Hof bepaalt dat Facebook smadelijke berichten moet verwijderen

Het Europese Hof van Justitie oordeelt dat EU-lidstaten internationale bedrijven als Facebook kunnen bevelen op te treden tegen smadelijke of lasterlijke reacties.

Foto iStock

Platforms als Facebook moeten illegaal materiaal offline halen als een rechter daarom vraagt. Dat heeft het Europese Hof van Justitie donderdag bepaald. Als een rechter van een Europese lidstaat geoordeeld heeft dat teksten of beelden in strijd zijn met de wet, moeten de websites die inhoud schrappen, ook voor gebruikers van buiten Europa. Zelfs identieke posts en berichten van vergelijkbare inhoud moeten verwijderd worden, vindt het Hof.

De uitspraak komt op verzoek van de hoogste rechter van Oostenrijk om een oordeel te vellen over een zaak rond de fractievoorzitter van de Groenen in dat land, Eva Glawischnig-Piesczek. Zij werd in 2016 op Facebook belasterd, oordeelde een lagere rechter. Facebook deed aanvankelijk niets, maar verwijderde na tussenkomst van de rechter de berichten voor gebruikers in Oostenrijk.

De hogere Oostenrijkse rechter vroeg het Hof of Facebook gedwongen kon worden het materiaal wereldwijd ontoegankelijk te maken. Het Hof moest tevens duidelijk maken in hoeverre Facebook moet optreden tegen vergelijkbare berichten.

‘Inhoudelijke overeenstemming’

Het Europese Hof van Justitie oordeelde donderdag dat Facebook ook op moet treden tegen identieke en vergelijkbare foto’s, video’s of reacties. De verschillen moeten zo klein zijn dat een inhoudelijke toetsing onnodig is, zegt het Hof. Internetbedrijven moeten met „geautomatiseerde technieken en onderzoeksmethoden” de berichten op kunnen sporen.

In een eerste reactie is Facebook kritisch. „De uitspraak werpt belangrijke vragen op over de vrijheid van meningsuiting en de rol die internetbedrijven spelen in het monitoren, intepreteren en het verwijderen van uitingen die illegaal kunnen zijn in ieder specifiek land.” Een woordvoerder van het bedrijf wijst erop dat er al regels zijn en processen die schendingen van nationale wetgeving afhandelen. „Deze uitspraak gaat veel verder”, zegt de woordvoerder desgevraagd.

„Om dit goed uit te voeren moeten nationale rechtbanken erg duidelijke definities hebben over wat ‘identiek’ en ‘inhoudelijk overeenstemming’ in de praktijk betekent. We hopen dat die rechtbanken een proportionele en afgemeten benadering zullen hebben, en zo een beperkend effect op de vrijheid van meningsuiting vermijden.”

Lees ook: Wat zullen we eens doen met het Facebookbeest?

Wereldwijd

Bedrijven als Facebook zijn volgens Europese wetgeving niet verantwoordelijk voor onwetmatige berichten die anderen op hun platformen plaatsen. Pas als zo’n internetbedrijf op bijvoorbeeld lasterlijke of smadelijke reacties gewezen wordt, moet het tijdig ingrijpen, door de commentaren te verwijderen of ze ontoegankelijk te maken.

Het arrest van het Hof breidt die verantwoordelijkheid nu uit, door ook identieke en inhoudelijk vergelijkbare reacties er onder te laten vallen zonder dat deze eerst door gebruikers gemeld hoeven te worden. Bedrijven als Facebook worden zo meer en meer verantwoordelijk gehouden voor wat gebruikers op hun internetplatformen doen. Bovendien kan een gerechtelijke uitspraak in één land straks gevolgen hebben voor berichten die aan gebruikers in andere landen vertoond worden.

Het Europese Hof van Justitie volgt met de uitspraak een eerder advies van de advocaat-generaal.