Tsunamibestendig naar Tokio 2020

Bedrijfsprofiel | Losberger De Boer Leverancier van tijdelijke bouwwerken Losberger De Boer was lang noodlijdend. Hoe staat het bedrijf er nu voor?

De ‘ruimte-oplossingen’ van Losberger De Boer dienen onder meer als backstageruimtes bij Lowlands, als tijdelijke gevangenissen en als accommodaties bij de Formule 1 en de Olympische Spelen.
De ‘ruimte-oplossingen’ van Losberger De Boer dienen onder meer als backstageruimtes bij Lowlands, als tijdelijke gevangenissen en als accommodaties bij de Formule 1 en de Olympische Spelen. Foto Simon Lenskens

Wat hebben Barack Obama en vermoedelijk bijna alle Nederlanders gemeen? Allemaal hebben zij wel eens in een tent van Losberger De Boer gestaan. Of, zoals marketingdirecteur Onno Koole en algemeen directeur van de Nederlandse tak Marc Westerwaal het liever noemen: in een van hun ‘ruimte-oplossingen’.

In de werkplaats van het Alkmaarse kantoor van Losberger De Boer prijkt een levensgrote foto van zo’n ruimte-oplossing. Witte bergtoppen, een veld vol paardenbloemen, met naast een kasteeltje een bijpassend gebouw. Het is een tijdelijke ruimte van (toen nog) De Boer Structures, in de stijl van het kasteel. Compleet met grijs aflopend dak, gele muren en houten balken. Speciaal ontworpen voor de G7-top in het Beierse Elmau in 2015.

Backstageruimtes

Het is één van de tijdelijke ruimtes die het bedrijf verhuurt en verkoopt. De bouwwerken hebben namen als ‘Delta’, ‘Emperor’ of ‘Galaxy’ en zijn op allerlei manieren inzetbaar. Van backstageruimtes bij Lowlands tot opslaghallen, en van tijdelijke gevangenissen tot accommodaties voor bij de Formule 1. Soms staan de ‘tijdelijke’ gebouwen er langer dan bedoeld. Zo zit de Spar in het dorpje De Zilk in Noord-Holland al meer dan tien jaar in een bouwwerk van Losberger De Boer.

Losberger De Boer ontstond na een overname van het Nederlandse De Boer Structures door het Duitse Losberger in 2017. Maar De Boer vindt zijn oorsprong in Hensbroek, nabij Alkmaar. Kroegeigenaar Klaas de Boer verkocht tijdens de kermis koffie en bier onder zelfgespannen zeilen om zijn klandizie droog te houden. Hij ontdekte al snel een gat in de markt bij andere evenementen. In 1924 schafte De Boer een tweedehands circustent uit Italië aan, bedoeld voor verhuur: de geboorte van een familiebedrijf, De Boer Tenten.

Vanaf de jaren tachtig probeerde De Boer te moderniseren. Hout en zeil maakten plaats voor aluminium geraamtes met vaste wanden en ramen van dubbel glas. De eerste grote internationale order kwam in 1996 met de Olympische Spelen in Atlanta. In het buitenland veranderde het bedrijf de naam naar ‘De Boer Structures’.

Foto Simon Lenskens

Financiële crises

Het nieuwe millennium luidde een minder voortvarende periode in. In 1999 kocht de Britse investeringsmaatschappij 3i een meerderheidsaandeel (70 procent) van De Boer op. Dit leidde tot ruzie over de strategie van het bedrijf: moest het investeren in de tijdelijke evenementen, zoals de familie De Boer voorstond, of waren de langer bestaande bedrijfsruimtes de toekomst? Bovendien ging De Boer gebukt onder een hoge rentelast. Koole: „De schuld die 3i maakte voor de aankoop, kwam op de balans van De Boer.” Vanaf 2000 stond daardoor de winstgevendheid onder druk.

De volledige overname van De Boer Structures door investeringsmaatschappij NPM Capital in 2005 maakte een einde aan de frictie binnen het bedrijf. Maar op financieel gebied loste het weinig op. De Boer leed zware verliezen, en de economische crisis van 2008 raakte de evenementenbranche hard. In dat jaar tekende het bedrijf een recordverlies van 39 miljoen euro op.

Om het tij te keren vergrootte het bedrijf de ‘flexibele schil’ van werknemers. Ook vroeg De Boer vaste medewerkers om tijdelijk 10 procent minder te werken. In 2012 haalde een herfinanciering van de hoge rentelast bovendien ‘de druk van de ketel’. Mede door de boeking van een aantal grote evenementen, zoals het WK hockey in Nederland, ging het vanaf 2014 financieel weer beter.

In 2017 kwam de overname door Losberger. Het integreren van de systemen waar de bedrijven op draaiden bracht, en brengt, hoge kosten met zich mee. Maar het ergste scenario – faillissement – lijkt afgewend. In 2017 maakte Losberger De Boer 1,8 miljoen euro winst, op een omzet van 260 miljoen.

Foto Simon Lenskens
Foto Simon Lenskens
Foto Simon Lenskens

Aardbevingen en tsunami’s

De Olympische Zomerspelen zijn sinds die eerste keer in Atlanta vaste prik voor Losberger De Boer. Ieder organiserend land stelt zijn eigen comité samen dat de Spelen moet neerzetten. Omdat ieder vierjaarlijks comité daardoor nieuw is, halen zij veel kennis van adviseurs en ontwerpers. Koole: „Zodra we weten waar de Spelen plaatsvinden, kijken wij of we contacten hebben bij het aangestelde comité en lokale leveranciers. Dan proberen we te adviseren en laten we zien wat wij kunnen leveren.” Netwerken is daarmee belangrijk voor het verzekeren van contracten. „Maar uiteindelijk zijn het wel publieke aanbestedingen.”

Voor de Zomerspelen in Tokio van volgend jaar levert Losberger De Boer ongeveer 30.000 vierkante meter aan tijdelijke gebouwen. Hier had het Duitse Losberger al eerder zaken gedaan met een van de hoofdaannemers. Het bedrijf verzorgt twaalf verschillende locaties, gelegen naast de sportfaciliteiten, bedoeld voor een deel van de duizenden vrijwilligers die zich inzetten voor het evenement. In januari begint de levering van de tijdelijke ruimtes.

De Olympische Zomerspelen zijn sinds de eerste keer in Atlanta vaste prik

Losberger De Boer krijgt iedere editie van de Olympische Spelen te maken met andere bouwvereisten. Zo is de regelgeving in Tokio strenger dan in Europa, voornamelijk door natuurverschijnselen zoals het gevaar voor tsunami’s en aardbevingen. Koole: „In Tokio verankeren we de structuren niet in de grond, maar bouwen we ze op stalen platen. Die platen dienen als gewicht om de structuur aan de grond te houden bij harde wind en tsunami’s, maar ook als de grond gaat schudden zijn ze nuttig: dan bewegen de gebouwen niet mee.” Meerdere verdiepingen op elkaar bouwen, gebruikelijk bij soortgelijke evenementen, mag vanwege het aardbevingsgevaar in Tokio ook niet.

Inmiddels heeft Losberger De Boer de opdrachten voor de Olympische Spelen niet meer nodig om te overleven, zegt Koole. Er zijn nu genoeg andere evenementen waar het bedrijf aan verhuurt wanneer de Spelen niet plaatsvinden. Maar het prestige van Tokio 2020 telt zeker mee: „Dit soort evenementen zijn de kern van onze verhuur. Het liefst heb je zo’n grote speler natuurlijk wel.”

Foto Simon Lenskens
Foto Simon Lenskens