Pianist Paul Badura-Skoda overleden

Paul Badura-Skoda (1927-2019), pianist De Oostenrijkse pianist vergaarde wereldroem met zijn uitvoeringen van klassieke componisten op historische instrumenten. Daarin was hij een pionier.

Paul Badura Skoda in 2015
Paul Badura Skoda in 2015 Foto mago Stock & People GmbH

Hij speelde door tot op zeer hoge leeftijd, zes jaar geleden nog in Nederland, in juni voor het laatst in Wenen. En het liefst speelde hij nóg. Maar pianist Paul Badura-Skoda overleed vrijdag aan de gevolgen van kanker, kort voor zijn 92-ste verjaardag. Hij was al een tijd ziek.

Badura-Skoda begon zijn carrière na de Tweede Wereldoorlog. Cruciaal voor zijn ontwikkeling waren, naar zijn eigen zeggen, de ideeën van zijn leermeester Edwin Fischer. In diens Musikalische Betrachtungen (1949) staat de essentie van diens kunstopvatting verwoord, aldus Badura-Skoda in 2013 in een interview met deze krant. „Parafraserend: in elke uitvoering moet iets scheppends bewaard blijven. Talent en vlijt zijn niet genoeg voor een uitvoerend musicus. Je hele leven moet erop ingesteld zijn om de vertolker van grote gedachten te zijn.”

Badura-Skoda was al vroeg uitermate succesvol. Hij voelde zich ook al als zeer jong kind aangetrokken tot de piano, zong veel en speelde wijsjes na met één vinger. Als 19-jarige won hij een belangrijk concours en trok de aandacht van dirigenten Furtwängler en Von Karajan, met wie hij als solist concerten gaf. Een internationale carrière en 200 albumopnamen volgden, met een nadruk op de werken van Mozart, Beethoven en Schubert. Schubert vond hij de allergrootste.

Badura-Skoda was een van de vroegste pleitbezorgers van het spelen op oude instrumenten. Zelf bezat hij zo’n 20 toetsinstrumenten, waaronder de laatste vleugel van Beethoven. Die schonk hij aan het Musikinstrumentenmuseum Schloss Kremsegg in Kremsmünster, waar hij als een trouwe vader nog regelmatig langs ging om ze te bespelen.

Badura was een intelligent, onverwoestbaar nieuws- en leergierig musicus. Hij deed onderzoek, schreef boeken over muziek, componeerde ook zelf en gaf uit – als hij niet schaakte, of las.

Voedsel voor de ziel

„Een intelligent iemand snapt dat hoe meer je weet, hoe vrijer je dat maakt.” Die zienswijze maakt het logisch dat hij als musicus en pedagoog tot het allerlaatst actief was. En dat hij in beide hoedanigheden het tegendeel was van een purist. Zo bespeelde hij ook met plezier moderne instrumenten. „Waarom niet? (…) Een goede uitvoering staat of valt bij een goede uitvoerende, de rest is secundair.”

Goede muziek, vond Badura-Skoda, is voedsel voor de ziel. „Alles wat echt van waarde is, is uiteindelijk niet aan een tijd gebonden. Dat heb ik vaak bewezen gezien.”