Opinie

Dakloos

Mirjam de Winter

Ergens langs de A20, pal naast een geluidsscherm en goed verstopt tussen de struiken, staat sinds juni het tentje van Richard (48) en Saskia (52). Richard heeft schuttingen gebouwd van gevlochten takken om hun illegale optrekje uit het zicht te houden van politie of kwaadwillenden. Het Rotterdamse stel raakte begin dit jaar dakloos toen hun (onverzekerde) huis in Bulgarije afbrandde, waar ze net aan een nieuwe toekomst waren begonnen. Ze keerden noodgedwongen terug naar Nederland en belandden, na een kortstondig verblijf in de daklozenopvang, in dit oude, lekke tentje langs de snelweg.

Veldwerkers van Stichting de Ontmoeting hadden ze op deze verstopplek gewezen. Samen met hun honden Hope en Cain proberen ze er voorlopig het beste van te maken, maar sinds het is gaan regenen en de nachten kouder worden, groeit ook hun wanhoop. Het is in hun gewrichten getrokken, waardoor Saskia last heeft van haar knie en Richard steeds slechter gaat lopen door een snijdende rugpijn. Elektriciteit of stromend water is er niet, poepen doen ze in een gat in de grond. Aan een waslijn naast de tent hangen een waterzak, een handspiegel en een zeeppompje. Stoelen ontbreken, dus eten we de lunch die ik heb meegebracht op een luchtbed. Saskia laat haar handen zien en zegt zich te schamen voor de zwarte randen onder haar nagels, die ze niet meer schoon krijgt sinds alles om hen heen in zwarte modder is veranderd.

Sinds het is gaan regenen en de nachten kouder worden, groeit ook hun wanhoop

Dat ze hier ooit zouden stranden, hadden ze nooit kunnen bedenken. Saskia werkte als verpleegkundige in het Erasmus MC, Richard was zelfstandig ondernemer in de bouw en runde daarnaast een sportschool. Hij reed in een Audi, droeg kostbare horloges en wilde ieder jaar een nóg grotere televisie. Na een stukgelopen relatie, een waterski-ongeluk (waardoor hij zijn milt verloor) en een zware depressie besloot Richard zijn schepen achter zich te verbranden. Samen met Saskia kocht hij een huis op het Bulgaarse platteland, waar ze zich vijftig jaar terug in de tijd waanden. De geluiden van krekels, vogels en stromende beekjes brachten een rust waar ze als ADHD-ers eerder nog Ritalin voor nodig hadden.

Die pillen slikken ze inmiddels weer volop, al was het om het lawaai van de snelweg een beetje draaglijker te maken. Dag en nacht razen auto’s en vrachtwagens voorbij, zelfs oordoppen helpen niet. Ze zijn moe, zo ontzettend moe, ook al omdat ze 24/7 alert moeten zijn, voor de politie of voor andere daklozen die hun tent in willen. Maar terug naar de opvang, met al die drugsverslaafden en psychiatrisch patiënten, willen ze niet meer. Bovendien mogen ze hun honden niet meenemen (die waren tijdelijk bij kennissen) en die kan Richard nu eenmaal niet missen. Opde Stadscamping Rotterdam kunnen ze niet terecht, die weigeren daklozen en woningzoekenden, en voor het huren van een chaletje of stacaravan buiten de stad hebben ze geen geld.

Het wachten is op een urgentieverklaring voor een woning, waar Richard vanwege zijn gezondheidproblemen recht op heeft. Ze krijgen sinds kort een kleine daklozenuitkering, waarmee ze eten kunnen kopen (roken of drinken doen ze niet), fietsen hebben aangeschaft en naar de wasserette kunnen. En als ze eenmaal een huis hebben gevonden, wil Saskia zo snel mogelijk weer aan het werk als verpleegkundige.

Tot die tijd proberen ze te overleven langs die gekmakende rotsnelweg. Tenzij iemand ze tijdelijk onderdak wil verlenen, al was het in een schuurtje of op een stukje grond waar ze voor eventjes hun tent kunnen opzetten. Verder verlangen ze helemaal niets en zijn ze dankbaar voor iedere zonnestraal die hun huid verwarmt.

Mirjam de Winter (@mirjamdewinter) is freelance journalist en stadsgids in Rotterdam.