatie op de bedrijfsvoering van het café. Maar ik geef toe dat het runnen van een café niet onze eerste taak is.”

Deze maand bestaat begraafplaats De Nieuwe Ooster 125 jaar. Ter gelegenheid daarvan verschijnt het boek Mensenwerk op de begraafplaats van Trudy Admiraal. Hierin laat zij tal van betrokkenen bij de begraafplaats aan het woord, onder wie vrijwilligers. En dan blijkt hoe belangrijk zij allen zijn voor deze groene stilteplek in Oost. Ter geruststelling laat Carla van der Elst weten „dat Café Roosenburgh opengesteld is van dinsdag tot en met zondag. In het nabestaandencafé is iedereen welkom op de laatste zondag van de maand.”