Opinie

Als KLM zijn ‘groene’ imago waar wil maken, is er meer nodig

Luchtvaart KLM viert zijn 100-jarig bestaan en krijgt lof voor groene initiatieven. Maar schrap eerst die vlucht Amsterdam-Brussel eens, schrijft
KLM heeft een eerste stap richting duurzame luchtvaart gezet door te investeren in biokerosine, maar ze zouden ook kunnen inzetten op synthetische kerosine en elektrisch vliegen.
KLM heeft een eerste stap richting duurzame luchtvaart gezet door te investeren in biokerosine, maar ze zouden ook kunnen inzetten op synthetische kerosine en elektrisch vliegen. Novi Zijlstra

De KLM wordt maandag honderd jaar oud. De meeste luchtvaartmaatschappijen zouden zo’n moment vieren door met een indrukwekkende en luidruchtige vliegshow te laten zien hoe wonderschoon het fenomeen luchtvaart is, maar KLM koos voor een andere boodschap. Afgelopen zomer ging een promotievideo viral waarin KLM-topman Pieter Elbers de kijker opriep zich twee keer te bezinnen alvorens een vliegticket te kopen. „Moet u elkaar echt fysiek zien, of kan het ook met een videoconferentie? En kunt u niet beter de trein nemen?”, vroeg de topman.

KLM noemt deze antivliegcampagne Fly Responsibly. En zo werd Elbers de eerste CEO van een luchtvaartmaatschappij die zegt dat het klimaat een reden is om een keer niet te vliegen. Elbers lokte wereldwijd reacties uit. De Britse krant The Guardian kopte verbaasd: „Dutch airline calls for people to fly less”.

Er was genoeg scepsis. Een luchtvaartbaas die zegt niet te vliegen lijkt immers op de slager die je vanachter de toonbank diep in de ogen kijkt en vraagt: „Is het wel echt nodig dat u vandaag vlees gaat eten? Denk ook eens aan een gevulde paddenstoel.”

Het is ook ingewikkeld om de oproep van Elbers te plaatsen als KLM daags later de ‘werelddeal weken’ aankondigt, en vervolgens miljoenen e-mailboxen vult met fraaie plaatjes van palmbomen en zonnige terrassen die de vlieglust weer flink aanwakkeren.

En toch: KLM staat dit jaar weer bovenaan in de Dow Jones Sustainability Index. Dat is te danken aan een optelsom van (relatief) zuinige vliegtuigen en talloze kleine maatregelen, zoals besparing op watergebruik bij de schoonmaak. Zelfs de belastingvrije artikelen aan boord moesten eraan geloven. Het meeslepen van deze artikelen door de lucht betekent immers extra gewicht, en kost dus extra brandstof. Daar bovenop begint KLM een fabriek voor biokerosine en pushen ze klimaatcompensatie van vluchten een stuk harder dan de concurrentie. Niemand verplicht KLM om al die maatregelen te nemen, dus het is prijzenswaardig dat het bedrijf die keuzes maakt.

Elbers als klimaat-ceo

Maar als Elbers écht de klimaat-ceo van de luchtvaart wil worden, is er een stuk meer nodig. Te beginnen met die gekke vluchten van Amsterdam naar Brussel. Een afstand die Maarten van der Weijden zwemmend aflegt, wordt door KLM nog vijf keer per dag door de lucht overbrugd. Het aantal vluchten gaat over een tijd terug naar vier, maar moet natuurlijk naar nul. Wie op de KLM-website een reis van Amsterdam naar Brussel zoekt, krijgt niet eens de optie aangeboden om per trein te reizen.

Lees ook: Leden vakbond VNC verwerpen akkoord met KLM over cao

Hetzelfde geldt voor die enorme serie vluchten naar Londen, Frankfurt en ook Parijs. Op die routes zijn er misschien nog niet genoeg treinen om meteen helemaal te stoppen met vliegen, maar KLM zou op z’n minst iedere reiziger de treinoptie moeten bieden.

KLM zou daarnaast steun kunnen geven aan álle manieren om vliegen schoner te maken. Ze hebben een eerste stap gezet door te investeren in biokerosine, maar ze zouden ook kunnen inzetten op synthetische kerosine en elektrisch vliegen. Synthetische kerosine wordt gemaakt van waterstof en haalt bij de productie CO2 uit de lucht. Het is daarmee de schoonst denkbare brandstof voor vliegtuigen, alleen nu (nog) te duur om concurrerend te zijn. Elektrisch vliegen is een belangrijke kans voor de korte afstand. Als KLM haar merk verbindt aan dit type onderzoek, wordt de kans een stuk groter dat Nederland hier een belangrijke rol kan spelen.

Lees ook: Fusie Thalys en Eurostar moet reizigers uit vliegtuig halen

Het allerbelangrijkste is dat Elbers zich ook zou gaan uitspreken voor een eerlijke prijs voor vliegen. Het is moeilijk échte verduurzaming af te dwingen zolang vliegtuigbrandstof is vrijgesteld van alle btw of accijnzen. Als je kerosine kunt belasten, zullen maatschappijen snel overstappen op zuiniger en schoner vliegtuigen. Bovendien krijgt de trein (en elektrische luchtvaart) dan ook een betere kans. Om dat mogelijk te maken moet het wereldwijde luchtvaartverdrag op de schop. Nederland heeft de komende drie jaar een zetel in het bestuur van de wereldluchtvaartorganisatie van de Verenigde Naties. Laat Elbers nou de eerste luchtvaart-ceo zijn die ervoor pleit dit wereldwijde belastingparadijs voor vliegtuigen af te schaffen. Dan is KLM écht klaar voor de volgende honderd jaar.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.