Tal van voorname artiesten komen naar dit schuurtje in het Drentse Amen

Muziek Er wonen amper honderd mensen, toch heeft het Drentse dorp Amen een concertzaaltje waar tal van voorname artiesten optreden.

Een optreden van de Amerikaanse band Hannah Wicklund & the Steppin Stones in De Amer in Amen.
Een optreden van de Amerikaanse band Hannah Wicklund & the Steppin Stones in De Amer in Amen. Foto’s Roelf Rozema

‘Don’t give your love to a highway man”, zingt Luke Winslow-King, rootsmuzikant uit Cadillac, Michigan. „Cause a lonely highway man, ’ll get his lovin’ where he can. Don’t fall in love with a highway man.

Winslow-King en zijn band zijn erg dichtbij. Het publiek in ‘cultureel café’ De Amer zit nergens verder dan tien meter van het kleine podium. De voorste rij kan de artiesten aanraken.

Er passen een kleine honderd stoelen in de tot concertzaaltje verbouwde boerderijschuur. De optredens in De Amer zijn bijna altijd uitverkocht of bijna uitverkocht. Op het programma van seizoen ’19-’20 staan Nederlandse artiesten als Douwe Bob, Spinvis en Tim Knol, die bijna elk jaar komen, naast internationale muzikanten wier wereldtournee ook langs ‘Amen (NL)’ voert, een dorp van nog geen honderd inwoners, een paar kilometer onder Assen.

‘Farewell Blues’ van Luke Winslow-King (niet in Amen).

In De Amer optreden moet wat bijzonders zijn. De artiest heeft geen buffer, er is niets tussen hem en de eerste rij van vol verwachting kijkende veertigplussers – geen show, geen volume, roem of reputatie. Zitten en luisteren, is ongeveer de formule. De bar sluit als de artiest speelt, het publiek dient te zwijgen. Een optreden hier is in alles het tegenovergestelde van het megaconcert.

De Amer ligt aan het kruispunt van de Amerweg en de Weg naar Amen; een deels rietgedekte boerderij annex café met terras in de voortuin. Vijf kilometer oostwaarts ligt Grolloo, thuis van Cuby & the Blizzards, ooit, en van Johan Derksen, die er een bluesfestival organiseert. Home of the blues, zeggen ze, dit gebied, zij het dat de bewoners de blues tegenwoordig met isolatie en comfort buiten de deur houden.

Bijna dertig jaar geleden begonnen ex-sociaal werker Ab Sligter, zijn geliefde Ineke Schepers en haar twee tienerkinderen in het pand aan een nieuw leven samen. Er zat al een café in, waar bier en jenever het zicht op achterblijvende hygiëne ontnamen. Het nieuwe leven kwam van schoonmaken en een verbouwing, waar het café schoon maar niet minder bruin uit tevoorschijn kwam, maar vooral van de muziek waarmee Sligter en Schepers begonnen.

De optredens waren vooral op Sligters geliefde zondagmiddagen, als de mensen de tijd hebben. Blues, natuurlijk, maar gaandeweg ook folk, singer-songwriters en americana. Luistermuziek voor liefhebbers, die de weg naar De Amer vonden. De zaterdag kwam erbij, vrijdagavond. Drie keer een half uur spelen, met soep in de eerste pauze en De Amers beroemde gehaktballen in de tweede. Het meeste is niet bedacht, maar gewoon zo ontstaan.

Spelend als de duivel

Dochter Marike Schepers, zelf zangeres, herinnert zich hoe zij en haar broer Ben in hun aan het café grenzende woonkamer de muzikanten aantroffen, op de bank, pielend op een gitaar, opgaand in de muziek of de middelen. Een keer hadden ze een echte deltabluesman over de vloer, ingevlogen vanaf de Mississippi-oevers; een ramp van een vent, maar spelend als de duivel zelf.

Waarom De Amer meer is geworden dan ieder ander café met livemuziek – zeg het maar. Door de sfeer misschien, het gemoedelijke. Na Sligters overlijden in 2007 kwamen er nieuwe drijvende krachten, met name Amer-spil Jan de Haan, die vorig jaar plotseling overleed. Nu is De Amer een stichting met tachtig vrijwilligers en duizend Vrienden, die er hun muziekhelden zien zoals ze die nergens anders zien, alsof ze bij hen thuis zijn, bijna.

Spinvis komt elk jaar, voor hij-weet-niet-meer-de-hoeveelste keer

Half augustus was het inschrijfweekend voor het nieuwe seizoen, een anachronistisch gebeuren met inschrijfformulieren en kaartjestoekenning naar volgorde van aankomst. Op zaterdagochtend stond de eerste, een vrouw uit Poortugaal, bij Rotterdam, om kwart voor zes voor de deur.

Er was koffie uit een koffiezetapparaat, een bak met gekleurde consumptiemuntjes en een kassala met briefgeld. De wachtenden hadden in hun programmaboekjes namen onderstreept en aangekruist: naar Tangarine, Maaike Ouboter, Leoni Jansen in januari, Mercy John in maart.

Alle kaartjes kosten 19 euro (geen ‘servicekosten’). De artiesten krijgen soms een lager gage dan ze gewend zijn. Een overnachting in een bevriende B&B, een middagje paardrijden (Douwe Bob) en de intiemer-dan-intieme Amer-concerten maken het goed. Ze komen graag, en ze komen terug. Spinvis komt elk jaar, voor hij-weet-niet-meer-de-hoeveelste keer.

Ergste nachtmerrie: hippe mensen

„De Amer is voor mij een lp”, zegt Wouter uit Assen, die met zijn 45 jaar „goed de jongste zou kunnen zijn hier”. „Het kraakt, het leeft.” Ze mogen van hem vernieuwen met inhoud, met nieuwe wegen naar oude roots, maar niet met de nostalgische vorm. Zijn ergste nachtmerrie was dat het hier ooit ontdekt zou worden door hippe mensen. Bij De Amer is authenticiteit geen marketing, zegt Wouter. „Dit is gewoon écht oude rommel.”

Lees ook: Vanuit het huis van haar dromen toont Ilse DeLange haar leven in Nashville

Op de avond van Luke Winslow-King worden nieuwe gezichten begroet door Jos Hartman, de gastheer van vanavond. „Hallo. Uit Veenendaal, wat leuk!” Op het podium noemt Hartman enkele van de huisregels of ‘tien geboden’, een knipoog naar de plaatsnaam, waar verder niets Bijbels aan is maar gewoon komt van het Amerdiepje hier vlakbij.

Tijd voor Winslow-King. „Everybody feeling good?” Daar gaat-ie: slide guitar, ruisende drums, een stem als honing. Het nummer ‘Blue mesa’, over een highway door de woestijn. Het klinkt goed, niet te hard. Ab Sligter hield niet van harde muziek. Achter de band hangt een foto van Sligter, en een van Jan de Haan.

Het is middernacht als de band, na elk nog een gehaktbal te hebben gegeten en uitgezwaaid door Hartman en barpersoneel, in een Pools busje op weg gaat naar een overnachting in Slagharen en een vervolg van hun tour, morgen, in Recklinghausen, Duitsland.

De Amer, Amen 20 in Amen. Zie voor het programma cafedeamer.nl