Onrust na controleren mails door universiteitsbestuur

Privacy De Erasmus Universiteit onderzocht medewerkers na een vermeend datalek. Academici zijn daarover „geschokt”.

Beeld van Erasmus bij de Erasmus Universiteit in Rotterdam.
Beeld van Erasmus bij de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Foto Koen Suyk / ANP

Het inhuren van een extern bureau door het college van bestuur van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) voor een forensisch onderzoek waarvoor mailaccounts van universitair medewerkers zijn nagetrokken, zorgt ook buiten de universiteit voor onrust. Een petitie tegen de gang van zaken was woensdagmiddag door bijna 280 mensen uit de academische wereld ondertekend, onder wie voormalig EUR-rector Henk Schmidt.

De ondertekenaars roepen het college op het onderzoek onmiddellijk te stoppen en volledige openheid te geven over welke mailaccounts zijn bekeken. Ook willen ze dat er meer gebeurt om klokkenluiders te beschermen en dat het ict-reglement van de universiteit wordt herzien. Daarin staat dat toegang tot accounts is toegestaan in dringende gevallen. Het ‘voorkomen van negatieve publiciteit’ en ‘bescherming van vertrouwelijke informatie van de EUR’ zijn hierbij uitgangspunten.

Twee weken geleden bleek dat het college bedrijfsrecherche heeft ingeschakeld voor een onderzoek naar een vermeend lek door een of meerdere medewerkers van de faculteit Erasmus School of History, Culture and Communication (ESHCC) over plagiaat door voormalig interim-decaan Dymph van den Boom. Hierover publiceerde NRC deze zomer een artikel, dat niet ging over werk dat zij voor de EUR deed. Volgens het universiteitsbestuur zijn er aanwijzingen dat de bron vanuit de faculteit komt. „Wij zijn dit onderzoek opgestart, omdat wij het een buitengewoon ernstige zaak vinden als via de media zaken worden uitgespeeld in plaats van via de geëigende procedures, waar alle ruimte voor is”, aldus het college.

Lees ook: Hoe de oud-rector van de UvA plagieerde in speeches en proefschrift

Volgens universiteitsblad Erasmus Magazine zijn minstens vijf en mogelijk twintig medewerkers onderzocht. Onder hen zou de ook de integriteitsfunctionaris zijn.

„Deze zaak raakt de hele academische gemeenschap”, zegt Olav Velthuis, hoogleraar sociologie aan Universiteit van Amsterdam en initiatiefnemer van de petitie. „Iedereen die ik erover spreek, is geschokt. Heeft het bestuur van een universiteit het recht in de mails van medewerkers te kijken, zonder hen hierover van tevoren te informeren? Ik krijg mails van EUR-medewerkers die willen ondertekenen, maar niet durven uit angst voor repercussies.”

De universiteitsraad denkt dat het college van bestuur mogelijk rechten heeft geschonden door hen vooraf niet in te lichten over het onderzoek. Het college wil alleen schriftelijk reageren. „Wij betreuren dat er commotie is ontstaan, maar als College moet je soms lastige besluiten nemen. [...] We gaan er vanuit dat zodra het onderzoek is afgerond, we met elkaar verder kunnen werken aan een veilige en transparante werkomgeving.”

Van den Boom was van maart 2018 tot eind mei 2019 verbonden aan de Erasmus Universiteit. Voor publicatie van het NRC-artikel, geschreven door journalist Frank van Kolfschooten, stapte zij plotseling op. Van 2007 tot 2017 was zij rector magnificus van de Universiteit van Amsterdam.